En önemli nedeni genetik geçiş olan varis oluşumunun diğer sebepleri arasında; hareketsiz yaşam tarzı ve obezite gibi faktörler de yer alıyor. Hastalarda; bacak ödemi, ağrı, renk değişikliği ve pıhtı oluşumu gibi problemlere yol açan varis, gelişen teknolojiler ışığında lazer, radyofrekans veya yapıştırıcı gibi yöntemler ile tedavi edilebiliyor. Sonbahar ve kış aylarında yapılmasının daha sağlıklı sonuçlar verdiği varis tedavisinin ihmal edilmemesi hem estetik hem de sağlık açısından önem taşıyor. Memorial Ankara Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Doç. Dr. Mehmet Çakıcı, varis tedavisi ile ilgili bilgi verdi.

 Varis, orta yaş grubu kadınları daha çok etkiliyor

 Varis, venöz yetmezliği nedeniyle toplardamarlarda basınç artışı sonucu gelişen bir hastalıktır. Basınç artışı dolayısı ile damar çapında ve kılcal damarlarda belirgin genişleme olur. Bu çap büyümesi toplardamarlar içerisindeki kapakçık yapılarında da zamanla bozulmaya neden olarak hastada ciddi bacak ödemi, ağrı ve renk değişikliği gibi şikayetlere yol açar. Daha önceden ileri yaşlarda görülen varis, günümüzde özellikle orta yaş kadınların en büyük sorunu haline gelmektedir.

Yaşam tarzı belirleyici oluyor

Varis oluşumunun en önemli nedenlerinden biri genetik geçiştir. Hastaların genellikle anne, baba ve birinci derece yakınlarında da varis  problemleri olduğu yaygın olarak görülmektedir. Bununla birlikte varisin sigara kullanımı, kolesterol, obezite, kadın cinsiyet ve sedanter yaşam tarzı ile de ilişkili olduğu yapılan çalışmalarda ortaya konulmaktadır. Günümüzde varislerin görülme sıklığının hareketsiz yaşam tarzının yaygınlaşması ve obezite gibi sebeplerle giderek arttığı gözlemlenmektedir.

Varis, genetik faktörlere bağlı kronik bir hastalık olarak görülebileceği gibi, özellikle toplardamar tıkanıklıklarının bir sonucu olarak da ortaya çıkabilmektedir. Derin ven trombozu ve tromboflebit gibi tıkayıcı toplardamar hastalıkları sonrasında ciddi venöz yetmezliği ve varis gelişimi sık görülen bir problem olmaktadır.

Pıhtı oluşumu tehdidi taşıyor!

Varis genellikle hastalarda bacak ödemi ve ağrının yanı sıra ileri evrelerde renk değişikliği gibi estetik problemlere yol açabilir. Ek risk faktörü olan hastalarda varis, gelişmiş damarlarda pıhtı oluşumu gibi ciddi durumlara da neden olabilmektedir. Toplardamarlar içerisinde pıhtı oluşumu akciğer embolisi gibi hayati risk oluşturan durumlarla sonuçlanabilir. Bununla birlikte kozmetik açıdan kötü bir görüntüye sebep olduğu için kişide özgüven eksikliğine neden olabilir.

Tedavi görüntüleme sonuçlarına göre belirlenir

Varis tanısı bir damar cerrahı tarafından yapılan ayrıntılı muayene sonucu konulmaktadır. Tanıyı kesinleştirmek için yapılacak ultrason ve doppler incelemeleri, tedavi protokollerinin belirlenmesindeki en önemli tetkiklerdir. Ultrason ve doppler incelemesinde varisli damarın çapı, kapakçık yapıları, pıhtı oluşumu ve kanın geri kaçış oranları değerlendirilerek hastalık derecesi belirlenir. Medikal tedavi veya cerrahi tedavi kararı bu kriterlere göre belirlenir.

Varis tedavisinde hangi yöntemler kullanılabilir?

Varis tedavisi konvansiyonel ve kapalı olmak üzere iki farklı teknik ile yapılabilir.

