Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, bunamanın genel tablosu içinde unutkanlık, dikkat azalması, dil bozukluğu, gündelik yaşam işlevlerinde bozukluk ve davranış bozuklukları olduğunu ifade ediyor. Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, demansa Alzheimer hastalığı gibi beyin dokusunun ilerleyici erimesine neden olan bir hastalık olabileceği gibi, beyni besleyen damarların bir hastalığı, beynin içindeki suyun artmasına neden olan durumlar, şiddetli kafa sarsıntıları gibi pek çok nedenin olabileceğini söyledi.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, bunama olarak da bilinen demans hastalığının teşhisi ve önlenmesi konusunda alınabilecek tedbirlere ilişkin değerlendirmede bulundu.

Beynin zihinsel ve davranışsal işlevleri bozuluyor

Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, demansın “genel olarak beynin zihinsel ve davranışsal işlevlerinin bozulmasıyla ortaya çıkan bir sonuç” olduğunu söyledi. Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, “Demans, birçok hastalığa bağlı olarak ortaya çıkabilen bunama durumlarına verilen genel bir isimdir”dedi.

Unutkanlık ve dikkat azalmasına dikkat!

Bunamanın genel tablosu içinde unutkanlık, dikkat azalması, dil bozukluğu, gündelik yaşam işlevlerinde bozukluk ve davranış bozuklukları olduğunu ifade eden Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, “Demansa yol açabilecek nedenler arasında Alzheimer hastalığı gibi beyin dokusunun ilerleyici erimesine neden olan bir hastalık olabileceği gibi, beyni besleyen damarların bir hastalığı, beynin içindeki suyun artmasına neden olan durumlar, şiddetli kafa sarsıntıları sayılabilir.” dedi.

Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, beyin iltihabı ya da sinir sistemi için önemli olan B12 vitamininin azalmasının tedavisi mümkün olan unutkanlık nedeni olduğunu söyledi.

Demansın altındaki hastalık araştırılmalıdır

“Beyni etkileyen hastalık ya da durumun ne olduğuna ve beyni nasıl etkilediğine bağlı olarak demans çeşitlenir” diyen Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, “Bu çeşitlenmeyi anlayabilmekte beyin bölgeleri ve işlevleri arasındaki ilişkiye dair temel bilgiler önemlidir.  Bu nedenlerin etkilerine bağlı olarak, yukarıda belirtilen genel tablonun çeşitlenmesi söz konusudur. Yani farklı demans tabloları vardır. Alzheimer hastalığına bağlı demans başka, damar yetmezliğine bağlı demans başka, beyin suyunun artmasıyla olan demans

başkadır. Dolayısıyla önemli olan önce demans belirtileri var mı diye değerlendirme yapıp eğer

varsa hastadaki demansın altında hangi hastalık ya da durum var diye araştırmaktır” dedi.

Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, bunamanın, inme, parkinson, kafa travmasına bağlı bunama, psikiyatrik bunama, virütik bunama gibi çeşitli nedenlerle oluşabileceğini belirterek bu bunama türlerinin Alzheimer bunamasına benzemediğini söyledi.

Alzheimer demansa çeviriyor

Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, Alzheimer hastalığının bir bunama (demans) hastalığı olduğunu belirterek “Alzheimer eşittir, demans demek değildir. Çünkü demansla sonuçlanan ya da seyri sırasında demans ortaya çıkan birçok hastalık ve neden vardır. Alzheimer hastalığı bunlardan sadece biridir. Yani her Alzheimer hastası demans hastasıdır ama her demans hastası Alzheimer hastası değildir” dedi.

Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, “Alzheimer, demans yapan hastalıkların başında geliyor ama Alzheimer’da demans hemen olmuyor, sonuçta demansa çeviriyor. Bu nokta erken tanının önemine vurgu yapıyor. Erken tanıda ise belki demans önlenemiyor ama erken aşamada başlanan ilaçlar demansı geciktirebiliyor.” dedi.

