Prof. Dr. Muhammed Emin Akkoyunlu, ideal uyku süresi olan 8 saatten az ya da fazla uyunduğunda yaşam süresinin azaldığını belirterek, “Çok uyuduğunuzda, az uyuduğunuz zaman var olan ölüm riskinden daha fazla risk ortaya çıkıyor.” dedi.

Medipol Mega Üniversite Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı ve Uyku Kliniği Sorumlusu Prof. Dr. Muhammed Emin Akkoyunlu, ideal uyku süresi olan 8 saatten az ya da fazla uyunduğunda yaşam süresinin azaldığını, ek rahatsızlıkların ortaya çıktığını belirterek, “Çok uyuduğunuzda, az uyuduğunuz zaman var olan ölüm riskinden daha fazla risk ortaya çıkıyor.” dedi.

Az ya da fazla uyumanın insan sağlığına etkileri ve sağlıklı bir uyku için dikkat edilmesi gerekenlere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Akkoyunlu, uykuda zamanın, derinliğin ve kalitenin önemli olduğunu, bunun 1930’ların başından bu yana kanıtlandığını söyledi.

Prof. Dr. Akkoyunlu, evre 1, evre 2, evre 3 ve REM olarak çeşitli evrelere ayrılan uykuda, evre 3 ve REM’in derinliğinde azalma varsa ve kişi derin uyuyamıyorsa uyku kalitesinde de değişiklikler meydana geldiğini belirtti.

Bu değişiklikleri “hafıza sorunları, duygusal bozukluklar, koroner arter gibi hastalıklar, tansiyon ile şekerin kontrol altına alınamaması” şeklinde sıralayan, uykunun kalitesinin, derinliğinin, saatinin ve bölünmemesinin oldukça önemli olduğunu anlatan Akkoyunlu, şu uyarılarda bulundu:

“8 saat olan ideal uyku süresinde 7 saatten az ya da 9 saatten fazla uyunduğunda patolojik durum söz konusu hale geliyor. Uyku süresi 7 saatten az olduğunda yaşam süresi ciddi şekilde azalıyor, kalp hastalıkları gibi ek rahatsızlıklar ortaya çıkıyor, 9 saatin üzerine çıktığında da ölüm riski artıyor. Yani ‘Çok uyudum, bu daha iyi.’ düşüncesi yanlış. Çok uyuduğunuzda, az uyuduğunuz zaman var olan ölüm riskinden daha fazla risk ortaya çıkıyor.”

İnsan psikolojisinin sağlıklı olması için beynin iki türlü çalıştığını dile getiren Akkoyunlu, duyguların beynin bazal kısmı denilen çekirdekler tarafından kontrol edildiğini, bunların daha heyecanlı tepkiler verilmesini, kızma, ağlama, üzülme ve sevinme gibi eylemleri sağladığını, beynin ön bölgesindeki “frontal lob” denilen prefrontal bölgesinin de “Sakin ol, şimdi değil.” şeklinde uyarılar yolladığını ifade etti.

Prof. Dr. Akkoyunlu, bunlar arasındaki dengenin uykunun sağladığı entegrasyonla olgunlaştığını, uyku az ya da kalitesiz olduğunda ya da uyunamadığında beynin prefrontal korteksindeki baskılayıcı tavrın duygusal coşku üzerinde ortadan kalktığına dikkati çekti. Akkoyunlu, bu nedenle duygusal patlamalar yaşanan ve kızarken sevinilen dengesizlik durumunun yaşandığını vurguladı.

Uyku bozukluğunun hafızada bozulmalara da neden olduğunu, kişinin anlama ve yorumlama kabiliyetini azalttığını aktaran Akkoyunlu, bunların depresyon, ajitasyon bazen de önü alınamayan toplumsal kaoslara yol açtığını kaydetti. Akkoyunlu, uyku probleminin, hesaplamalarda sorunlar oluşturduğunun, kaza riskini mesela vinç operatörlüğü gibi dikkat gerektiren işlerde ciddi şekilde kaza oranlarını artırdığının altını çizdi.