Konvansiyonel yöntem hastalıklı damarın ve yan dallarının cerrahi olarak çıkarılması esasına dayanır. Bu anestezi ve cerrahi kesi gerektiren bir yöntemdir. Kapalı yöntemler içerisinde ise lazer, radyofrekans veya yapıştırıcı tedavi teknikleri bulunmaktadır. Bu yöntemlerin uygulanması ultrason eşliğinde damar içerisine özellikli kateterlerin yerleştirilmesi ile gerçekleştirilir. Hastalıklı damar içerisine yerleştirilen lazer veya radyofrekans kateteri termal etki ile bu bölgenin kapatılmasını sağlar. Yapıştırma tekniğinde ise yine ultrason eşliğinde yerleştirilen kateter aracılığı ile hastalıklı damara boylu boyunca yapıştırıcı madde enjekte edilerek damarın kapatılması sağlanır.

Lazer ve radyofrekans yöntemleri hastaya avantaj sağlar

Lazer ve radyofrekans yöntemi ile yapılan varis tedavilerinde hastada herhangi bir kesi olmadığı için aynı gün içinde taburculuk mümkündür. Kişi çok kısa bir süre içerisinde çalışma hayatına geri dönebilmektedir. Ayrıca morluk, kanama ve enfeksiyon gibi komplikasyonlar da neredeyse hiç görülmemektedir.

Düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenmeye dikkat edin!

Varis gelişimini engellemenin en etkili yöntemi düzenli spor yapmaktan geçmektedir. Özellikle bacak kaslarının gelişimini sağlayacak egzersizler, damar üzerinde kas pompalarının daha etkili çalışmasını sağlayarak varis gelişiminin azalmasını sağlar. Bununla birlikte aşırı kilodan kaçınmak, sağlıklı beslenme düzenine sahip olmak, sigara kullanımından kaçınmak varis gelişimin engelleyen diğer önlemler olarak sıralanabilir.

Varis tedavisini sonbahar ve kış aylarında yaptırmak daha konforlu iyileşme sağlar

Varis girişimlerinin ardından hastaların belli bir süre varis çorabı giymesi gerekmektedir.  Hava sıcaklıklarının düşmeye başladığı sonbahar mevsiminde varis tedavisi yaptırmak, sonrasında varis çoraplarının daha rahat bir şekilde kullanılmasını sağlamaktadır. Bununla birlikte pantolon ve uzun eteklerin kullanımı ile işlem sonrası oluşabilecek kızarıklık ve morlukların kapatılması da estetik açıdan kolaylık sağlamaktadır. Böylece varis tedavisinin ardında hastaların iyileşme dönemleri daha konforlu hale gelmektedir.

Varisten korunmak mümkün mü? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

En yaygın sağlık problemlerinden biri olan varis, kozmetik bir sorun gibi başlayıp ciddi bir damar hastalığına dönüşebilir. Bu nedenle varisin oluşumu, nedenleri ve tedavi yöntemleri de en çok aranan konuların başında geliyor. Tedavi edilmezse yaşamı tehdit edecek boyuta gelebilen varisler ile ilgili merak edilenleri Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Semih Barlas yanıtladı.

Bacak venlerinin içindeki kapakların bozulup geri kaçırmaları,’Kronik Venöz Hastalık-CVD’ denen bir damar hastalığını doğurur. Bu hastalık, önce bacaklarda 1-5mm çapında istenmeyen damarların oluşumuna yol açar. Ardından da ayak bileklerinde çorap izinin belirgin olarak kendini göstermesi; kızarıklık-kahverengi-beyaz renk değişiklikleri; yaraların gelişimi ile ‘Kronik Venöz Yetersizlik-CVI’ denilen ileri safhaya ulaşır. Bu süreçte görülen tüm belirtilere genel olarak ‘varis’ adı verilir.

Varis genetik bir hastalık mıdır?

