“Sev Kardeşim”, “Mavi Boncuk”, “Ah Nerede”, “Delisin”, “Hababam Sınıfı”, “Sürü” ve “Maden”in de aralarında bulunduğu 120 filmde rol alan usta oyuncu Tarık Akan’ın vefatının ardından 6 yıl geçti.

“Zengin aile çocuğunu oynuyorum ama ben öyle değilim ki”

Yeşilçam’ın unutulmaz filmlerinde Münir Özkul, Adile Naşit, Şener Şen ve Kemal Sunal ile başrolleri paylaşan oyuncu, Hüseyin Yaşar Üregül ile Yaşar Üregül çiftinin üçüncü çocuğu olarak 13 Aralık 1949’da dünyaya geldi. Asıl adı Tahsin Tarık Üregül olan sanatçı, subay olan babasının görevi dolayısıyla Erzurum Dumlupınar İlkokulunda başladığı eğitimini Kayseri’de sürdürdü.

Babasının emekliliğinin ardından ailesiyle İstanbul’da yaşamaya başlayan Tarık Akan, ortaokul ve liseyi Bakırköy’de tamamladı. Sanatçı, daha sonra Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden ayrılarak, İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Yüksek Okuluna girdi.

Gazetelerde çıkan, “Zengin aile çocuğunu oynuyorum ama ben öyle değilim ki. Öyle de büyümedim.” sözleriyle 1970’li yıllarda Yeşilçam’da canlandırdığı yakışıklı ve zengin genç “Ferit” karakterine göndermede bulunan sanatçı, katıldığı bir televizyon programında yaşamının gerçek yüzünü şu sözlerle aktarmıştı: “Ben emekli bir albay çocuğuyum. Bütün yaşantımız Anadolu’da, dağların tepesinde geçmiş. İlk kez, ortaokul son sınıfta İzmit’e geldiğim zaman denizi orada gördüm. Türkçem bile bozuk. Kayseri’de uzun süre kalmışız. Kars’ta, Erzurum’da kalmışız. Çocuklarla oynaya oynaya, onların diksiyonunu almışım. Ama sonra İstanbul’da düzeldi. Bakırköy’e geldik. Zar zor yaşıyoruz. Evde, dedem, abim ve ablam var. Öyle kalabalık bir aileyiz. Babam emeklilikten sonra Kasımpaşa’da düğün salonunda müdürlük yapıyordu. Gece yarısı geliyordu. Ben liseye gidiyorum, para yetmiyordu. Lise bittiği ara, geçimimi sağlamak için, arkadaşlarımla işportacılığa başladık.”

Sinema Artist Yarışması’nda birinci oldu

Tarık Akan, 1970’te “Kozalak Zeki” lakaplı arkadaşı Zeki İrfanoğlu’nun ısrarıyla girdiği “Ses” dergisinin “Sinema Artist Yarışması”nda birinci oldu.

Yönetmen Mehmet Dinler’in “Solan Bir Yaprak Gibi” adlı filmiyle 1971’de sinemaya adım atan sanatçı, filmin ardından Tarık Akan adını kullanmaya başladı. Uzun boyu, yeşil gözleri ve sempatik tarzıyla izleyenlerin beğenisini kazanan sanatçı, aynı yıl Sadık Şendil’in kaleme aldığı, Orhan Aksoy’un yönettiği “Emine” filminde, Filiz Akın ile başrolü paylaştı.

Bir dönem “Kartpostal Çocuk” olarak anılan Akan, yönetmenliğini Ertem Eğilmez’in yaptığı ve Türk sinemasının unutulmaz eserlerinden, 1973 yapımı “Canım Kardeşim” ile 1974 yapımı “Hababam Sınıfı”nda başrol oynadı.

Sanatçı, 1970-1975’te, yılda 12 filmde rol alarak Türk sinemasının unutulmaz isimlerinden biri haline geldi. Oynadığı filmlerde genellikle “Ferit” adını kullanan Akan, Gülşen Bubikoğlu ile “Ah Nerede”, Emel Sayın ile “Mavi Boncuk”, Hülya Koçyiğit ile “Sev Kardeşim”, Hale Soygazi ile “Gece Kuşu Zehra” filmlerinde rol aldı. Filmler, sinemaseverlerin yoğun ilgisiyle karşılandı.

