Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. Yücel Yüzbaşıoğlu turizm bölgelerine gelenlerin zaman zaman sıcak çarpması şikâyetiyle acil servislere başvurduğunu söyledi.

Yeterli sıvı ve gıda alınmasına dikkat!

Sıcaklıkla ilgili rahatsızlıkların arasında ödem, isilik, kramp, bitkinlik ve bayılmanın da olduğunu aktaran Yüzbaşıoğlu, “Vücudumuzun sürekli bir denge mekanizması var. Vücut sıcaklığını 36-37,5 arasında tutmak için mücadele ederiz. Bu mücadele çoğu zaman başarılı olur fakat yüksek sıcaklıklarda, nem oranının artmasıyla vücut yeterli sıvı ve gıda alamadığı zaman bu savaş kaybedilir.” ifadesini kullandı.

Yüzbaşıoğlu, bazı kişilerin havanın rehavetiyle alması gereken ilaçları kullanmaya ara verdiğini ve bu durumun sıkıntı yaratabildiğini belirtti.

Hangi belirtiler görülebilir?

Sıcak çarpmasının, kalıcı hastalıkların belirtilerini artırabileceği uyarısında bulunan Acil Tıp Uzmanı Yüzbaşıoğlu, şöyle devam etti: “Sıcak çarpmasının belirtileri birçok organımızı etkileyen bulgularla karşımıza çıkıyor. Eğer altta yatan bir hastalık varsa, bu hastalığın daha ön plana çıktığını görüyoruz. Örneğin şeker hastalığınız varsa hipoglisemi şikâyetiyle gelebilirsiniz. Baş ağrısı, epilepsi nöbetleri, bilinç bulanıklığı ve kaybına kadar değişen bir tablo karşımıza çıkabilir. Yaşlılar ve altta yatan hastalığı olanların sıcağa uyum sürecinin normal bir yetişkin gibi olmayacağını biliyoruz. Daha zor ve uzun bir süreç olacaktır. Bu kişilerin serin yerlerde, yeterli sıvı alarak kendi rutin tedavilerini, ilaçlarını aksatmadan sürdürerek, beslenmelerine de dikkat edip bu tablodan uzak kalabileceklerini düşünüyoruz.”

“Sürekli birer bardak su içerek vücudu desteklemek gerekiyor”

Yüzbaşıoğlu, yaz aylarında egzersiz yapanların da dikkatli olması gerektiğine işaret ederek, spor için günün serin saatlerinin tercih edilmesini önerdi. Açık alanda çalışan işçilerin güneş çarpmasından etkilenmemeleri için koruyucu kıyafetler giyip, yeterli sıvı tüketmesinin önemine vurgu yapan Yüzbaşıoğlu, şunları kaydetti: “Eğer çalışmak zorunda kalınırsa vücudun ısı dengesinin korunmasına yardımcı olacak şapka, uzun giysi gibi koruyucu kıyafetler kullanılmalı. Aynı zamanda yeterli miktarda sıvı alınmasını öneriyoruz. Yeterli sıvı alınmadan kasıt bir anda 1,5 litre su içmek değil. Sürekli birer bardak su içerek vücudu desteklemek gerekiyor. Kişi sıcak çarpması belirtileri hissediyorsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurması önemli. Başvurmadan önce mümkünse yeterli sıvı tüketilip, bir duş alınabilir. Duş, vücut ısısının düşürülmesine ciddi derecede yardımcı olacaktır.”

Kaynak: AA

Sıcak çarpması kronik hastalıkları şiddetlendiriyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Altınbaş Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Esen, sıcak havaların kalp hastaları üzerindeki olumsuz etkilerine değinerek, önemli uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Özlem Esen, aşırı sıcakların vücudu stress altına alarak, sıcak çarpmasına sebep olduğunu belirtti. 6 madde de kalbi korumanın yollarını anlattı.

“Sıcak havalarda kalp daha çok çalışır”

Prof. Dr. Özlem Esen, sıcak havalarda vücut ısısını sabit yani ‘daha serin’ tutabilmek için cilt yüzeyindeki damarların gevşediğine ve kalbin daha çok çalışmasına neden olduğunu anlattı. Bu durumun aslında insanı sıcak çarpmalarına karşı koruduğunu vurgulayarak, Bilinen kalp hastalığınız varsa veya obezite, yüksek tansiyon, şeker hastalığı gibi çoklu kalp hastalığı riskiniz varsa bu adaptasyon istenilen hızda gelişemeyebilir. Vücudu stress altına girerek, halk arasında sıcak çarpmasına denilen durum yaşanır” açıklamasını yaptı.

