Diyetisyen Esra Akar, farklı süt alternatiflerini ve özelliklerini anlattı. İşte detaylar…

Süt alerjisi çocukluk döneminde karşımıza çıkıyor

Farklı süt alternatifleri giderek mutfağımızda daha sık yer almaya başladı. Kimimiz inek sütü proteinine intolerans gösteriyor, kimimiz sindirmekte zorlanıyor, kimimiz laktoz alerjisine sahipken, kimimiz şişkinlik ve ishal gibi sorunlar yaşayabiliyoruz. Aynı zamanda çocukluk döneminde de sıkça karşılaşıyoruz süt alerjisiyle. O nedenle farklı süt alternatifleriyle ilgili bilgi sahibi olmak oldukça önemli. İşte farklı sütler ve özellikleri…

İnek sütü

İnek sütü; protein açısından ve kalsiyum içeriği yönünden oldukça zengin bir alternatiftir. ‘Organik inek sütü’ ibaresi; kutu sütlere kıyasla daha fazla omega-3 içermesi ve ineklerin ilaca maruz kalma miktarının az olması anlamına gelir. Tam yağlı, yarım yağlı ya da yağsız alternatifleri bulunmakla birlikte yağsız olan seçenek her ne kadar kalori ve yağ açısından diğerlerine göre daha hafif de olsa; sütün içeriğinde bulunan ve yağda çözünen vitaminlerin emilimi için yağsızdan ziyade yarım yağlı tercih etmeniz daha sağlıklı olacaktır. 100 ml tam yağlı inek sütünün besin değerleri;  61 kcal, 113 mg kalsiyum, 3.25 gr yağ, 1.865 gr doymuş yağ, 5.5 gr şeker, 3.15 gr proteindir.

Laktozsuz sütler

Süt içtiğinizde şişkinlik, hazımsızlık, karın ağrısı mı yaşıyorsunuz? İşte o zaman laktozsuz süt sizin için biçilmiş kaftan olabilir. Çünkü o problemler büyük ihtimalle ‘laktoz intoleransı’ndan yani sütün içindeki laktoz şekerinden kaynaklıdır. Laktozsuz sütler ise laktozu parçalamak için laktaz enzimi eklenmiş bir süt çeşididir. Normal inek sütüyle aynı besin değerlerine sahiptir.

Soya sütü

Bitkisel sütler içerisinde protein oranı en yüksek olan süt çeşitlerinden biri olan soya sütü; özellikle vegan beslenenler için çok uygun bir seçenek diyebiliriz. Üstelik yağ oranı da oldukça düşük. Bazı  markalar soya sütüne A, B12, D vitaminleri ve kalsiyum ekleyerek piyasaya sürüyorlar. Böylece çok daha besleyici oluyor. Yoğun kıvamına rağmen çay/kahveye kolayca karışan, pişirmeye uygun olan bir alternatif olarak düşünebilirsiniz. 100 ml soya sütünün besin değerleri; 43 kcal, 123 mg kalsiyum, 1.47 gr yağ, 0.205 gr doymuş yağ, 3b65 gr şeker, 2.6 gr proteindir.

Keçi sütü

İnek sütüne besin değeri açısından oldukça benzeyen keçi sütü; inek sütüne kıyasla daha az laktoz içerdiğinden inek sütünü sindiremeyenler için oldukça uygundur. Kendine has bir tadı ve kokusu vardır ve pişirme için de müsaittir. 100 ml keçi sütünün besin değerleri; 69 kcal, 134 mg kalsiyum, 4.14 gr yağ, 2.667 gr doymuş yağ, 4.45 g şeker, 3.56 gr proteindir.

Badem sütü

Badem sütünün aslı badem ve su karışımıdır. İçerisine B12 ve D gibi vitaminler eklenen alternatifleri özellikle veganlar için güzel bir tercih olabilir. Sıcak içeceklere, tatlılara, kurabiyelere inek sütüyle aynı miktarda eklenerek kullanılabilir. 100 ml badem sütünün besin değerleri; 15 kcal, 197 mg kalsiyum, 1.1 gr yağ, 0 gr doymuş yağ, 0 gr şeker, 0.59 gr proteindir.

Yulaf sütü

Yulafın suyla birleştirilmesiyle yapılır ve hafif pudralı ve kremsi bir aromaya sahiptir. Diyet dönemlerinde de tercih edilebilecek az yağlı bir seçenektir. 100 ml yulaf sütünün besin değerleri; 45 kcal, 120 mg kalsiyum, 1.5 gr yağ, 0.2 gr doymuş yağ, 4 gr şeker, 1 gr proteindir.