1970’li yıllara damgasını vurdu

Tarzıyla 1970’li yıllara damgasını vurarak, Yeşilçam’ın jönleri arasına giren ve her rolün altından başarıyla kalkan Akan, 1977’de Zeki Ökten’in yönetmen koltuğuna oturduğu “Sürü” filminin ardından politik filmlerde rol almaya başladı.

Tarık Akan, salon filmlerinde oynamamaya karar verip, sinemada farklı bir yola girmesinin ardından, Cüneyt Arkın ile “Maden” filminde başrol oynadı. Büyük ilgi gören 1978 yapımı filme ilişkin verdiği bir röportajda Akan, şu ifadeleri kullanmıştı: “(Maden) O dönem Türkiye’nin en çok seyredilen filmi ve benim de en çok para kazandığım filmdir. O dönemde tüm sendikaların, işçi sendikalarının her yerinde, dağ başlarına kadar çıkarılıp oynatılan bir filmdir. Görevini çok güzel yerine getirmiştir. Sendikacılık, işçilik, işçi olmak, emek, sermaye nedir, açık ve net olarak altı çizilmiş olarak veren filmlerden biridir.”

Sanatçı, 1979’da askere gitti, yedek subay olarak Denizli’de vatani görevini tamamladı. Senaryosunu Yılmaz Güney’in yazdığı, Şerif Gören ile Güney’in yönettiği 1982 Altın Palmiye ödüllü “Yol” filminde de rol alan Akan, dünya çapında vizyona giren bu film ile Cannes’da “En İyi Erkek Oyuncu” dalında aday gösterildi.

Acı dolu anılarını “Anne Kafamda Bit Var” kitabında kaleme aldı

Tarık Akan, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından 1981’in başlarında, Almanya’da yaptığı bir konuşma yüzünden Türkiye’ye dönüşünde tutuklandı. 12 yıl hapis istemiyle yargılanarak 2,5 ay hücre hapsi cezası alan sanatçı, suçsuzluğunun ispat edilmesi üzerine beraat etti. Akan, hapishane günlerini ve darbe sürecini 2002’de yayımlanan “Anne Kafamda Bit Var” kitabında kaleme aldı.

Libya yapımı “Leyla ile Mecnun” filminde oynayarak uluslararası sinemaya da açılan Akan, 1991’de Bakırköy’deki Taş Mektep adlı ilkokulun ortaklarından biri oldu, 1995’te Aziz Nesin’in vefatından sonra “Nesin Vakfı” başkanlığını devraldı.

Usta sanatçı, 1997’de yönetmen Yusuf Kurçenli ile hayata geçirdiği “Antika Talanı” adlı belgeselin seslendirmesini de yaptı. Televizyon kanalları için “Taşların Sırrı” adlı belgesele de imza atan sanatçı, Türkiye’deki antik tarihe dikkati çekmeye çalıştı. Akan, ayrıca Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı adına “Atatürk’ün Alev Çiçekleri” ve Nazım Hikmet konulu “Işık Yontucusu” adlı belgesellerle “Anadolu’da Romalıların Ayak İzleri”, “Afrodisias” ve “Perge’nin Lahitleri” adlı yapımların yönetmenliğini yaptı.

7 kez Altın Portakal ödülünü aldı

Usta oyuncu, ilk kez 1973’te “Suçlu” filmindeki rolüyle Altın Portakal’da aldığı “En İyi Erkek Oyuncu” ödülünü, 1978’de “Maden”, 1980’de “Adak ve Sürü”, 1984’te “Pehlivan”, 1989’da “Üçüncü Göz”, 1990’da “Karartma Geceleri”, 2003’te ise “Gülüm” filmindeki rolüyle kazandı. Böylece 7 kez Altın Portakal ödülü alan tek erkek oyuncu oldu.