Variste genetik faktörler çok önemli ama sadece genetik faktörler değil yaşam koşulları da varis oluşumunda etkilidir. İstatistikler gösteriyor ki anne babasında varis olmayan bireylerin bacaklarında varis oluşma oranı yüzde 20 civarında. Ailede yani anne babada varis görüldüğü zaman bu oran artıyor. Ebeveynlerin sadece birinde varis sorunu varsa onların kız çocuklarında görülme oranı yüzde 60, erkek çocuklarında görülme oranı yüzde 20 olarak dikkat çekiyor.  Şayet anne babanın her ikisinde de varis varsa çocuklarında cinsiyetinden bağımsız olarak yüzde 90 oranında aynı sorun ortaya çıkıyor.

Kadınlarda erkeklere oranla daha mı fazla görülüyor?

Varislerin erkekler ve kadınlar arasındaki dağılımına bakacak olursak her 3 varisli bireyin 2’si kadın, 1’i erkek olarak oranlanıyor. Günümüzde sadece kadınlar arasında bir oranlama yapılacak olursa 10 kadından 7’si varis sorunu yaşıyor. Bu rakam tüm sağlık sorunları içindeki yeri değerlendirildiğinde de oldukça yüksek bir rakamsal veri. Kadınlardaki hormonal oynamalar, geçirilen gebelikler ve yapılan doğumlar (ve yapılan doğum sayısı), doğum kontrol haplarının kullanılması, kadınlarda bu sorunun daha sık görülmesine yol açıyor.

Varis hangi yaş grubunda daha çok görülür?

Bu bir yaşlı hastalığı değil. Çocuk yaşlarda da varis görülebiliyor. Ancak oran verecek olursak 50 yaşın altındaki bireylerde varis görülme oranı %25, 60 yaşın üzerinde varis görülme oranı ise % 46 civarında. 

Hastalığın tanısı nasıl konmalı?

Söz konusu olan bir damar hastalığıdır. Bu nedenle de mutlaka bu konuda uzmanlaşmış bir kalp damar cerrahı tarafından hastanın yakınmaları sorgulanmalı, muayenesi gerçekleştirilmeli. Hastalığın şiddetini (hafif-orta-ileri) ve hangi damarlardan kaynaklandığını net olarak belirlemek için ‘venöz ultrasonografi-doppler’ incelemesi, yatarak ve ayaktayken yapılmalı. Altta yatan orta-ileri sorun varsa, açıklığa kavuşturmadan ve onların tedavisine öncelik vermeden sadece bacaklarda görsel olarak farkedilen damarların ortadan kaldırılması, eksik tedaviyi doğurur.

Hangi durumlarda ameliyat gerekli? 

Bacaklarınızda aşağıdakilerden bir veya birkaç tanesi var ise varislerinizde tıbbi tedavi gerekir:

Damar belirginleşmeleri: Bacaklarda 5mm veya daha kalın, spagetti makarna gibi görüntü veren, kıvrıntılı ve her an içlerinde pıhtı oluşabilecek damarlarlar gelişmiş olabilir.                                        

Bacak ağrısı: Kötü kan dolaşımı, komşu yapı ve organları bozabilir. Sabahtan akşama doğru artan; ayak tabanından bacağa yayılan; hareketsizken, özellikle de gece yatağa girince ‘bacakları oynatma, yorgandan dışarı çıkartma arzusu’ şeklinde kendini gösteren bacak ağrılarını doğurabilir.

Bacak şişliği: Kötü dolaşımın başka bir göstergesidir. Bacaklardaki kirli kanın kalbe ve akciğerlere temizlenmek üzere pompalanma işinde sorun oluştuğunda görülür. Diz altında, daha da sık olarak bileklerde görülür. ‘Çorap izinin kalması’ ilk alarm çanı olabilir. 

Cilt değişiklikleri: Bacaklardaki varisler kendi hallerine tedavi edilmeden bırakıldıklarında ve hastalığın ilerlediği durumlarda karşımıza çıkarlar. Bunlar, bileğe yakın bölgede, kaşıntılı kızarıklıklar, kahverengiye çalan renk değişiklikleri, 2-3 ay geçmeyen yaralar şeklinde kendini gösterebilir.

Varisi önlemenin yolları var mı?