Uyku alınmazsa ne olur?

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Akkoyunlu, uykunun, beyinde kısa hafızanın uzun hafızaya aktarılmasını ve kısa hafızanın yeniden boşaltılmasını sağladığını, ön belleği boşaltarak uzun belleğe aldığını anlatarak, “Eğer ders çalışmak için uyumuyorsanız yanlış yapıyorsunuz çünkü bilgiler ön bellekte kalacak. Alt belleğe aktarılamayacağı için de çok kısa sürede bilgiler unutulacaktır.” ifadelerini kullandı.

Uykusuz kalındığında motor kompleksin birlikte çalışması gereken işlerin yapılmasının engelleneceğini belirten Akkoyunlu, “Bilişsel fonksiyon denilen kısımda, gece uyku esnasında gün içindeki streslerin atıldığı, dinlenme durumunun yaşandığı bir ana geçilir. Ayrıca, kalp damar sisteminin biraz daha sakinleşmesi ve tansiyonun düşmesi sağlanır, böylece tansiyon dengelenir. Uyku alınmazsa bunlar bozulur.” diye konuştu.

Prof. Dr. Akkoyunlu, düzgün bir uyku gerçekleşmediğinde, buna başlamadan önce salgılanan ve “mutluluk hormonu” diye bilinen melatoninin salgılanamadığını, bunun da kanser dahil birçok hastalığı tetiklediğini ifade etti.

Büyüme hormonunun sadece uykuda salgılandığına dikkati çeken Akkoyunlu, gelişimini tamamlamış birisi için bunun ciddi önemi olduğunu anlattı.

“Cildin güzelleşmesi uykuya bağlıdır”

Prof. Dr. Akkoyunlu, bu hormonun erişkinlerde vücudun yenilenmesini, yıpranmış veya eskimiş dokuların yıkılarak oraya yeni dokuların gelmesini sağladığına değinerek, şunları kaydetti:

“Bu sistemi bozduğunuzda erken yaşlanmalar, kırışıklıklar, saç ağarması gibi birçok duruma neden olur. Cildin güzelleşmesi bile uykuya bağlıdır. Öğlen ekstradan bir saat uyuduğunuzda, cildinizdeki nemin dahi dengelendiğini görürsünüz. Uyku sırasında leptin ghrelin hormonları aktif salgılanır. Bunlar gece boyunca bizi tok tutar. Bu hormonlar karaciğerde gün boyunca biriken gıdanın fazlalıklarını, kaloriyi kana vererek gece yemek yemenizi engeller ve çok daha yüksek miktarda kalori harcarsınız. Bunlar sizin kilonuzu dengeler. Uyku bozukluğu olanlarda en sık gördüğümüz şey, karaciğer yağlanmasıdır. Özetle kilonun düzenlenmesi, erken yaşlanmanın önlenmesi, karaciğer, beyin, kalp ve ruh sağlığı açısından uyku oldukça değerlidir.”

Kaynak: AA

Kaliteli uyku ruh sağlığımızı koruyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Kayabekir “Ramazanda açlık, susuzluk nedeniyle hareket ve beynin pek çok davranışı sınırlanmaktadır. Beslenmek kadar önemli olan uykudan vücudu mahrum bırakmamak gerekir” dedi.

“Uyku, beyin sağlığı için olmazsa olmazdır”

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Murat Kayabekir, fizyoloji uzmanlığının laboratuvar analizleri ile vücut sistemlerini inceleyen bilim dalı olduğunu söyledi. Vücudun dengesini belirleyen en önemli fizyolojik ihtiyaç olan beslenme, hareket, uyku, duygu ve düşünsel faaliyetlerin sağlıklı yaşam için elzem olduğunu anlatan Kayabekir, “Uyku beyindeki hormon ve sinir sinyallerinin düzenlendiği, bu sayede, temel insan ihtiyaçlarının dengelendiği, sağlıklı yaşam için kritik bir insan davranışıdır. Uyku, beyin sağlığı için olmazsa olmazdır ve gece boyu beyni şifalandırır.” diye konuştu. Kayabekir, sağlıklı yaşam için uykuya önem verilmesini tavsiye ederek, düzenli uykuyla vücudun güne uyum sağladığını söyledi.

