Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından bölgede yapılması planlanan Neolitik Çağ Araştırmaları Merkezi ile bu döneme ilgi duyan bilim insanlarının ilk araştırmalarını yapacakları adres Şanlıurfa olacak.

“Dünyanın en önemli keşfi olarak nitelendirilebilir”

UNESCO Dünya Miras Listesinde yer alan Göbeklitepe ve Karahantepe gibi neolitik döneme ait birçok ören yerini bünyesinde barındıran Şanlıurfa’da devam eden arkeolojik kazılarda gün yüzüne çıkarılan eserler, bilim dünyası için özellikle neolitik döneme ait önemli veriler sağlıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından bölgede yapılması planlanan Neolitik Çağ Araştırmaları Merkezi ile bu döneme ilgi duyan bilim insanlarının ilk araştırmalarını yapacakları adres Şanlıurfa olacak.

Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi Müdürü Celal Uludağ, Göbeklitepe’nin gün yüzüne çıkarılmasıyla beraber neolitik döneme ait yeni verilerin elde edildiğini ve o dönemde insanların barınaktan önce kamusal alanlar inşa ettiklerinin tespit edildiğini hatırlattı.

Göbeklitepe’de elde edilen veriler sonrasında tarih kitaplarının değiştiğini anlatan Uludağ, şöyle konuştu: “Yerleşik hayata geçişte aslında tarımın ve evcilleştirmenin değil, ibadetin ön planda olduğu ortaya çıkmıştır. Tabii burada Göbeklitepe’de ve Karahantepe’de ortaya çıkan buluntular, insanlık tarihi açısından, arkeoloji tarihi açısından çok önemlidir. Dünyanın en önemli keşfi olarak nitelendirilebilir. Çünkü burada stilize edilmiş insan sembolleri ortaya çıkarılmıştır, daha önce bulunan diğer neolitik merkezlerde insana dair bu kadar veriye rastlanmamıştır, anıtsal anlamda özel yapılar anlamında bu kadar veriye rastlanmamıştır. Göbeklitepe özelinde ve devam eden Karahantepe kazılarında işte bu bulgulara rastlandığından bilim dünyası açısından Göbeklitepe, Karahantepe ve diğer neolitik çağ kazıları büyük önem arz etmektedir.”

“Neolitik çağla ilgili bilinen her şeyi değiştirecek”

Celal Uludağ, Karahantepe kazılarıyla birlikte Göbeklitepe’de cevap alınamayan soruların yanıtlarına ulaşıldığını aktararak, bu sayede bilim dünyası açısından önemli kazanımlar sağlandığını ifade etti. Göbeklitepe’nin üzerinin nasıl kapatıldığı sorusunun açıklığa kavuştuğunu belirten Uludağ, şunları kaydetti: “Göbeklitepe’deki alanın insan eliyle kapatılmasına ilişkin kısmen bilgilere ulaşılmıştı ancak Karahantepe kazılarıyla birlikte bu yapıların insan eliyle kapatılmış olduğu netleşti. Yani bu yapıların özel yapılmış olduğu ve ritüel alanı olduğuna dair bilgiler kesinleşmiş oldu. Aslında Göbeklitepe’de yaşam alanları var mıydı, yok muydu gibi sorular da ortaya çıkmıştı. Bu sorulara da Karahantepe’de cevap verildi. Tabii bunlar bilim dünyası açısından çok çok önemli verilerdi, çünkü her geçen gün Şanlıurfa neolitik çağla ilgili bilinen her şeyi değiştirdi, Göbeklitepe kazıları, Karahantepe kazıları ve devam edecek kazılar neolitik çağla ilgili bilinen her şeyi değiştirecek.”

“2023 yılı dünya neolitik çağ kongresinin yapılması planlanmaktadır”

Uludağ, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katılımıyla gerçekleştirilen Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi tanıtımında da bölgede devam eden kazıların öneminin vurgulandığına işaret ederek, bu toplantının arkeoloji dünyasında ve tarih çevrelerinde ciddi yankılar uyandırdığını söyledi.