Demans ve Alzheimer’ın ayrılması faydalı olabilir

Demansı Alzheimer hastalığından ayırmanın faydasının, Alzheimer dışındaki bazı demansların kesin tedavi edilebilme şansının varlığı olduğunu kaydeden Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, “Örneğin beynin içindeki artmış suya karşı alınacak önlemler ya da kanda seviyesi azalmış olan B12 vitamininin yerine

konulması bunlara bağlı olarak ortaya çıkmış olan demansların ilerlemesini engeller”dedi.

65 yaşından itibaren yılda 1 kez check-up yapılmalı

Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, beyin check-up’ının 65 yaşından itibaren yılda 1 kez yapılması gerektiğini kaydederek araştırmaların, bunama yaşayan insanların 2050 yılında 3 kat artacağını gösterdiğini söyledi. Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, “Bu çalışmalarda gündeme gelen varsayımlar çeşitli etkenlerin eşliğinde gerçek olacakmış gibi duruyor. Bu etkenleri, dünya nüfusunun çoğalması, ortalama yaşam süresinin artması, farkındalığın ve tanı yöntemlerinin gelişiyor olması şeklinde özetleyebiliriz” diye konuştu.

Unutkanlık, dikkat azalması demans habercisi olabilir!   yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

“The Journals of Gerontology: Series A” adlı dergide yayımlanan çalışma kapsamında araştırmacılar, 50’li yaşlardaki erkeklerin aynı yaşlardaki kadınlardan biyolojik olarak ortalama 4 yaş daha büyük olduğunu buldu.

Erkeklerin biyolojik olarak daha hızlı yaşlanması daha sık sigara içmeleri ve vücut yapılarının daha büyük olmasıyla açıklandı.

Çalışmada, erkekler ve kadınlar arasında biyolojik yaşlanmada farklılıklar olup olmadığı ve bu farklılıkların yaşam tarzıyla ilgisi incelendi.

Biyolojik yaşlanmayı ölçmek için bir bireyin hayatı boyunca yaşam süresiyle ilgili faktörleri incelemeyi sağlayan epigenetik saatler kullanıldı.

Çalışmanın baş yazarı Anna Kankaanpaa, “Araştırmamızda oldukça nadir bir çalışma tasarımı kullandık ve karşı cins ikizler arasındaki yaşlanma hızını karşılaştırdık. Benzer bir farklılık bu ikizler arasında da gözlendi. Erkek kardeş, biyolojik olarak kız kardeşinden yaklaşık bir yaş büyüktü.” dedi.

Araştırmada, eğitim, vücut kitle indeksi, sigara ve alkol kullanımı ile fiziksel aktivite gibi yaşam tarzıyla ilgili faktörler anketler kullanılarak ölçüldü.

Kaynak: AA

Erkekler kadınlara oranla daha hızlı yaşlanıyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Hastalıkla birlikte beyin sinyallerinin uygun biçimde iletilmesinin zorlaştığı bu hastalıkla düşünce hafıza ve davranış fonksiyonlarında azalmaya neden olan değişim süreci “Ozon terapi” uygulamaları ile kandaki oksijen miktarını arttırarak hastalığı tedavi edici yönde olumlu destekliyor.  Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi GETAT Bölümünden Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr Saime Demirci; Alzeimer hastalarına yapılan ozon terapinin tedaviye kattığı önemli desteği anlatırken, “Ozon tedavisi bağışıklık sistemini güçlendirdiği için bu hastaların enfeksiyonlara karşı direncini artırmaktadır. Alzheimer hastalarında ozon tedavisi, gerek tedavi gerekse önlem amaçlı oldukça iyi yanıt vermektedir.” diye konuştu.