“Uyku, beyin ve tüm sistemlerimiz için beslenmek kadar önemli”

Ramazanda uzun süre uykusuz kalmanın çeşitli sıkıntıları beraberinde getirdiğini anlatan Kayabekir, şöyle devam etti: “Ramazanda gün içinde açlık, susuzluk nedeniyle hareket ve beynin pek çok davranışı sınırlanmaktadır. Beyin ve tüm sistemlerimiz için beslenmek kadar önemli olan uykudan vücudu mahrum bırakmamak gerekir. Vücudun enerji ritminin ve fizyolojik mekanizmalarının korunmasında önemli olan uykuya ramazanda daha dikkat edip vücudumuzu uykudan mahrum bırakmayalım.”

Horlama, uyku apnesi, gece ve sabah baş ağrıları, gece sık uyanma, uykuya güç dalma, aşırı uykululuk, uykuda ritmik çene kasılması, huzursuz bacak sendromu, çocuklarda gelişimde gerilik, okul performansının düşmesi, konsantrasyon güçlüğü ve dikkat eksikliği olanların hekime başvurması gerektiğini belirten Kayabekir, “Bu tarz şikayetleri olanlar uyku kalitesini test ettirmelidir.” dedi. Günlük işleri, sosyal planları en iyi şekilde gerçekleştirip iyi hissettiren uyanıklık dönemlerinin arkasında kaliteli uykunun olduğuna işaret eden Kayabekir, uyku için karanlık oda, ses, görüntü ve ışıktan yoksun ortam önerdi.

“Gece ışıkları kısıp beyne uyku modu için yardımcı olmak gerekir”

Gün içinde yürüyüş ve spor gibi programlı hareket ve güneşin etkilerinden faydalanmak için açık havada vakit geçirmenin önemli olduğunu vurgulayan Kayabekir, gece ise evde ışıkları kısıp beyne uyku modu için yardımcı olmak gerektiğini ifade etti.

Kayabekir, şu görüşleri dile getirdi: “Yatakta bulunulacak zamanı netleştirmek de önemli. Uyku apne sendromu (uykuda solunum durması) başta hipertansiyon olmak üzere kalp yetmezliği, inme ve diyabet gibi ciddi hastalıklara yol açıyor. Gece sık sık uyanma, göğüs ağrısı, gündüz merdiven çıkamama, yorgunluk, uykululuk yakınmaları, santral uyku apnesinde de olup kalp atağı ile karışmaktadır. Ağır derece uyku apnesi olan hastaların depresif semptomları ön planda olmakta ve bu yüzden psikiyatri polikliniklerine başvurmakta.”

Bir gecelik uyku testi ve horlama ses analizlerinin uyku apnesinin tanı ve tedavisinde yol gösterici olduğunu belirten Kayabekir, uyku sırasında tanı ve tedavi amaçlı giyilebilir cihazlar üretildiğini de sözlerine ekledi.

Kaynak: AA

Uzmanlar, Ramazanda “düzenli uykuya” dikkat çekiyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Nihal Özaras, yanlış yastık seçiminin yol açtığı rahatsızlıklar hakkında bilgi paylaştı ve önemli tavsiyelerde bulundu.

Kaliteli uyku için ilk kural…

Yastığın kaliteli bir uykunun sağlanması için önemli role sahip olduğunu belirten Doç. Dr. Nihal Özaras, “Boynunda kireçlenme, fıtık gibi problemleri olanlarda yastık seçimi daha da önem kazanıyor.  Uygun yastık kullanılmadığında kişi dinlendiren bir uyku uyuyamaz, ayrıca günlük yaşamını bozan boyun ağrıları ortaya çıkabilir. Bu konu bilim dünyasının da ilgisi çekiyor ve ideal yastık seçimi hakkında çok çeşitli araştırmalar yapılıyor.” ifadelerini kullandı.