Varisi ‘önleyici’ hiçbir yöntem yoktur. Zira ister yaşam-çalışma koşullarımız, ister gebelik gibi mükemmel bir olay, isterse bazı hastalıklar veya kullanımı kaçınılmaz olan bazı ilaçlar hayatımızın bir parçası olacaktır. Hepsinden önemlisi, aileden olan genetik geçiş en somut nedendir. Venöz yetmezlik ve varisler, bir ileri yaş hastalığı değildir. Çocukluktan yaşlılığa her dönemde görülebilirler. Sürekli topuklu ayakkabı, dar pantalon giymekten, uzun süreli güneş banyoları-sıcaktan kaçınmak; ‘anneanne çorabı’ diye bilinen eski varis çoraplarının yerine geliştirilen, kolay giyilebilen, bacağın havalanmasını bozmayan, estetik görünümlü ‘kademeli basınçlı çorapları’ kullanmak, sorunun karşımıza daha geç dönemde çıkmasını sağlayabilir.    

Kaynak: Milliyet

Varis hakkında bilmeniz gerekenler! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Varis hastalığının en önemli nedeninin aileden gelen genetik yapı olduğunu söyleyen Özel Sağlık Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Alper Özbakkaloğlu, ailesinde varis bulunanlarda bu hastalığın görülme olasılığının iki katı olduğunu açıkladı. Son yapılan araştırmalarda gözler önüne seriyor ki varis hastalığında genetik faktörler belirleyici oluyor!

Genetik yatkınlığı olanlar dikkat!

Varis hakkında bilgi veren Dr. Alper Özbakkaloğlu, “Varis, bacaklardaki toplar damarların üzerindeki basıncın artması ve buna bağlı damar duvarında damarların içindeki kapakçıkların yapısının bozulmasıyla birlikte damar genişlemeleri ve bacaklarda oluşan görüntü bozukluğudur. Venöz yetmezliğin asıl sebeplerinden en önemlisi aileseldir. Genetik yatkınlığı olan insanlarda varis görülme olasılığı 2-3 kat fazla olmaktadır. Varis daha çok kadınlarda görülmektedir. Hamilelik süreci bu rakamın artmasında rol oynamaktadır. Aile öyküsü olanlarda daha genç yaşlarda, öğretmen veya doktorlar gibi mesleki nedenlerle uzun süre ayakta kalanlar veya pozisyonel bozukluk nedeniyle olanlarda ise daha ileri yaşlarda görülmektedir”

Erken tedavi sonuç veriyor

Varisin bacakların tamamında görülebildiğini dile getiren Dr. Özbakkaloğlu, “Varis hastalığında öncelikle örümcek ağı şeklinde kılcal damarlar olarak ortaya çıkmaya başlıyor. Daha sonra Retiküler Varis dediğimiz daha yeşil damar belirginleşmesi halini almaya başlıyor. Bir ileri safhada Varis Pakeleri denilen çapları 6 ila 12 milim arasında değişen belirginleşmiş, yılankavi bir özellik gösteren, kabarıklaşarak ciltten dışarı taşan damarlar halini alıyor. Bir sonraki evrede ise ayak bileği seviyesinde ödem ve renk değişikliği olmaya başlıyor. Daha ileri seviyelerde ise ayak bileği ve çevresinde yara açılmasına da sebebiyet veriyor. Aslında varis hastalığı hep kozmetik anlamda bir rahatsızlığa neden olduğu düşünülse de, tedavi edilmeyen vakalarda bu durum, ayakta iyileşmeyen yaralara ve geçmeyen renk değişikliğine kadar gidebilmektedir. Bu süreç bazı hastalarda daha hızlı ilerler. Bu durum tamamen hastanın yaşam tarzına göre değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle erken dönem müdahale, tedavi sonucunu da daha başarılı hale getirmektedir” ifadelerini kullandı.