 Birey hastalığı ilerledikçe yaşamını kendi başına ilerletemez

Alzheimer hastalığı her ne kadar yaşa bağlı ve yaşlılık hastalığı gibi görünse de aslında herkes de görülebilen bir hastalık çeşididir, bilişsel yeteneklerin yıkımına yol açan bir beyin hastalığıdır. Alzheimer ilk zamanlarda sadece ufak tefek durumları unutmayla başlayarak daha sonra daha büyük durumları hatırlamamaya kadar ilerleyen bir süreçtir. Her insan zaman zaman bazı şeyleri unutabilir, ama bu durum geçicidir. Alzheimer hastalığı olan kişilerde ise bu durum kalıcı olabilmektedir. Birey hastalığı ilerledikçe yaşamını kendi başına ilerletemez ancak bir kişinin yardımı ile devam ettirebilir.

Beyin hücrelerinde dolaşım bozulduğunda beyin hücrelerine yeteri kadar oksijen gitmemeye başlar. Oksijensizliğe çok duyarlı olan beyin hücreleri bu kronik oksijen açlığına tepki olarak düşük metabolik moda geçer ve yaşamlarını böyle devam ettirirler. Bu oksijensizlik bilişsel becerilerde gerileme, duruş dikliğinin ve motor fonksiyonların bozulması gibi belirtiler ilk habercilerdir (örn. el becerilerinin zayıflaması, omuzların çökmesi ve güçsüz adımlarla yürüme).İşte bu durum kişinin yaşam kalitesini bozacak kadar önemlidir. Bu hastalıklarda ozon tedavisi kan yolu ile veya rektal yoldan ozon verilerek yapılır.

Ozon Terapi ile hastalar nasıl tedavi edilir?

Ozon terapi ile beyin kan dolaşımı ve kan oksijen miktarında artış meydana gelir.  Bu artış sinir hücrelerini serbest radikal hasarından korur, hücrelerin canlılığını arttırır, beyin hücrelerinin enerji merkezi mitokondrileri yenilemeye başlar. Aynı zamanda anti-enflamatuar etkileriyle de beyin üzerinde yaşlılığı önleyici etkiler gösterir çünkü ozon, serebral ateroskleroz denilen, ve beyin damarlarının sertleşmesiyle seyreden dolaşım bozukluğunu da iyileştirir. Bu sayede beyin kılcal dolaşımında iyileşme, beyin kan akımında artış ve nöronların oksijen kullanımında artış meydana gelir. Bunun  sonucu olarak oluşan oksidan maddeler bağışıklık sistemini ve hücre iyileşmesini tetikler ve dokulara bol miktarda oksijen gider. Dış kaynaklı bir çalışmada nörodejeneratif hastalığı bulunan hastalarda ozon terapisi uygulanması sonucunda %73-90 oranında yan etki olmadan belirgin düzelmeler görülmüştür (Rodrigues ve arkadaşları).

Ozon tedavisi bağışıklık sistemini güçlendirdiği için bu hastaların enfeksiyonlara karşı direncini de artırmaktadır. Alzheimer hastalarında ozon tedavisi  gerek tedavi ve gerekse  önlem amaçlı  oldukça iyi yanıt vermektedir.

Savunma sistemi ve ozon tedavi

Ozonun en iyi bilinen özelliği güçlü bir bakteri, mantar, parazit ve virüs gibi mikroorganizmaları öldürme etkisi olması, enfekte olmuş yaralarda ve tüm enfeksiyon hastalıklarında direkt öldürücü özelliğinden yararlanılır.

Vücudumuzdaki beyaz kan hücrelerinin (savunma hücreleri) hem sayısını hem de fonksiyonlarını arttırarak vücudun savunma sistemini güçlendirir. Birçok enfeksiyon hastalıklarında tedavi amacıyla verilen ve oldukça fazla yan etki gösteren interferon; ozon terapi ile vücutta (endojen) olarak çok fazla miktarda üretilmektedir.