Yastık kişiye özel olmalı

Her bireyin vücut yapısının ve buna bağlı olarak boyun yapısının da farklı olduğunu ifade eden  Doç. Dr. Özaras, “Bu nedenle tek bir tip yastığın herkes için uygun olmasını beklemek doğru olmaz. Piyasada değişik şekillerde yapılmış ve boynu desteklediği düşünülen yastıklar var. Bu yastıklar belli pozisyonlarda boyun çukurunu destekleyebilir ancak uyku sırasında bilinçsiz olarak sık sık pozisyon değiştirdiğimiz için bu desteği uyku boyunca sürdürmesi mümkün görünmüyor.” dedi.

Orta sertlikle yastıklar idealdir

 Yastığın kişinin boyun yapısını desteklemesi gerektiğini vurgulayan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Nihal Özaras, “Yastık, kasların ve bağların üzerindeki yükü de almalı. Boyun yapısının şeklini alan çok yumuşak yastıklar yeterli desteği sağlamazlar. Çok sert yastıklar ise boyun yapılarını zorlarlar. Orta sertlikle yastıklar idealdir. Ayrıca yastık materyali iyi seçilmeli, terlemeye neden olmamalı.” diye konuştu.

Yanlış yastık seçimi yaşam kalitesini düşürüyor

Yastık yüksekliğinin kişinin boyun yapısına göre değişkenlik gösterdiğini belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Nihal Özaras, “Bu noktada tek bir yükseklikten bahsetmek mümkün değil. Çok yüksek yastıklar boyunda öne doğru eğikliğe neden olurken çok alçak yastıklar başın vücuda göre geride kalmasına yol açıyor. Her iki pozisyon da boyun problemlerini artırıp ağrıya yol açıyor. Yastık, boyun çukurunu dolduracak, boşlukta bırakmayacak kadar yüksek olmalı. Yanlış yastık seçimi boyun ağrılarına neden olacağı için kişini uykusunu ve böylece yaşam kalitesini etkiler. Bu nedenle doğru yastık seçimi çok önemli.” diye konuştu.

Kaliteli uyku için doğru yastık seçimi nasıl olmalı? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Yeterli ve dengeli besleniyor ve günlük fiziksel aktivitenizi ihmal etmiyorsanız sağlığınıza olumlu yönde katkı yapıyorsunuz demektir. Ancak, uykunun sağlıklı bir yaşam tarzının temel bileşenlerinden biri olduğunu da unutmamak gerekiyor. Sabri Ülker Vakfı’nın derlediği bilgiler sağlıklı beslenme ve uykunun yakın ilişkide olduğuna vurgu yapıyor.

 7-8 saatlik kaliteli bir uyku, sabahları enerjik uyanmanızı sağlayan en önemli etkenlerden

Yeterli ve kaliteli bir uyku yeni güne vücudumuzu ideal biçimde hazırlıyor. 7-8 saatlik kaliteli bir uyku, sabahları enerjik uyanmanızı sağlayan en önemli etkenlerden. Diyet, egzersiz ve uyku birbirini destekleyen ve sağlıklı yaşamın olmazsa olmaz üç önemli bileşeni diyebiliriz. Üçünün de sağlıklı olma halinin devamı ve yaşam süresi üzerinde olumlu etkileri bulunuyor.   Obezite, kalp damar hastalıkları, yüksek tansiyon, felç, diyabet ve diğer birçok durum gibi belirli hastalıkların önlenmesine destek olmak için uykuya öncelik verilmesi gerekiyor. Uykuyu bir öncelik haline getirdiğinizde, iştahınızın da bu durumdan olumlu etkilenerek, yiyecek seçimlerinizin iyileştiği ve yediklerinizin farkında olarak beslendiğinizi fark edebilirsiniz.