Gebelerde daha sık görülüyor

Gebelik döneminde varis riskinin de arttığını vurgulayan Dr. Alper Özbakkaloğlu, “Özellikle fazla kilo alıp vermek damarların üzerindeki yükü de artırdığı için, varislerin tekrar etmesini artırıyor. Kadınlarda topuklu ayakkabı giymek, devamlı sıcak ortamlarda durmak varis riskini de artırıyor. Ağırlık sporuyla uğraşanlarda varis oluşumu bir miktar artırdığı gözleniyor. Kadınlarda özellikle gebelik döneminde karın içi basınç arttığı için damarların üzerindeki baskı da artıyor. Buna bağlı olarak da kadınlarda gebeliğe bağlı olarak yüzde 70’inde varis oluşumu görülüyor. Doğum sonrasında varisler bir miktar azalıyor ama tamamen gerilemiyor. Özellikle ikinci doğum sonrasında daha kalıcı olma eğiliminde oluyor. Gebelere uygun, korunma amaçlı varis çoraplarının kullanılmasını mutlaka öneriyoruz. Emzirme dönemi bittikten sonra da cerrahi veya ilaç tedavisi için kalp damar cerrahisine başvurmalarını öneriyoruz” ifadelerini kullandı.

Varis hastalığında genetik faktörler belirleyici oluyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Memorial Şişli Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Mustafa Yaman, akciğer embolisi, nedenleri ve tedavisi hakkında bilgi verdi.

Akciğer embolisi sıklıkla kan pıhtısı sonucu oluşuyor

Akciğer embolisi kalbin sağ kanadından çıkan ve akciğere giden pulmoner arterler denilen damarların kan pıhtısı, hava ya da yağ ile tıkanması sonucu meydana gelen ani ve akut bir tablodur. Sıklıkla damarların bir kan pıhtısıyla tıkanması sonucu oluşmaktadır. Daha az olarak hava ya da yağ embolisi sonucu da görülebilmektedir. Akciğer embolisinin oluşmasında damar iç yüzünün bozulması, staz ve kanın pıhtılaşma eğiliminin artması bulunmaktadır. Pıhtılaşma eğiliminin artmasına hiperkoagülabilite denmektedir. Vücudun alt ekstremite denilen bacak ve ayak bölümlerinde ve daha sık olarak da karın bölgesinde bulunan toplardamarlarda bu 3 sebep sonucu, bir şekilde oluşan pıhtı kalbin sağ ventrikül denilen bölümüne gelir, buradan da pulmoner arterlerle akciğere ulaşarak emboliye neden olur. 

Varisleriniz varsa dikkatli olun

Kalp damar hastalıkları pıhtı oluşma riskini artırmaktadır. Sürekli olarak ayakta kalarak çalışan meslek gruplarında varisler oluşmaktadır. Varisler de pıhtı riskini artırmaktadır. Kanda pıhtılaşma oranını artıran bir takım ilaçlar bulunmaktadır. Doğum kontrol ilaçları kandaki pıhtılaşma oranını yükseltebilmektedir. Uzun süreler boyunca hareket etmeyen ya da edemeyen yatağa bağımlı kişilerde veya uzun süreler boyunca yolculuk yapan kişilerde, örneğin 4 saati aşan yolculuklarda hareketsiz kalmak pıhtı oluşmasına ve emboliye sebep olabilmektedir. Bazı ameliyatlardan sonra emboli riski oluşmaktadır. Örneğin karın bölgesi ameliyatları, bacakları ilgilendiren ameliyatlar ya da genel anestezi uygulanan ve uzun süre devam eden ameliyatlar sonucunda, ameliyat sonrası günlerde de emboli atağı oluşabilmektedir. Yağ aldırma ameliyatları sonucunda da yağ embolileri oluşabilmektedir.

Aşırı kilo ve genetik yatkınlık sonucu gelişebiliyor

Derin dalış yapan dalgıçlarda yüzeye hızlı çıkış esnasında yağ veya hava embolileri gelişebilmektedir. Bu duruma “vurgun yemek” de denmektedir. Kanser hastalarında özellikle akciğer kanserinde kan pıhtılaşma oranı yüksek olmaktadır ve akciğer embolisi görülme riski de yüksektir. Kemoterapi tedavisi gören kanser hastalarında pıhtı oluşma riski bulunmaktadır. Genetik yatkınlıklar da kandaki pıhtılaşmayı artırabilmektedir.  Protein C, Faktör (V)  Leiden hastalığı, antitrombin III gibi kanın pıhtılaşmasına sebep olan genetik faktörler de akciğer ambolisinin nedenleri arasına yer alabilmektedir.  Bu genetik yatkınlığa sahip kişiler kaç yaşında olursa olsun pıhtı gelişebilmektedir. Sigara kullanımı ve aşırı kilo da yine akciğer embolisi sebepleri arasında yer almaktadır.

