En önemli nedeni genetik geçiş olan varis oluşumunun diğer sebepleri arasında; hareketsiz yaşam tarzı ve obezite gibi faktörler de yer alıyor. Hastalarda; bacak ödemi, ağrı, renk değişikliği ve pıhtı oluşumu gibi problemlere yol açan varis, gelişen teknolojiler ışığında lazer, radyofrekans veya yapıştırıcı gibi yöntemler ile tedavi edilebiliyor. Sonbahar ve kış aylarında yapılmasının daha sağlıklı sonuçlar verdiği varis tedavisinin ihmal edilmemesi hem estetik hem de sağlık açısından önem taşıyor. Memorial Ankara Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Doç. Dr. Mehmet Çakıcı, varis tedavisi ile ilgili bilgi verdi.

 Varis, orta yaş grubu kadınları daha çok etkiliyor

 Varis, venöz yetmezliği nedeniyle toplardamarlarda basınç artışı sonucu gelişen bir hastalıktır. Basınç artışı dolayısı ile damar çapında ve kılcal damarlarda belirgin genişleme olur. Bu çap büyümesi toplardamarlar içerisindeki kapakçık yapılarında da zamanla bozulmaya neden olarak hastada ciddi bacak ödemi, ağrı ve renk değişikliği gibi şikayetlere yol açar. Daha önceden ileri yaşlarda görülen varis, günümüzde özellikle orta yaş kadınların en büyük sorunu haline gelmektedir.

Yaşam tarzı belirleyici oluyor

Varis oluşumunun en önemli nedenlerinden biri genetik geçiştir. Hastaların genellikle anne, baba ve birinci derece yakınlarında da varis  problemleri olduğu yaygın olarak görülmektedir. Bununla birlikte varisin sigara kullanımı, kolesterol, obezite, kadın cinsiyet ve sedanter yaşam tarzı ile de ilişkili olduğu yapılan çalışmalarda ortaya konulmaktadır. Günümüzde varislerin görülme sıklığının hareketsiz yaşam tarzının yaygınlaşması ve obezite gibi sebeplerle giderek arttığı gözlemlenmektedir.

Varis, genetik faktörlere bağlı kronik bir hastalık olarak görülebileceği gibi, özellikle toplardamar tıkanıklıklarının bir sonucu olarak da ortaya çıkabilmektedir. Derin ven trombozu ve tromboflebit gibi tıkayıcı toplardamar hastalıkları sonrasında ciddi venöz yetmezliği ve varis gelişimi sık görülen bir problem olmaktadır.

Pıhtı oluşumu tehdidi taşıyor!

Varis genellikle hastalarda bacak ödemi ve ağrının yanı sıra ileri evrelerde renk değişikliği gibi estetik problemlere yol açabilir. Ek risk faktörü olan hastalarda varis, gelişmiş damarlarda pıhtı oluşumu gibi ciddi durumlara da neden olabilmektedir. Toplardamarlar içerisinde pıhtı oluşumu akciğer embolisi gibi hayati risk oluşturan durumlarla sonuçlanabilir. Bununla birlikte kozmetik açıdan kötü bir görüntüye sebep olduğu için kişide özgüven eksikliğine neden olabilir.

Tedavi görüntüleme sonuçlarına göre belirlenir

Varis tanısı bir damar cerrahı tarafından yapılan ayrıntılı muayene sonucu konulmaktadır. Tanıyı kesinleştirmek için yapılacak ultrason ve doppler incelemeleri, tedavi protokollerinin belirlenmesindeki en önemli tetkiklerdir. Ultrason ve doppler incelemesinde varisli damarın çapı, kapakçık yapıları, pıhtı oluşumu ve kanın geri kaçış oranları değerlendirilerek hastalık derecesi belirlenir. Medikal tedavi veya cerrahi tedavi kararı bu kriterlere göre belirlenir.

Varis tedavisinde hangi yöntemler kullanılabilir?

Varis tedavisi konvansiyonel ve kapalı olmak üzere iki farklı teknik ile yapılabilir.

Konvansiyonel yöntem hastalıklı damarın ve yan dallarının cerrahi olarak çıkarılması esasına dayanır. Bu anestezi ve cerrahi kesi gerektiren bir yöntemdir. Kapalı yöntemler içerisinde ise lazer, radyofrekans veya yapıştırıcı tedavi teknikleri bulunmaktadır. Bu yöntemlerin uygulanması ultrason eşliğinde damar içerisine özellikli kateterlerin yerleştirilmesi ile gerçekleştirilir. Hastalıklı damar içerisine yerleştirilen lazer veya radyofrekans kateteri termal etki ile bu bölgenin kapatılmasını sağlar. Yapıştırma tekniğinde ise yine ultrason eşliğinde yerleştirilen kateter aracılığı ile hastalıklı damara boylu boyunca yapıştırıcı madde enjekte edilerek damarın kapatılması sağlanır.

Lazer ve radyofrekans yöntemleri hastaya avantaj sağlar

Lazer ve radyofrekans yöntemi ile yapılan varis tedavilerinde hastada herhangi bir kesi olmadığı için aynı gün içinde taburculuk mümkündür. Kişi çok kısa bir süre içerisinde çalışma hayatına geri dönebilmektedir. Ayrıca morluk, kanama ve enfeksiyon gibi komplikasyonlar da neredeyse hiç görülmemektedir.

Düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenmeye dikkat edin!

Varis gelişimini engellemenin en etkili yöntemi düzenli spor yapmaktan geçmektedir. Özellikle bacak kaslarının gelişimini sağlayacak egzersizler, damar üzerinde kas pompalarının daha etkili çalışmasını sağlayarak varis gelişiminin azalmasını sağlar. Bununla birlikte aşırı kilodan kaçınmak, sağlıklı beslenme düzenine sahip olmak, sigara kullanımından kaçınmak varis gelişimin engelleyen diğer önlemler olarak sıralanabilir.