Sanatçı, 1985’te Berlin Uluslararası Film Festivali’nde mansiyon, 1992’de Adana Altın Koza Film Festivali’nde “En İyi Erkek Oyuncu”, 1996’da Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “Yaşam Boyu Onur Ödülü”, 2006’da Sinema Yazarları Derneği “Onur Ödülü”, 2007’de ise Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği’nde “Sinema Emek Ödülü” kazandı.

Barış Zeki, Yaşar Özgür ve Özlem isimli üç çocuğu bulunan ve bütün servetini yardım vakıf ve kuruluşlarına bağışlayan usta oyuncu, 16 Eylül 2016’da, akciğer kanseri tedavisi gördüğü hastanede yaşama veda etti.

45 yıllık kariyerine başarılar sığdırdı

Vefatından kısa süre önce verdiği bir röportajda, yaşamı boyunca 120 filmde oynadığına vurgu yapan ünlü oyuncu, şunları anlatmıştı: “120 film az bir rakam değil. Bir de bu filmlere baktığınız zaman, çoğu Anadolu’da, Doğu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinde çekilmiş. Müthiş baskılar, zorluklar, parasızlık, sefalet ve büyük uğraşlar içerisinde çekilmiş, büyük yapıtlar ortaya çıkmış. Oynadığım hiçbir film için ‘Neden bunu yaptım’, ‘Neden bunu oynadım’ diye bir şey asla söylemedim.”

“Vizontele Tuba” filminde de rol alan Akan, 32. Gün programında filme dair, “İçime sinmeyen bir işin içinde asla olmam. Yani senaryo aşamasında başlar bu bana. Senaryoyu defalarca okuduktan sonra karar veririm. Sonunda ne çıkacağını da bilirim. Onun için de severek girdiğim ve severek oynadığım, çok mutlu olduğum filmlerimden bir tanesidir, Vizontele Tuba.” demişti.

Sanatçının yer aldığı yapımlar

Tarık Akan’ın sanatla iç içe geçen 45 yıllık kariyerinde rol aldığı film ve dizilerden bazıları şöyle:

“Solan Bir Yaprak Gibi”, “Beyoğlu Güzeli “, “Ah Nerede”, “Sev Kardeşim”, “Mavi Boncuk”, “Delisin”, “Hababam Sınıfı”, “Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı”, “Leyla ile Mecnun”, “Deli Deli Olma”, “Ahh İstanbul”, “Vizontele Tuuba”, Koçum Benim”, “Abdülhamit Düşerken”, “Aşk Üzerine Söylenmemiş Herşey”, “Çözülmeler”, “Yolcu”, “Bir Kadın Düşmanı”, “Devlerin Ölümü”, “Bir Küçük Bulut”, “İkili Oyunlar”, “Kimlik”, “Çark”, “Skandal”, “Halkalı Köle”, “Beyoğlu’nun Arka Yakası”, “Adem ile Havva”, “Paramparça”, “Kan”, “Bir Avuç Cennet”, “Pehlivan”, “Kayıp Kızlar”, “Damga”, “Kuduz / Çocuklar Çiçektir”, “Beyaz Ölüm”, “Arkadaşım”, “Yol”, “Herhangi Bir Kadın”, “Adak”, “Sürü”, “Maden”, “Şeref Sözü”, “Nehir”, “Babanın Evlatları”, “Kader Bağlayınca”, “Aşk Dediğin Laf Değildir”, “Çapkın Hırsız”, “Evcilik Oyunu”, “Ateş Böceği”, “Ah Nerede”, “Memleketim”, “Esir Hayat”, “Yalancı Yarim”, “Oh Olsun”, “Canım Kardeşim, “Bebek Yüzlü”, “Tatlı Dillim”, “Aşkların En Güzeli.”