Bağışıklık sistemi bozukluklarında Ozon terapi ile  farklı doz ve yöntemlerle, bağışıklık sistemi üzerine aktivasyon(artırıcı), modülasyon(düzenleyici) ve süpresyon(baskılayıcı) etkisi gösterebildiğinden bağışıklık sistemi (immün sistem) bozulması ile ortaya çıkan hastalıklarda tedavi edici ve / veya destekleyici etkisi vardır.

Alzeımer hastalarında “Ozon Terapi” olumlu sonuç veriyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Gelişmiş ülkelerde nüfusun çoğunluğunu yaşlılar oluştururken nüfus tahminlerine göre ülkemizde yaşlı nüfus oranının da 2025 yılında %11,0 ve 2030 yılında %12,9 olması bekleniyor. Asıl odak noktasının yaşlının memnuniyetini ve yaşam kalitesini artırmak olması gerektiğini belirten Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, gerekli koşullar sağlanmadığında depresyon, uyku bozuklukları, majör depresyon gibi psikiyatrik hastalıkların ortaya çıkabildiğini ifade ediyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, yaşlıların psikolojik sağlığı ile ilgili değerlendirmelerde bulundu ve tavsiyelerini paylaştı.

Gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusu daha fazla

Genel anlamda kavramsal olarak bakıldığında yaşlılığın yaşam sürecinin son evresi olarak görüldüğünü belirten Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Yaşlanma ise doğumdan ölüme kadar devam eden bir süreçtir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yaşlılık ‘kişinin çevreye uyum sağlama yeteneğinin yavaş yavaş azalması’ olarak tanımlarken 80 ve üstü yaş aralığını ise yaşlı olarak belirlendi. Günümüzde yaşlı nüfusun gittikçe arttığını görüyoruz. Özellikle gelişmiş ülkelere baktığımızda nüfusun çoğunluğunu yaşlılar oluşturuyor. Bu durum ülkenin yaşlılar için ayrıca sosyal, psikolojik, ekonomik anlamda stratejiler geliştirmesini gerektiriyor. Ülkemizde toplam nüfus içinde 60 yaş ve üstü nüfus 1950 yılında %5.9 iken, 2016’da yaklaşık 6,5 milyon ile nüfusun %8,3’ünü oluşturuyor. Bu oran 2021 yılında %9,7’ye yükseldi. Nüfus tahminlerine göre yaşlı nüfus oranının 2025 yılında %11,0, 2030 yılında %12,9 olması bekleniyor.” dedi.

 Yaşlılarda majör depresyona dikkat!

Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, yaşlılık döneminin önemine vurgu yaptı sözlerini şöyle sürdürdü: “Asıl odak noktası, yaşlının yaşam memnuniyetini ve yaşam kalitesini arttırmak olmalı. Yaşlının yaşam kalitesini ve memnuniyetini yüksek tutmadığımızda karşımıza pek çok problem çıkabiliyor. Yaşlılarda görülen psikiyatrik hastalıklara baktığımızda; depresyon, çeşitli demans tipleri, uyku bozuklukları, anksiyete bozukluklarının görüldüğünü söyleyebiliriz. Yaşlılık döneminde herhangi bir organik hastalığa bağlı ya da tamamen tek başına en sık rastladığımız psikiyatrik hastalık majör depresyondur. Halk arasında sıklıkla depresyon olarak tariflenen bu tabloda yaşlı yaşam enerjisi kaybeder, yaşamak artık onun için anlamsız hale gelir, alınganlıklar artabilir, yakınlarının kendisiyle yeterince ilgilenmediğini düşünebilir, ilgi ihtiyacı artabilir, uyku ve iştah problemleri görülebilir, hatta daha da ileri gittiğimizde intihar isteği ile karşılaşabiliriz. Bu intihar etme isteğini genelde pasif bir şekilde ‘artık yaşamın anlamı kalmadı, ölsem de kurtulsam’ ya da “artık Allah’ın canımı almasını bekliyorum’ ifadeleriyle duyabiliriz.”