Varis tedavisini sonbahar ve kış aylarında yaptırmak daha konforlu iyileşme sağlar

Varis girişimlerinin ardından hastaların belli bir süre varis çorabı giymesi gerekmektedir.  Hava sıcaklıklarının düşmeye başladığı sonbahar mevsiminde varis tedavisi yaptırmak, sonrasında varis çoraplarının daha rahat bir şekilde kullanılmasını sağlamaktadır. Bununla birlikte pantolon ve uzun eteklerin kullanımı ile işlem sonrası oluşabilecek kızarıklık ve morlukların kapatılması da estetik açıdan kolaylık sağlamaktadır. Böylece varis tedavisinin ardında hastaların iyileşme dönemleri daha konforlu hale gelmektedir.

Varisten korunmak mümkün mü? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Varis hastalığı özellikle kadınlarda sık görülen bir toplardamar hastalığıdır. Bu hastalık hakkında da diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi kulaktan dolma bilgiler çok fazla. Varis sadece estetik bir sorun mudur ya da hayati risk oluşturan ciddi bir hastalık mıdır, varis tedavisinde tek çözüm ameliyat mıdır gibi akılları karıştıran soruların yanıtını Liv Hospital Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Cem Arıtürk verdi.

1 – Varis, sadece estetik bir sorundur.

Yanlış. Varis, vücutta kanı dokulardan kalbe taşıyan toplardamarların bir hastalığıdır. Bu toplardamarlarda gelişen venöz yetersizlik denilen yetmezlik sonucunda oluşan damar deformasyonları varis olarak tanımlanabilir. Özellikle yerçekiminden en çok etkilenen bacak ve alt karın toplardamarlarında, çeşitli etkenlere bağlı olarak meydana gelen akım ve bunun sonucunda gelişen kalıcı yapı – şekil bozuklukları (genişleme, kıvrımlanma, kırılgan hale gelme gibi) ile karakterize olan varis, venöz yetmezlik dikkat edilmediği ve tedavi edilmediği takdirde çok ciddi sonuçlara neden olabilir.

2 – Varislerde oluşan pıhtılar öldürücü olabilmektedir.

Varislerde dolaşım, sağlıklı toplardamarlara göre bozuk karakterdedir ve bu durum, varisli damarlarda pıhtı gelişim riskini arttırır. Ancak varisli oluşan pıhtının akciğere atma ve hayatı tehdit etme ihtimali oldukça düşüktür. Akciğere atan ve öldürücü olabilecek pıhtıların kaynağı sıklıkla bacaklardaki yetmezlik olan ana toplardamarlardır. Çıplak gözle görülmeyen ve kaslar arasında yerleşmiş olan bu damarlarda pıhtı geliştiği zaman akciğere atma riski oldukça yüksektir.

3 – Varis tedavisinde tek kalıcı çözüm ameliyattır.

Son 20 senede teknolojinin tıp dünyasına kattığı yöntemlerden varis tedavisi de faydalanmıştır. Kronolojik sıralama ile sayacak olursak lazer, radyofrekans ve yapıştırıcı yöntemler ile ameliyatsız bir şekilde varislerin tedavi edilmesi mümkündür. Ancak hangi tedavi yönteminin uygulanması gerektiği hem hastalığın boyutuna hem de hastanın özelliklerine bağlıdır. Hastanın ve hastalığın durumuna, boyutuna göre ameliyat gerekebilir.

4 – Sülük, varis kremi gibi yöntemler varis tedavisinde faydalıdır.

Varis tedavisinde alternatif ve tamamlayıcı yöntemler, medikal tedavilere ek olarak kullanılabilirler. At kestanesi içerikli kremler, varis nedeni ile oluşan ağrı, şişlik gibi şikâyetleri azaltabilir fakat hastalığın tedavisine katkıda bulunmaz. Sülük tedavisinde ise yapılan sadece damarın içindeki kanın emilmesidir. Bu tedavi hastalığa hiçbir olumlu katkıda bulunmadığı gibi enfeksiyon riski de oluşturur.

5 – Varis tedavisinde müdahale edilen damarlar, bypass için kullanılacak damarlardır. Varis tedavisinde, ileri dönemdeki bypass ameliyatlarında kullanılacak damarlar yok olur.

Varis tedavisinde müdahale edilen damarlar yetmezlik gelişmiş, genişlemiş, yapısı bozulmuş damarlardır. Bu damarların bypass sırasında kullanılması zaten doğru değildir ve kullanılmamalıdır. Bununla birlikte işlem geçiren damarların diz altında kalan kısmı, göğüs içi ve kol atardamarları bypass sırasında kullanılabilecek diğer damarlardır. Sorunlu, varisli damarlarınızda yetmezlik varsa, tedaviden kaçınmak doğru değildir ve bypass için kullanılabilecek başka damarlar bulunmaktadır.

6 – Köpük tedavisi varis tedavisi için yeterlidir.

Halk arasında köpük tedavisi olarak bilinen skleroterapi, varislerde estetik amaçla kullanılan tedavi yöntemlerindendir. Cilt yüzeyinde görünen, estetik olarak kaygı yaratan damarlara uygulanan köpük tedavisinin medikal tedavi açısından bir fonksiyonu bulunmamaktadır. Yetmezlik gelişmiş toplardamarlarda ilaç ve varis çorabı, lazer-radyofrekans-yapıştırıcı yöntemlerle tedavi ve ameliyat gibi medikal amaçlı tedavi yöntemlerinden biri kullanılmaktadır.

Varis hastalığı hakkında doğru bilinen yanlışlar nelerdir? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.