“Terleme, kalpte ek strese neden olur”

Prof. Dr. Özlem Esen aslında vücudun aşırı ısınmaya verdiği doğal tepki olan terlemenin, kalp hastalığı olan kişiler için riskli olduğunu ifade etti. Bu yolla sadece suyun değil, gerekli minerallerin de vücuttan atılarak, kalpte ek strese neden olduğuna işaret etti. Ayrıca, insanların kalp hastalığı için aldıkları bazı ilaçların başta diüretikler (idrar söktürücü ilaçlar), vücuttaki sıvıyı uzaklaştırdığını ve risk faktörünün daha da artığına dikkat çekti. Özlem Esen, bunların kalp yetersizliğinin köşe taşı ilaçları olduğunu ve hipertansiyon ilaçlarının pek çoğunda kombinasyon tedavi olarak kullanıldığını belirtti. Ayrıca ACE inhibitörleri, beta blokerler ve kalsiyum kanal blokerleri gibi diğer bazı yaygın kalp ilaçları da vücudun ısıya tepki verme şeklini değiştirdiği bilgisini verdi.

“Kalp ilaçlarını almaya devam edin ancak bol su içemeyi ihmal etmeyin”

Bu tip ilaçları kullananların sıcak havalarda ekstra dikkat etmelerini konusunda uyaran Prof.Dr. Özlem Esen, “Kalp hastaları, yaz aylarında ilaçlarını reçete edildiği şekilde almaya devam etmeli. Ancak vücudun ısı dengesini sağlamak için her zaman içtiklerinden daha fazla su tüketmemeliler” şeklinde konuştu. Ayrıca kalp ilaçlarının sıcak ve nem oranı yüksek hava koşullarında kullanımlarının değişip değişmeyeceği hususunda mutlaka bir kardiyoloğa danışılmasını önerdi.

“Sıcaklığın 1 C yükselmesi, kalp ölüm oranlarını %3.1 oranında artırdı”

Prof. Dr. Özlem Esen, yakın zamanda İngiltere’de 40 bini aşkın kişinin takip edildiği bir araştırmaya göre, gece sıcaklığının 1 C derece bile yükselmesinin 60-64 yaş aralığındaki erkeklerde kalp ölümlerini %3.1 artışa neden olduğunu bilgisini verdi. Özlem Esen, “İngiltere gibi orta enlemde yer alan ülkelerde, gündüz sıcaklığının yanı sıra gece sıcaklığın 25 derecenin altına düşmemesi, kalbe bağlı ölümlerin artmasına katkıda bulunuyor. Bu ülkelerin sıcak havalar için hazırlıklı olmaması, klimanın da daha az kullanılmasının etkili olduğu düşünülüyor.” görüşünü paylaştı.

“İstanbul gibi kalabalık ve hava kirliğinin olduğu şehirlerde sıcaklık daha tehlikeli”

ABD’nin Kaliforniya Eyaletinde yapılan bir başka çalışmaya göre ise sıcak havanın özellikle hava kirliliğinin olduğu kalabalık şehirlerde daha ölümcül seviyelere ulaştığına dikkat çekti. Prof. Dr. Özlem Esen, “Buna göre havadaki partikül sayısı ve sıcaklığın birlikte artmasının kalbe bağlı ölümleri %30 oranında artırdığı tespit edildi. 75 yaş üstünün riski daha fazla olduğu bildirildi.   Bu nedenle İstanbul gibi yoğun nüfuslu şehirlerde, sıcak havalarda korunmak çok daha önemli.” değerlendirmelerini yaptı. 

Sıcaklardan kalbimizi nasıl koruruz?

Prof. Dr. Özlem Esen, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi riskleri olan  kişilerin, sıcak ve güneşli günlerde dikkat etmeleri gerekenleri 6 madde de özetledi.

1-Ağır egzersizlere katılmayı planlıyorsanız ve buna alışkın değilseniz veya yeni bir spora başlıyorsanız, kapsamlı bir kontrol için doktorunuzdan randevu alın ve onayını alın.