Sosyal ve psikolojik sorunlarla karşılaşıyorlar

Yaşlıların, yaşlılık döneminde karşılaşmış oldukları önemli sorunlar arasında ekonomik sorunların da olduğunu belirten Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Yaşlılar, yaşlılık döneminde kötü ekonomik koşullardan dolayı sosyal ve psikolojik sorunla karşılaşıyorlar. Yaşanılan ülkenin ekonomik düzenine bağlı olarak hayatın giderek pahalılaştığı, emeklilik ya da ailede para sağlayan kişinin ölümü gibi durumlarda gelirin azalması nedeniyle yaşlıların kendi geçimlerini sağlamaları zorlaşıyor.” ifadelerini kullandı.

Emeklilikte nasıl belirtiler ortaya çıkıyor?

Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, emeklilik sonrası ekonomik hayata katılımı azalan yaşlıların ekonomik güçlükler yaşamanın yanında kendilerini gittikçe işlevsiz ve yetersiz hissedebildiklerini söyledi ve sözlerine şöyle devam etti: “Bununla beraber yaşlıların yalnızlık ve sosyal izolasyon sorunu günümüzün modern toplumunda derinleşiyor. Ekonomik olarak güçlük yaşayan yaşlı birey aynı zamanda yaşıtlarından da uzaklaşıyor ve çoğu zaman yaşıtlarının vefat etmesi ile beraber zorunlu bir yalnızlaşma sürecine giriyor. Emeklilik dönemi ile çalışmanın sona ermesi ve boş zaman döneminin başlaması, boş zamanın değerlendirilememesi sorununu ortaya çıkarıyor. Bu dönemin başarı ile geçirilmemesi, yaşlı birey üzerinde olumsuz birtakım davranışlara kaynaklık edebiliyor. Örneğin, kendi kendilerini düşünerek kuruntu ve sıkıntı içine girebiliyorlar. Bu durum da klinikte depresyon dediğimiz tablonun oluşumuna zemin hazırlıyor. Boş kalan yaşlı, geçmiş muhasebesine başlıyor ve işlevsel olan ya da olmayan pek çok düşünce ile baş başa kalıyor.”

 İlk yaşlı istismar vakası 1975’te görüldü

Yaşlının aile üyelerine görevler düştüğünü ifade eden Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Literatüre baktığımızda ‘yaşlı istismarı’ olarak bilinen kavram, ilk olarak 1975’te İngiltere’de bilimsel alanda bakıma muhtaç bir yaşlının kendisine bakan bir aile üyesi tarafından fiziksel istismara uğramasını tanımlayan bir vakayla ortaya çıkmış. İzleyen yıllarda ise bu tanım, yaşlıyla güvenilir bir ilişki içinde olan bir akrabanın ya da kişinin, yaşlı üzerinde zararla sonuçlanan fiziksel, psikolojik ve ekonomik istismarından/ihmalinden kaynaklanan konuları da içerecek şekilde genişletilmiştir.” dedi.

Yaşlılar kendilerini iyi ifade edemeyebilir!

Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, yaşlı ihmalinin pasif ve aktif ihmal olarak ikiye ayrıldığını belirtti ve sözlerini şöyle sürdürdü: “Aktif ihmal; yiyecek, su barınma, giyinme tıbbi ve duygusal destek gibi temel yaşama ihtiyaçlarının karşılanmasındaki eksiklik ve yetersizliktir. Yaşlıya bilinçli olarak, bilerek ve isteyerek fiziksel ve duygusal acı vermeyi de içerdiğini söyleyebiliriz. Bu davranışlar bilinçli ihmal olarak tanımlanıyor. Pasif ihmal ise zarar verme niyeti olmadan bakıcı kişinin, yaşlı bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamada yanlış davranışıdır. Yaşlının ihmal edilmesi; aile fertleri arasında çatışma olması ya da aile fertlerinin yanlış davranışlarını yaşlıya yansıtmaları, ihtiyaçlarına karşı umursamaz davranmaları şeklinde görüldüğü gibi, aile üyelerinin yaşlıyı kendilerine bir engellemiş gibi görmeleri, kızgınlık belirtmeleri de kasıt olmayan ihmal olarak biliniyor. Yaşlılıkta aile bireylerinin yaşlıya tutumları önemlidir ve konuşulmalıdır. Ülkemizde yaşlılar kendilerini yeterince ifade etme yeteneğini bulamıyorlar. Yapılan çoğu reklam, plan ve programlar daha ziyade gençlere hitap ediyor. Bu da yaşlıların kendilerini izole hissetmelerine neden oluyor.”