 Uyku ve yeme düzenindeki bağlantı 

Ulusal Uyku Vakfı’na (The National Sleep Foundation) göre, yetişkinler için 7 ile 9 saat/gün kaliteli uyku öneriliyor. Bununla birlikte yapılan araştırmalar üç yetişkinden sadece birinin bu önerilere uyum sağladığına dikkat çekiyor. Bir araştırmada, yalnızca dört saat uyuyanların, dokuz saat uyuyanlara kıyasla günde ilave 300 kalori enerji aldığı görülüyor.

 Uykusuzluk iştahı ve tokluğu etkileyen hormonları da etkiliyor. Ghrelin hormonu iştahımızı artırırken, leptin, tok hissetmemize yardımcı olmada önemli bir role sahip. Dolayısıyla bu iki hormonun vücuttaki oranları çok önemli. Yeteri kadar kaliteli uyku uyumadığımızda ghrelin ile leptin hormonları arasındaki denge bozuluyor. Uyku kalitesi düşük olan bireylerde, daha yüksek besin tüketimine neden olurken, diyet kalitesinin daha düşük olduğu görülüyor.

 Kaliteli bir uyku için nasıl beslenmeliyiz?

Akdeniz diyeti dediğimiz beslenme modelinin uyku kalitesi ve süresini artıran bir sağlıklı beslenme modeli olduğunu söyleyebiliriz. Akdeniz diyeti, sağlıklı yağ örüntüsüne sahip, antioksidan ve lif içeriği yüksek bir diyet olarak tanımlanıyor. Bu diyetin genel örüntüsüne baktığımızda, zeytin ve zeytinyağından zengin, sebze, meyve, kurubaklagil ve tam tahıllar ile sert kabuklu kuru yemişleri içeren, ayrıca orta düzeyde süt ve süt ürünleri, yumurta, tavuk tüketiminin de yer aldığı bir beslenme modeli olduğunu görüyoruz. Bununla birlikte, kırmızı etin tüketimi sınırlı miktarlarda önerilirken, işlenmiş gıdaların tercih edilmediği de söylemeliyiz. Akdeniz diyetinin olmazsa olmazı olan ve yukarıda belirtilen besinler, vücutta bazı önemli fonksiyonel yapıların (melatonin, serotonin ve D vitamini gibi) etkinliklerini de düzenliyor. Çalışmalar özellikle süt ve ürünleri ile yağlı balıklar ve bazı meyve ve bunların taze sıkılmış şeker içermeyen meyve sularının (vişne ve kivi gibi) uyku süresi ve kalitesi üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Bu besinlerin uyku üzerindeki olumlu etkilerine yönelik mekanizmalar henüz net olmasa da vücutta uyku mekanizmaları üzerinde etkin olan serotonin gibi önemli yapıların fonksiyonlarını düzenleyerek uyku üzerindeki olumlu etkilerinin olabileceği belirtiliyor.

Kaliteli uyku için beslenme rutinimizi nasıl belirlemeliyiz? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Sağlıklı ve kaliteli bir yaşamın vazgeçilmez özelliklerinden birisi kuşkusuz yeterli ve rahat uykudan geçmektedir. Günde erişkin bir insanın ortalama 7-8 uyuduğu düşünülürse insan ömrünün üçte biri uykuda geçiyor demektir. Dolayısıyla yeterli miktarda ve kaliteli bir uykumuzun olması, hem sağlığımızı korumamız hem de gün içinde günlük işlerimizi yerine getirebilmemiz için vazgeçilmez bir zorunluluktur. Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Nöroloji bölümünden Doç. Dr. Ülkü Figen Demir ‘Uyku bozukluklarında yapılması gerekenler’ hakkında bilgiler verdi.

Uyku bozukluklarına bilimsel bakış

Uykuya dalmakta, uykuyu devam ettirmede zorluk veya istenilenden önce uyanma durumuna uykusuzluk (insomni) denir. İnsomni en sık görülen uyku bozukluklarındandır. Yetişkinlerin yaklaşık 1/3’ünde yıl içinde bir veya daha fazla dönem uykusuzluk problemi belirlenmiştir. Toplumda %10-15 kişide mevcuttur. Yaşla birlikte artış gösterir. Yaşlılarda sıklığı yaklaşık %25 ve daha fazladır.