Kaynak: AA

Türk sinemasının yakışıklı oyuncusu Tarık Akan kimdir? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Yeşilçam’ın usta oyuncularından Hülya Koçyiğit, “Tarık Akan, adeta bir çocuk temizliğinde, saflığında bir insandı ve onunla iletişim kurmak çok kolaydı. Çünkü çok değer verirdi insanlara, dinlerdi, dinlemesini bilirdi.” dedi. Tarzıyla 1970’li yıllara damgasını vurarak Yeşilçam’ın jönleri arasına giren oyuncu Tarık Akan, vefatının 6. yılında anılıyor.

“Çok değer verirdi insanlara, dinlerdi, dinlemesini bilirdi”

Yeşilçam’ın usta oyuncularından Hülya Koçyiğit, yaşamı boyunca yaklaşık 120 filmde rol alan Tarık Akan’ın kişiliğini, oyunculuğunu ve arkadaşlıklarını anlattı. Akan’ın Türk sosyal yaşamını ele alan pek çok filmde oyunculuk yaptığını belirten Koçyiğit, “Tarık Akan gerçekten çok erken aramızdan ayrılan, çok değerli, kendisini çok iyi yetiştirmiş bir aktördü. Onu saygıyla anıyorum.” dedi. Koçyiğit, Akan’ı sevgiyle yad ettiğini dile getirerek, “Kendisi adeta bir çocuk temizliğinde, saflığında bir insandı ve onunla iletişim kurmak çok kolaydı. Çünkü çok değer verirdi insanlara, dinlerdi, dinlemesini bilirdi.” diye konuştu.

“Çok çaba sarf etti ve güçlü bir aktör oldu”

Tarık Akan ile “Sev Kardeşim”, “Azat Kuşu”, “Derman” ve “Yeryüzünde Bir Melek” gibi pek çok filmde birlikte rol alan Hülya Koçyiğit, Ertem Eğilmez’in yönetmenliğini yaptığı bir filmin çekimleri sırasında yaşadıklarını şöyle anlattı:

“Ertem Eğilmez, çok nevi şahsına münhasır bir tipti. Hepimizin çok sevdiği bir kişiydi, esprili konuşurdu. Konuşmaları çok fazla esprili olurdu. Tarık’ın hiçbir tecrübesi olmadığı için, canlandıracağı role hazırlarken adamakıllı onunla çalışmıştı. Tabii ki ben de rol arkadaşı olduğum için ona elimden geldiği kadar destek olmuştum. Sonra giderek Tarık mesleğini çok sevdi ve mesleğini daha iyi öğrenmek için çok çaba sarf etti ve sonunda bayağı güçlü bir aktör oldu.”

Koçyiğit, Tarık Akan’ın sosyal yönü güçlü biri olduğunu da işaret ederek, “Çünkü o da biliyordu ki halka hitap eden işler yapıyoruz. Halkın sancıları, beklentileri, isyanları varsa, bütün bunlar sinemaya geçmeli. Sinema o konuda dikkat çekmeli ve yöneticiler o konuyu halletmek için çalışmalı. Sinemanın böylesine yani bir işaret etme gibi bir görevi var. Çünkü yaşarken birçok şeyi göz ardı edebiliyoruz. Ama orada bir hakikat varsa bu hakikati sinema gösteriyor.” değerlendirmesini yaptı.

Akan’ın çok iyi bir insan olduğuna ve herkesin iyiliğini istediğine dikkati çeken usta sanatçı, “Belki ailece görüşmüyorduk, birlikte çok zaman geçirmiyorduk ama biz sinema olarak bir aileyiz zaten. Öylesine bir aileyiz ki o benim kardeşim, ben onun ablası, meslektaşı, yoldaşıyım. Sinemamızla, mesleğimizle ilgili birbirimize verdiğimiz destek ve çabalar var. Bir film biter, belki ikinci filmde bir sene sonra, iki sene sonra karşılaşır, dün ayrılmışçasına birbirimizi sevgiyle kucaklardık.” ifadelerini kullandı.