Akciğer embolisi kalp krizi ile karışabiliyor

Akciğer damarı aniden tıkandığı zaman oradaki kan alışverişi ve oksijen alımı bozulmaktadır. Bu durum sonucunda hastada ani meydana gelen bir nefes darlığı, kalp çarpıntısı, öksürük ve bazen de kanlı balgam görülebilmektedir. Bazen de akciğerin büyük ana damarlarından biri tıkanabilmektedir. Bu durumda göğüste çok şiddetli bir baskı ve bayılma da söz konusu olabilmektedir. Göğüs duvarına yakın bir damarda pıhtı olduğunda batıcı bir ağrı oluşabilmektedir. Hasta derin bir nefes aldığında bıçak batıyormuş hissi uyandıran ciddi ağrılar yaşayabilmektedir. Bu gibi durumlarda mutlaka akciğer embolisi akla gelmelidir. Her iki pulmoner arterin tıkanması ise ani kalp durmalarına ve ölümlere neden olabilmektedir. Bu nedenle pulmoner arter embolileri kalp krizi ile karışabilmektedir.

Akciğer embolisinin tedavisi pıhtının formuna göre belirleniyor

Akciğer embolisinin hafif, orta ve ağır formları bulunmaktadır. Akciğer embolisinde tedavi; kan pıhtısının ilaçla çözülmesi, bir kateter ile parçalanması veya cerrahi olarak çıkarılmasından oluşmaktadır. Hafif bir akciğer embolisi durumunda, tedavi olarak antikoagülanlar adı verilen kan sulandırıcı ilaçlar genellikle yeterlidir. Komplikasyon riski düşükse, hastalar bazen ayaktan (evde) tedavi edilebilir. Ağır formda akciğerin her iki ana arteri tıkanmıştır. Hastada ani bir şok tablosu oluşmuştur. Dolaşım bozukluğu ve oksijen yetersizliği de olan hastalar yoğun bakım şartlarında tedavi edilmektedirler. Akut ve şok tablosu ile gelen hastalarda fibrinolitik denilen damarları tıkayan pıhtıların eritilmesini sağlayan ilaç tedavileri uygulanmaktadır. Ağır durumlarda embolektomi denilen cerrahiler de uygulanabilmektedir. Bu ameliyatı kalp ve damar cerrahları pıhtıları temizlemek için nadiren yapmaktadır. Hangi tedavinin uygulanacağına hastanın risk faktörleri değerlendirilerek hekimler tarafından karar verilmektedir.

Akciğer embolisi geçirenler bunlara dikkat etmeli

Akciğer embolisine sebep olan faktörler ortadan kaldırılmazsa ve tedavi süreci doğru ilerlemezse pıhtı tekrar oluşabilir. Tekrar pıhtı oluşmasını engellemek adına kan sulandırıcı ilaçlar en az 6 ay süreyle kullanılmaktadır. Tedavinin düzgün bir şekilde uygulanması ve düzenli doktor kontrolleri hastalığın tekrar etme riskini de azaltmaktadır.

Akciğer embolisi geçirenlerin dikkat etmesi gerekenler şunlardır:

Tedavi için verilen kan sulandırıcı ilaçlar düzenli olarak kullanılmalıdır.

Fazla kilolar pıhtı riskini artırdığı için kilo olması gereken fazla olmamalıdır.

Kalp ve pıhtılaşma sistemi hastalıkları için erken aşamada tedavi olunmalıdır.

Damar sağlığı akciğer embolisinden korunmada önem taşımaktadır. Düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı beslenmek damar sağlığını korumaktadır.

Uzun süre hareketsiz kalarak çalışan ya da seyahat eden kişiler mutlaka yeterince su içmeli, her saat başı oturduğu yerden ayağa kalkıp yürümeli ve bacaklarını hareket ettirmelidir.