Uykusuzluk (insomni) sebebi saptanamayan yani primer veya başka bir nedene bağlı yani sekonder olarak ikiye ayırılır. Primer insomni, fiziksel veya psikiyatrik bozukluklar olmaksızın ortaya çıkar. Sekonder insomni; süregiden psişik stres, fiziksel veya psikiyatrik bir hastalık veya başka bir uyku hastalığının, örneğin huzursuz bacak sendromu, vardiyalı iş uyku bozukluğu, jetlag, obstrüktif uyku apne sendromu gibi bir durumun parçası olarak görülür. Kötü uyku hijyeni, keyif amacıyla alınan ilaçlar, alkol ve kafein, yaşam tarzı değişiklikleri, stresör faktörler, yenilen içilen gıdalar, çeşitli ilaçlar en başta gelen sekonder nedenler arasında yer almaktadır.

Covid-19 pandemisi uykusuz bıraktı!

Uykuyu bozan sekonder nedenler ile ilgili olarak en çarpıcı gelişmeyi 2019 Aralık ayından beri tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi sürecinde yaşadık. Bu sürecin beraberinde getirdiği özellikler toplumun büyük kısmını ilgilendiren uyku bozukluklarını da tetiklemiştir. Hatta bazı kaynaklarda pandemi öncesinde uyku problemi yaşamayan bireylerin %20 sinde pandemi sürecinde uyku bozukluğu geliştiği saptanmıştır. Yapılan çalışmalar bu süreçteki uyku bozukluğu görülme oranlarının kadınlarda biraz daha fazla olduğu yönündedir. Bizim merkezimizde yürütmüş olduğumuz ve araştırabildiğimiz kadarıyla Türkiye’de COVİD-19 pandemisi döneminde uyku ile ilgili olarak yapılmış ilk çalışmada, bu süreçte Türk toplumunda, cinsiyetten bağımsız olarak uyku bozukluğu oranını yüksek bulduk. Bunun nedeninin de yapılan birçok çalışmanın da ortak sonucu olduğu gibi yaşam tarzı değişikliği ve artan kaygı düzeyi ile ilişkili olduğunu belirledik. Dolayısıyla COVID-19 virüs salgını gibi kitleleri etkileyen, izolasyon ve yaşam tarzı değişikliği gerektiren dönemlerde bireylerin kaygı ve stresi azaltmaya yönelik politikalar koruyucu anlamda önemlidir.

Uyku sorunu davranışsal tekniklerle çözülebilir

Uykusuzluktan yakınan bireylerde davranışsal ve zihinsel teknikler uykunun başlatılması ve idame ettirilmesini sağlayabilir. Davranışsal tekniklerden en çok kullanılanlar arasında gevşeme teknikleri, uyaran kontrolü, uyku kısıtlaması ve uyku hijyen eğitimi sayılabilir. Uykuya dalmakta sorun yaşayan kişilerde ilaç tedavileri kadar etkin olan uyunan mekânının sessiz, loş bir ortam olmasına özen gösterilmesi ve uyku kısıtlaması en iyi tedavi seçimi olabilir. Tüm bunlara rağmen uykuya dalmakta veya sürdürmekte sorun yaşayan kişilerde uykuyu tetikleyici özelliği bulunan bazı ilaçlardan yararlanılabilir.

Uzmanından kaliteli uyku için öneriler…

TV karşısında keyifli olduğunu zannedilen kısa kestirmelere kaliteli gece uykusu öncesi son verilmelidir.

Haftanın her günü aynı saatte yatılıp aynı saatte kalkılmasına dikkat edilmeli.

Yatağa yattıktan yarım saat 45 dakika sonra halen uyanık olanlar yataktan çıkmalı, başka bir odada kitap okunarak tekrar yatılması uykuya dalmayı kolaylaştırabilmektedir.

Yatak odasının ses ve ışık izolasyonu kontrol edilmelidir.