Sosyal yaşam içinde olmaları gerekir

Yaşlıların psikolojik sağlamlığını arttırmak için mümkün olduğunca sosyal yaşamın içinde olmalarını teşvik etmenin, özel becerileri ile hobilerini ortaya çıkarmanın ve bu çerçevede çeşitli kurslara katılımlarını desteklemenin önemli olduğunu vurgulayan Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Sabah uyandığında günü planlamak, düzenli olarak hareket etmek, yaşlılık dönemine özel hedefler belirlemek de yaşam anlamını sürdürmek açısından işlevseldir. Çünkü belirli becerilerimiz yaşlılık süreci ile beraber azalır. Bu becerilerimizi kısmen korumak için “kullan ya da kaybet” teorisini hatırlamak önemli olabilir. Bu teoriye göre beyin hücrelerimiz kullanılmadığında kaybedilir. Düzenli bilişsel aktivitede bulunmak; ilerleyen yaşlarda dikkat, algı, bellek ve yönetsel işlevler gibi temel bilişsel işlevler üzerine olumlu etki gösteriyor.” diye konuştu.

Aile fertleri yaşlı bireyi programlarına dâhil etmeli

Beyin, son dönem araştırma sonuçlarına göre, yaşlı olsa bile kendini yenileme becerisine sahiptir ve yeni nöronların üretimi söz konusudur. Yaşlanma ile doğal olarak yıpranan ve özellikle prefrontal korteksteki işlev bozukluğuna giden bir süreç varsa da kişi daha sık sosyal aktivite ve günü planlama, organize etme, gündemi takip etme, okuma yapma davranışları ile bu süreci yavaşlatabilir. 85 yaşında olan bir kişi 65 yaşında olan kişiden daha işlevseli, aktif olabilir. Yaşlı bu çerçevede kendini yenilerken aile bireyleri de sıklıkla yaşlıyı programlarına dahil etmeli, onlarla sohbet etmeli, bazı unutkanlıklarını, inatçılıklarını, katı düşünce sistemlerini anlayışla karşılamalıdır.” dedi.

Pandemi sonrası yaşlılarda yalnızlık ve sosyal izolasyon sorunlarıyla nasıl mücadele edilmeli? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Uzman Klinik Psikolog İhsan Öztekin, psikolojik yaşlanmanın da biyolojik yaşlanma gibi doğal bir süreç olduğunu belirtti. Uzman Klinik Psikolog İhsan Öztekin, “Biyolojik yaşlanmadan insan beyni de etkilendiği için hafıza, dikkat, algı kronolojik yaşa bağlı olarak zayıflar, yeni şeyler öğrenme zorlaşır. Hayatında büyük değişiklikler yapma isteği ve ataklığı azalabilir. Tabii ki yaşlanmanın hayatı güzelleştiren tarafları da var. Yaşam tecrübesine bağlı olarak mantıklı ve doğru düşünebilme, doğru kararlar verebilme, daha tutarlı, hoşgörülü, sabırlı olma gibi beceriler artar. Psikolojik anlamda daha çok deneyime sahip bir yaşlı kimliğini kazanırken; yaşlılığından dolayı sosyal anlamda saygın bir yere sahip olmaktadır. Bunlar yaşlanmanın doğal yapısında vardır.” dedi.

Psikolojik yaşlanmadan koruyan 7 yöntem! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.