Fazla kilo ve varisler akciğer embolisi riskini tetikliyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Varis hastalığı özellikle kadınlarda sık görülen bir toplardamar hastalığıdır. Bu hastalık hakkında da diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi kulaktan dolma bilgiler çok fazla. Varis sadece estetik bir sorun mudur ya da hayati risk oluşturan ciddi bir hastalık mıdır, varis tedavisinde tek çözüm ameliyat mıdır gibi akılları karıştıran soruların yanıtını Liv Hospital Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Cem Arıtürk verdi.

1 – Varis, sadece estetik bir sorundur.

Yanlış. Varis, vücutta kanı dokulardan kalbe taşıyan toplardamarların bir hastalığıdır. Bu toplardamarlarda gelişen venöz yetersizlik denilen yetmezlik sonucunda oluşan damar deformasyonları varis olarak tanımlanabilir. Özellikle yerçekiminden en çok etkilenen bacak ve alt karın toplardamarlarında, çeşitli etkenlere bağlı olarak meydana gelen akım ve bunun sonucunda gelişen kalıcı yapı – şekil bozuklukları (genişleme, kıvrımlanma, kırılgan hale gelme gibi) ile karakterize olan varis, venöz yetmezlik dikkat edilmediği ve tedavi edilmediği takdirde çok ciddi sonuçlara neden olabilir.

2 – Varislerde oluşan pıhtılar öldürücü olabilmektedir.

Varislerde dolaşım, sağlıklı toplardamarlara göre bozuk karakterdedir ve bu durum, varisli damarlarda pıhtı gelişim riskini arttırır. Ancak varisli oluşan pıhtının akciğere atma ve hayatı tehdit etme ihtimali oldukça düşüktür. Akciğere atan ve öldürücü olabilecek pıhtıların kaynağı sıklıkla bacaklardaki yetmezlik olan ana toplardamarlardır. Çıplak gözle görülmeyen ve kaslar arasında yerleşmiş olan bu damarlarda pıhtı geliştiği zaman akciğere atma riski oldukça yüksektir.

3 – Varis tedavisinde tek kalıcı çözüm ameliyattır.

Son 20 senede teknolojinin tıp dünyasına kattığı yöntemlerden varis tedavisi de faydalanmıştır. Kronolojik sıralama ile sayacak olursak lazer, radyofrekans ve yapıştırıcı yöntemler ile ameliyatsız bir şekilde varislerin tedavi edilmesi mümkündür. Ancak hangi tedavi yönteminin uygulanması gerektiği hem hastalığın boyutuna hem de hastanın özelliklerine bağlıdır. Hastanın ve hastalığın durumuna, boyutuna göre ameliyat gerekebilir.

4 – Sülük, varis kremi gibi yöntemler varis tedavisinde faydalıdır.

Varis tedavisinde alternatif ve tamamlayıcı yöntemler, medikal tedavilere ek olarak kullanılabilirler. At kestanesi içerikli kremler, varis nedeni ile oluşan ağrı, şişlik gibi şikâyetleri azaltabilir fakat hastalığın tedavisine katkıda bulunmaz. Sülük tedavisinde ise yapılan sadece damarın içindeki kanın emilmesidir. Bu tedavi hastalığa hiçbir olumlu katkıda bulunmadığı gibi enfeksiyon riski de oluşturur.

5 – Varis tedavisinde müdahale edilen damarlar, bypass için kullanılacak damarlardır. Varis tedavisinde, ileri dönemdeki bypass ameliyatlarında kullanılacak damarlar yok olur.

Varis tedavisinde müdahale edilen damarlar yetmezlik gelişmiş, genişlemiş, yapısı bozulmuş damarlardır. Bu damarların bypass sırasında kullanılması zaten doğru değildir ve kullanılmamalıdır. Bununla birlikte işlem geçiren damarların diz altında kalan kısmı, göğüs içi ve kol atardamarları bypass sırasında kullanılabilecek diğer damarlardır. Sorunlu, varisli damarlarınızda yetmezlik varsa, tedaviden kaçınmak doğru değildir ve bypass için kullanılabilecek başka damarlar bulunmaktadır.