“Derman’ın zorluğu tabiat şartlarından geliyordu”

Senaryosunu Ahmet Soner’in yazdığı, yönetmenliğini Şerif Gören’in üstlendiği, 1983 yapımı “Derman” filminde yaşadıklarına dair ise Hülya Koçyiğit, şunları kaydetti:

“Her film çekim şartları açısından ‘Derman’ kadar zor değil tabii ki. Derman’ın çekim şartlarının zorluğu tabiat şartlarından geliyordu. Ağrı’da filmi çektik ve kış aylarıydı. Orada kışın kapanan yollar ve mahsur kalan insanlar ve onların başına gelen bir hikâyeydi. Ben orada devlet memuru bir ebeyi canlandırıyordum. Tarık da suçlu olduğu için dağa kaçmış bir kişiyi canlandırıyordu. O filmde birlikte birçok tehlikeli anlar yaşadık, donma tehlikesi geçirdik, ekip olarak bir anda sislerin içinde kaldık.

Ben parmaklarımın donmaya başladığını hissettim, daha doğrusu parmaklarımı hissetmemeye başladım. (Tarık Akan) Hemen karla benim ellerimi ovuşturdu. ‘Geçecek, geçecek’ dedi. Herkes birbirine yaklaşıyor ki kaybolmayalım diye. ‘Bir tuhaflık var, ben elimi hissetmiyorum’ demeye başladım. Çünkü hepimiz belli hareketler yapıyorduk donmamak için. Bizi oraya getiren vasıtayı görmüyoruz, sesleniyoruz, sesimize cevap gelmiyor. Bir müddet sonra parmaklarım uyuşmaya başladı ve hemen yerden kar alıp, karla ellerimi ovdu ki hareketsiz kalıp donmasın diye. Çok insancıl bir arkadaştı, çok sevgi doluydu. Allah rahmet eylesin.”

Koçyiğit, Tarık Akan’ın Türk sinemasında çok özel yeteneklerden biri olduğunun altını çizerek şöyle konuştu: “Başlangıçta dediğim gibi, yaptığı mesleğin önemini, ciddiyetini, nedenlerini kavraması biraz zaman aldı. Çünkü o bir dergide sadece fizik olarak, güzel bir adam olarak seçildiği için sinemada yer aldı. Çekim için Antalya’ya gitmiştik ve Ertem Eğilmez idi yönetmenimiz. İlk hafta çok yağmurlu geçti, çekime çıkamadık. Ama Tarık’ın da o verilen günde orada olması gerekiyordu. O da gelmedi. Bir gün, iki gün, tabii yönetmen Ertem abi adamakıllı sinirlendi. ‘Daha ilk günden bu işi ciddiye almıyor, bundan adam olmaz, bundan bir şey olmaz, istemiyorum. Onun yerine Kartal Tibet’i çağırın.’ dedi ve böyle bir başlarken başlayamamış oldu. Ama dediğim gibi daha sonra gerek Ertem Eğilmez’in ve gerek sinemamızın diğer ustalarının sayesinde hem mesleğini hem meslekle ilgili yapması gereken donanımı sağladı.”

Kaynak: AA

Hülya Koçyiğit: “Tarık Akan, adeta bir çocuk temizliğinde, saflığında bir insandı” yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Sanatçı Tarık Akan ölümünün 5’inci yılında Bakırköy’deki kabri başında anıldı. Akan’ın mezarına karanfil bırakıldı, dua edildi. Akciğer kanseri nedeniyle 16 Eylül 2016’da hayatını kaybeden sanatçı Tarık Akan için Bakırköy Zuhuratbaba Mezarlığı’nda bulunan kabri başında anma töreni düzenlendi. Törene çocukları Barış Üregül, Yaşar Üregül, Özlem Üregül ile Bakırköy Belediye Başkanı Bülent Kerimoğlu, Bakırköylü Sanatçılar Derneği (BASAD) Başkanı İlhan Gülek, kurucu olduğu kolejin öğrencileri ve sevenleri katıldı. Akan’ın kabrine karanfiller konuldu, dualar edildi. Tarık Akan bir döneme sanatı ve duruşuyla damgasını vurdu. Tarık Akan kimdir? Hangi filmlerde rol almıştır? Sizler için kaleme aldık.

Yeşilçam’ın yakışıklı jönü Tarık Akan’ı ne kadar tanıyorsunuz? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.