Akşam saat 19.00 sonrası yemek yenmemeli, uyku öncesi çay ve kahve gibi uyarıcılardan uzak durulmalıdır.

Cep telefonu, iPad, bilgisayar, televizyon gibi elektronik eşyalar yatak odasında bulunmamalıdır.

Uyurken gece lambası kullanılmamalıdır. Zira uyku sırasında salgılanan melatonin yani uyku hormonunun salınımı için odanın karanlık olması gerekmektedir.

Melatonin hormonundan en üst seviyede faydalanmak amacıyla 20.30-23.00 arasında uykuya dalmak önerilir.

Bilimsel olarak açıklandı, Covid-19 pandemisi uykumuzu kaçırdı yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Uzmanlar; yaşamımızın üçte birini uykuda geçirdiğimizi ve uykudan alacağımız maksimum verimin, soluduğumuz havanın kalitesi ile doğrudan ilişkili olduğunu söylüyor. Kaliteli bir uykunun insan sağlığı açısından büyük önem taşımasından yola çıkarak hava kalitesi ve uyku arasındaki ilişkiyi araştırdı.

Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Uzmanı, Doç. Dr. Asiye Kanbay’dan alınan bilgilere göre dış mekânlarda olduğu kadar evlerde de hava kirliliğine dikkat edilmesi gerektiği ifade edilirken, uyumadan önce ortamın temiz hava ile doldurulmasının uyku kalitesi için büyük önem taşıdığı belirtildi.

Odayı havalandırmadan uyumak kâbus görmeye kapı açar

Uyku kalitesini artırmak için odanın havalandırılmasının önemine dikkat çeken Doç. Dr. Kanbay, yeterince havalandırılmamış ortamların, odalarda havayı iyileştireceği düşüncesi ile kullanılan keskin kokuların, özellikle uykuda kâbusa, anormal rüyalara neden olabileceğini ifade etti. Derin-dinlendirici uyku evresi olarak sınıflandırılan uyku periyotlarına geçişi engelleyebilen kötü havanın aynı zamanda, sık uyanmalara neden olabileceğini bu durumun da uyku kalitesini bozabileceğini hatırlattı.

İdeal uyku ortamı nasıl olmalı?

Araştırmalar; ideal uyku ortamı için yatak odası sıcaklığının 16 ila 19 derece arasında olması gerektiğini, sıcaklık değeri kadar ortamdaki nem oranının da oldukça önemli olduğunu ortaya koyuyor. Evlerimizdeki ideal nem oranının ortalama yüzde 50 civarında olmasına dikkat çekilirken, bu oranın yüzde 35-40’lara düşmesi durumunda virüs ve bakteriler için ideal çoğalma ortamı sağlayacağı belirtiliyor.

Kaliteli bir uyku için uzmanların önerileri şöyle:

İç mekânların hava sirkülasyonunun artırılmasına dikkat edilmeli, kapılar ve pencereler günde en az 2-3 defa açılıp ortam havalandırılmalı.

Isıtma ve soğutma sistemlerinin güçlü sensörleri ile yatak odaları için ideal sıcaklık (16-19 derece) ve nem ayarı (%50) yapılmalı.

Yatak odasında bitki bulundurulmamalı. Yatak odası dışındaki yaşam alanlarında havadaki karbon oranını azaltabilecek yeşil bitkiler (Salon Palmiyesi, Şeytan Sarmaşığı, Ejder Ağacı, Tavşan Kulağı) yetiştirmeli.

Deterjan, yumuşatıcı, koku spreyleri gibi uçucu organik madde (UOM) kaynağı olabilecek her türlü maddeden uzak durup temizlikte limon ve kabartma tozu gibi doğal ürünler tercih edilmeli.

Tütün, tütün ürünleri ve elektronik sigara kullanılmamalı.

Halı ve koltuklar Hepa filtreli, tercihen düşük emisyonlu süpürgelerle temizlenmeli.

Yatak takımı ile çamaşırlar sıkça yıkanmalı ve ütülenmeli.

Kaliteli uykunun sırrı temiz havadan geçiyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.