Hindistan cevizi sütü

Hindistan cevizi sütü kalsiyum, B12 ve D vitaminlerini içeren şekerli bir süt çeşididir. Protein oranı düşük olmakla birlikte, bitkisel sütler içinde doymuş yağ oranı en yüksek olan süttür. Hafiftir ve içerdiği Hindistan cevizi aroması sayesinde tariflerde, tahıl ürünleriyle ve kahveyle birlikte tüketilebilir. 100 ml Hindistan cevizi sütünün besin değerleri; 31 kcal, 188 mg kalsiyum, 2.08 gr yağ, 2.083 gr doymuş yağ, 2.5 gr şeker, 0.21 gr proteindir.

Kaynak: Buse Terim

Hangi sütü tüketmek daha sağlıklı? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Ramazan ayını sağlıklı bir şekilde geçirmek için mutlaka sahura kalkılması gerektiğini belirten Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Neriman İnanç, sahurda mideyi daha geç terk eden, kan şekerini çok hızlı değiştirmeyecek besinlerin tercih edilmesini önerdi. Bir bardak sütün 5 saat tok tuttuğunun bilimsel olarak da kanıtlandığını belirten İnanç, oruç tutanlara sahurda süt içmeleri tavsiyesinde bulundu.

Acıkma ihtiyacını azaltan besinler arasında ilk sırada süt geliyor

Prof. Dr. Neriman İnanç, “Protein içeriği yüksek olan besinler midenin boşalma süresini uzatarak acıkmayı geciktirir. Süt hem protein içeriği yüksek olan bir besin olması nedeniyle tokluk hissetmemize yardımcı olur, hem de vücudun sıvı ihtiyacının karşılanmasını destekler. Bilim insanları, insan bünyesinin acıkma ihtiyacını azaltan besinler arasında ilk sırada sütü gösteriyor, bir bardak sütün midenin boşluğunu hissettirmeden insanı 5 saat boyunca tok tuttuğunu belirtiyorlar” diye konuştu. İnanç, süt şekeri laktozun açlıkta kullanılan glikojen depolarına destek olarak vücudun enerji ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olduğunu, bileşimindeki yağın da midede uzun sürede kalarak tokluk duygusu sağladığını ifade etti. Sütün Ramazan’da sıcak havalarda terle kaybedilen kalsiyum başta olmak üzere mineral ve vitamin gereksiniminin karşılanmasına da destek olduğunun altını çizdi.

 İftarda sütlü tatlıları tercih edin

Uzun süreli açlığın bazal metabolik hızda yavaşlamaya neden olduğuna ve Ramazan sonunda genellikle kilo alındığına dikkat çeken İnanç, “Ramazan ayında kurulan geleneksel sofralarımızda uzun süreli açlıktan sonra kan şekerini yükselten şerbetli hamur tatlılarının yer aldığını görüyoruz. Sahurda içtikleri bir bardak sütün dışında tatlı tüketmek isteyenlere az şekerli sütlaç, güllaç gibi sütlü tatlıları tercih etmelerini öneririm. Bu gibi tatlılar kalsiyum ihtiyacımızın karşılanmasına yardımcı olur ve Ramazan süresince kilo almamızı engeller” dedi.

Sahurda tüketilen bir bardak süt 5 saat tok tutuyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Uzmanlar, spor sonrası beslenmede, kaybedilen vitamin ve mineralleri yerine koyan, içerdiği karbonhidrat ile enerjiyi yükselten, kas dokusunun onarılması ve geliştirilmesi için gerekli proteini içeren sütün tüketilmesi gerektiğini belirtiyor.

Spor sonrası en uygun içecek süt

Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Neriman İnanç “Sütün içerisinde, süt proteini olarak bilinen Kazein ve peynir altı suyu olarak bilinen Whey bulunmaktadır. Sindirimi ve emilimi çok yavaş olan bu proteinler, kaslarda yakıt olarak kullanılan ve protein sentezinde görev alan aminoasitleri yüksek miktarda içerir. Bu nedenle sporcuların sağlıklı olmaları ve optimal performansa ulaşmaları için en uygun içeceklerden birisi süttür” dedi.

Egzersiz sonrası en az 500 ml süt önerilmektedir

Sütün, kuvvet ve dayanıklılık egzersizlerinden sonra toparlanmayı artırması nedeniyle, egzersiz sonrası için etkin bir içecek olduğunu vurgulayan İnanç, “Yapılan egzersizin çeşidine, süresine ve egzersiz yapanın cinsiyetine göre önerilen süt tüketiminin değişiklik göstermesi gerekse de egzersiz sonrası en az 500 ml süt önerilmektedir. Ayrıca süt tüm besin öğelerini içerdiği için spor sonrasında kaybedilen vitamin ve mineralleri yerine koymaya yardımcıdır. Bu nedenle sporcuların yeterli ve dengeli beslenme düzenleri içerisinde günde 2-3 su bardağı süt yer almalıdır” açıklamalarında bulundu.

Spordan sonra süt içerseniz… yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.