6 – Köpük tedavisi varis tedavisi için yeterlidir.

Halk arasında köpük tedavisi olarak bilinen skleroterapi, varislerde estetik amaçla kullanılan tedavi yöntemlerindendir. Cilt yüzeyinde görünen, estetik olarak kaygı yaratan damarlara uygulanan köpük tedavisinin medikal tedavi açısından bir fonksiyonu bulunmamaktadır. Yetmezlik gelişmiş toplardamarlarda ilaç ve varis çorabı, lazer-radyofrekans-yapıştırıcı yöntemlerle tedavi ve ameliyat gibi medikal amaçlı tedavi yöntemlerinden biri kullanılmaktadır.

Varis hastalığı hakkında doğru bilinen yanlışlar nelerdir? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak, ayağınızda gün sonunda başlayan ağrı hissi ve şişlik, ayak bileğinizde kaşıntı ya da ayak tabanınızda yanma gibi şikâyetleriniz var ise bir damar cerrahına muayene olmanız gerektiği konusunda uyarıyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak, varis için 5 risk faktörünü anlattı…

Genetik

Varis oluşumunun sebebi yüzde 70 oranında genetiktir.

Cinsiyet

Varis, kadınlarda daha sık görülüyor.

Hamilelik

Hamilelik sürecinde hormonel değişikliklerden dolayı, rahimdeki basınç artışı ve hamilelikte oluşan vücuttaki kan hacminin artması; varis oluşumunu tetikleyebilir.

Hareketsizlik

Bazı meslek gruplarında uzun süre hareketsiz, ayaklar sabit şekilde çalışılabiliyor.  Ayakta ya da oturarak çalışıldığında bacak kasları çalışmayacağı için bazı meslek grubunda (öğretmen, pilot, hostes, doktor, hemşire, sekreter, memur) çalışanlar da varis riski içerenler arasında yer alıyor.

Topuklu Ayakkabı

Ayakkabı seçimimiz varise etken mi? Elbette ayakkabı varis için önemli bir etken. Çünkü ayakkabılar bacak kaslarınızı etkiliyor. Yürümediğimizi varsaydığımızda, düz zemine bastığımızda ayağımızda basınç oluşuyor. Bu da kaslarımızı etkiliyor. Bu durumda düztabanlar da varis için daha fazla risk altında. Peki, nasıl ayakkabı giymeliyiz? Ayak tabanına eşit basınç uygulayacak bir ayakkabı bulmamız lazım. Dolgu topukla stiletto arasında bir fark yok.  Topuklu ayakkabı giydiğiniz her durumda ayak tabanındaki basınç artar ve vücutta fizyolojik bir duruş oluşmaz. Bu durumda da ağırlığınızın büyük çoğunluğunu parmak ucunuza vermiş oluyorsunuz. Ayak arkını ve topuğunu tam kullanamadığınız için kaslar kasılı kalıyor ve kas pompa gücünü yitiriyor. Gevşek olması gereken kas tam anlamıyla kasılıyor. Ayak tabanına basınç eşit derecede dağılmıyor. Bu da varis oluşumuna zemin hazırlıyor.

Yürümeyi alışkanlık haline getirin

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak, varisten korunmak için önerilerde bulundu:

Aşırı kilolarınızdan kurtulun.

Uzun süre oturmayın ya da ayakta hareketsiz kalmayın.

Düzenli aralıklarla yürüyün.

Sürekli topuklu ayakkabı giymeyin, arada ayağınızı dinlendirin.

Dar kıyafetler giymeyin.

Varis çorabı giyin.

Bol su tüketin.

Sauna, hamam gibi sıcak ortamlarda uzun süre kalmayın, bacaklarınıza soğuk duş aldırın.

Spor yapın, özellikle pilates, yoga, yüzme ve en önemlisi yorgun olduğunuzda bile yürüyün. Bacak kaslarınızı çalıştırın.

Yorgun olsanız bile yürümeyi ihmal etmeyin! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.