2-Sıcak veya nemli havalarda dışarıda veya klimasız iç mekanlardayken bol su için. Bu, minimum sekiz bardak su anlamına gelir.  Egzersiz yapıyorsanız veya aktif bir şey yapıyorsanız daha fazlasını tüketmelisiniz. 75 yaş üstü kişilerde özellikle susuzluk hissi azalması nedeniyle su içilmesi yakınları tarafından takip edilmelidir. Ayrıca demans hastaları da sıvı takibi yapamayacakları için susuzluk riski altında, benzer şekilde sıvı alımı takip edilmelidir.

3-Günün en sıcak saatlerinde (10:00 – 16:00) doğrudan güneşe çıkmaktan kaçının, bu cilt kanserini önleme açısından da önemlidir.

4- Evde istirahat edilmeli ve pamuklu gevşek, hafif kıyafetler giyilmeli, sentetik kumaşlardan uzak durun. Gündüz güneş alan odalarınızda cam ve perdeleri kapaklı tutun.

5- Kızartma, yağlı ve hamurişi gibi sindirimi zor gıdalardan uzak durulmalı. Salata, taze sebze ve meyve gibi su kaynağı yüksek gıdalar tercih edilmeli. Yemek pişirmek için uzun süre ocak veya fırın karşısında kalmayın.

6- Doğuştan kalp rahatsızlığı olanlar, kalp yetersizliği olanlar, 2’den fazla tansiyon ilacı kullanan hastalar ve kronik böbrek yetersizliği olanların aşırı ısınmadan, su ve mineral kayıplarından özellikle korunmaları gerekmektedir. Bu hastaların aşırı sıvı ve mineral kayıpları, ölümcül ritim bozukluklarına sebep olabilmektedir.

Sıcak havalar kalp hastalarını tehdit ediyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Dehidratasyon, vücudun aldığından daha fazla su kaybetmesi sonucu meydana geliyor. Dehidratasyon nedir? Vücudunuzu dinlemeyi ihmal etmeyin!

Yetersiz sıvı alımı ve beslenme, böbrek hastalıkları, diyabet, ishal ve aşırı terleme sonucu oluşabiliyor. Kaybedilen sıvıyla birlikte mineral tuzlar veya elektrolitler, özellikle sodyum ve potasyum dengesinde bozukluklar oluşuyor. Kaybedilen suyun yerine konulmaması vücutta ciddi problemlere yol açabiliyor. Özellikle yaz aylarında fark etmeden gelişebilen, aşırı terleme ve yetersiz sıvı alımı ile görülebilen dehidrasyona çok dikkat edilmesi gerekiyor. Memorial Şişli Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Yeliz Zıhlı Kızak, dehidratasyon hakkında bilgi verdi.

Vücut gün boyu 2,5 litre su kaybediyor!

Yetişkin bir insanın vücut ağırlığının yaklaşık %65’i sudan meydana gelir. Su, hücrelerin içinde, kan damarlarının içinde ve hücreler arasında bulunur. Normal şartlar altında vücut günde yaklaşık 2-2,5 litre su kaybeder ve bu miktarın tekrar vücuda girmesi gerekir. Su vücudu sıklıkla ter, idrar ve dışkı yolu ile terk eder. Bu kayıplar günlük olarak yeteri kadar sıvı tüketimi ile telafi edilemezse dehidratasyon meydana gelir ve vücut normal fonksiyonlarını yerine getiremez. Dehidratasyon kaybedilen sıvının miktarına göre hafif, orta ve şiddetli olmak üzere 3 gruba ayrılır. Hafif dehidratasyon yaygındır ve genellikle gün boyunca yetersiz sıvı alımından kaynaklanır. Çocuklarda ishale bağlı dehidratasyonu sık görülmektedir. Şiddetli dehidratasyonda sudan daha fazla sodyum kaybedilir. Bu tip dehidratasyonda hiponatremi gelişebilir. Hiponatremi kandaki sodyum oranının 135 mEq/ L’den düşük olmasıdır.

Dehidratasyonun nedenleri

Yetersiz beslenme ve yetersiz sıvı alımı: Sağlıklı bir kişinin günlük ortalama 2-2,5 litre su tüketmesi gerekir. Bu miktar yaş, kilo ve günlük fiziksel aktiviteye bağlı olarak değişiklik gösterir. Kişinin günlük ihtiyacı kadar su tüketmemesi dehidratasyon ile sonuçlanabilir.

Kusma ve ishal: Bazı hastalıklara bağlı olarak gelişen şiddetli bir şekilde ortaya çıkan akut veya uzun süren kronik ishaller, özellikle kusma da eşlik ediyorsa çok fazla su ve elektrolit kaybına neden olabilmektedir. Bu iki rahatsızlık ayrı ayrı da dehidratasyona sebep olabilmektedir. İshal bakteri, virüs veya parazit kaynaklı olabilmektedir. Bebeklerde, çocuklarda, yaşlılarda ve yeme bozukluğu (örneğin bulimia) olan kişilerde kusma nedeniyle dehidratasyon riski daha yüksektir.

Aşırı terleme: Ter ve terleme, vücudun ısı, nem ve fiziksel aktivite durumlarında kullandığı bir soğutma mekanizmasıdır. Yüksek hava sıcaklıkları ter yolu ile sıvı kaybına neden olmaktadır. Hipertiroidi gibi bazı kronik hastalıklar ve yoğun egzersize bağlı olarak da fazla terlenmesi eğer yeterli sıvı tüketilmezse dehidratasyona eğilim yaratır. Çok sıcak bölgelerde yaşayan ve güneş altında durmak zorunda olanlar da dehidratasyon açısından risk altındadır.

Yüksek ateş: Ateşin 38 derecenin üzerinde seyrettiği hastalıklarda sıvı kaybı görülebilir ve sıvı açığının yerine konmaması dehidratasyona neden olur. Güneş yanıkları da sıvı kaybına neden oldukları için dehidratasyon sebebidir.

Diyabet: Kan şeker seviyeleri yüksek seyrettiğinde böbrekler şekeri vücuttan atmak için idrar miktarını artırarak sıvı kaybına neden olur.

Böbrek hastalıkları: Böbreklerin su tutma özelliğini kaybetmesine neden olan günlük idrar miktarının arttığı hastalıklarda yeterli sıvı desteği sağlanmazsa dehidratasyon görülebilmektedir.

Şiddetli dehidratasyon hayatınızı tehdit eder!

Dehidratasyon sonucu ortaya çıkan belirtiler, sıvı kaybı şiddetine göre değişiklik gösterir. Hafif dehidratasyonda halsizlik, yorgunluk, ağız kuruluğu, susama hissi, cilt kuruluğu, idrar miktarında azalma, kabızlık gözlenmektedir. Şiddetli dehidratasyon vakalarında genel durum bozukluğu, bilinç bulanıklığı, kan basıncında düşme, gözlerde kararma, baş dönmesi, baş ağrısı ve çarpıntı gibi yakınmalar gelişir. Şiddetli dehidratasyon yaşamı tehdit eden ciddi bir acil durumdur.

Dehidratasyon derecesi ve nedenine göre tedavi belirlenir

Amaç kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konulmasıdır. Hafif ve orta derecedeki dehidratasyonun tedavisinde hastaların yeterli miktarda sıvı alması sağlanır. İshal, kusma ve böbrekler yolu ile aşırı sıvı kaybı olan vakalarda ağızdan verilen sıvı yetersiz kalıp, damar yolu ile elektrolit içeren sıvılar verilir. Bayılma, bilinç kaybı veya diğer ciddi bulgularla seyreden şiddetli dehidratasyon vakalarında acil müdahale gereklidir. Hastaların elektrolit durumunun da değerlendirilmesiyle sıvı eksikliği damar yolu ile dengeli elektrolit içeren sıvılar kullanılarak yerine konulur.

Kimler risk altında?

Dehidratasyon herkesin başına gelebilir ama bazı insanlar daha yüksek risk altındadır. En çok risk altında olanlar şunlardır;

Susama hissine verdikleri tepkiler veya suya erişme konusundaki yetersizlikleri sebebiyle bebekler, çocuklar ve ileri yaşlılar,

Yüksek irtifalarda yaşayan insanlar,

Özellikle maraton, triatlon ve bisiklet turnuvaları gibi dayanıklılık sporları yapan sporcular,

Diyabet, böbrek hastalığı, kistik fibroz, alkolizm ve adrenal bez bozuklukları gibi kronik hastalıkları olan kişiler dehidratasyon açısından daha fazla risk altındadır.

Sıcak havalarda yetersiz sıvı tüketimi vücutta hangi tepkilere neden olur? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.