Şanlıurfa’daki kazı çalışmalarını arkeoloji dünyasının yakından takip ettiğini anlatan Uludağ, şöyle devam etti: “Göbeklitepe, Karahantepe ve diğer tepelerdeki kazılarla birlikte dünya neolitiğine Türkiye, Şanlıurfa başkentlik yapacak konuma gelmiş durumdadır. Özellikle burada 2023 yılı dünya neolitik çağ kongresinin yapılması planlanmaktadır. Tabii bunun yanı sıra Şanlıurfa’da özellikle neolitik çağ açısından bir çok kazı yürütülmekte ve birçok veriye ulaşılmaktadır. Bu verilerin saklanacağı, bilgilerin, belgelerin bilim insanları tarafından ulaşılabileceği bir mekanın yaratılması çok önemlidir. Sayın Bakanımız tarafından yine lansman programında Şanlıurfa’da bir Neolitik Çağ Araştırmaları Merkezi’nin kurulması gerektiği dile getirilmiştir ve bu yönde de Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından o araştırma merkezinin kurulmasına yönelik proje çalışması başlatılmıştır. Bu çalışmalarla birlikte Şanlıurfa aslında tüm dünyanın ilgi noktası haline gelecektir. Çünkü burada kurulacak araştırma merkeziyle özellikle tarih araştırmacıları, arkeologlar, bilim adamları dönemle ilgili, insanlık tarihiyle ilgili merak ettikleri her türlü bilgiye bu merkezde ulaşabileceklerdir. Tüm araştırmalarını, yayınlarını, laboratuvar çalışmalarını bu merkezde yapabileceklerdir.”

Uludağ, neolitik çağ açısından Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nin öneminin daha da arttığına dikkat çekerek, Göbeklitepe’nin yanı sıra Karahantepe’de de elde edilen çok önemli buluntuların müzede sergilendiğini belirtti. Müzedeki eserlerin hem ziyaretçiler hem de bilim insanları tarafından çok büyük ilgi gördüğünü anlatan Uludağ, devam edecek kazılarla müzede bulunan bu koleksiyonların da zenginleşeceğini sözlerine ekledi.

Kaynak: AA

Şanlıurfa, Neolitik döneme ait araştırmaların merkezi oluyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde üçüncü yılını geride bırakan Şanlıurfa’daki Göbeklitepe, kitap, film, belgesel, dizi ve animasyon filmlerine konu olmaya devam ediyor. Tarihi ören yeri, UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girdikten sonra ulusal ve uluslararası birçok yapıma imza atan senarist ve yönetmenin de ilgi odağında olmayı sürdürüyor.

Karahantepe’ye de ilgi artıyor

Yurt içi ve yurt dışından binlerce kişinin ziyaret ettiği Göbeklitepe’nin yanı sıra kısa süre önce Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tanıtımı yapılan Karahantepe de dikkatleri üzerine çekmeye başladı. Dünyanın en ünlü belgesel kanallarından birisi olan Discovery Channel, “Tarihin sıfır noktası” olarak nitelendirilen Göbeklitepe başta olmak üzere neolitik dönemin önemli yerleşimleri arasında yer alan Karahantepe Ören Yeri ile Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde belgesel çekimlerine başladı.

“Biz Karahantepe’de belgesel çeken ilk ekip olduk”

Türkiye Film Komisyonu Başkanı ve yapımcı Sait Yardımcı, yabancı film ve prodüksiyon ekipleriyle işbirliği içerisinde çalışarak Türkiye’nin tanıtımına ve turizmine katkı sunmaya çalıştıklarını söyledi. Kanalın dünya çapında çok ciddi bir kitlesi ve takipçisi olduğunu hatırlatan Yardımcı, şu anda proje kapsamında daha çok tarihi mekânlara yöneldiklerini ifade etti. Göbeklitepe’nin “tarihin başlangıç” noktası olarak kabul edilmesinin proje açısından çok önem taşıdığını vurgulayan Yardımcı, “Şu ana kadar Türkiye’de 5 yerde çekim yaptık. Türkiye’de oldukça fazla sayıda önemli tarihi alanlar var. Göbeklitepe bunlar arasında en önemlisi, insanlığın başladığı yer olarak biliniyor. Kültür ve Turizm Bakanlığımız geçen ay Karahantepe’nin tanıtımını büyük bir organizasyonla dünyaya duyurdu. Biz Karahantepe’de belgesel çeken ilk ekip olduk. Aynı zamanda bir ilki de başarmış oluyoruz.” dedi.

“Türkiye’yi gerçek anlamda doğru tanıtmanın bir yolu da belgesellerdir”

Belgesellerin turizme çok katkı sağladığını anlatan Yardımcı, şöyle konuştu: “Belgeseller gerçekleri birebir yansıttığı için turizme ve tanıtıma büyük katkı sağlıyor. Dizi ve filmler tamamen gerçeği yansıtmadığı için belgeseller kadar etkili olamıyor. Türkiye’yi gerçek anlamda doğru tanıtmanın bir yolu da belgesellerdir. Film komisyonu kar amacı gütmeyen bir organizasyondur, gayemiz yabancı prodüksiyonları Türkiye’ye getirmektedir. Hollywood ve Bollywood gibi. ABD’de 4 yıl kaldım orada yerinde tanıtım yaptık. Pandemiyle sektör bir duraksama yaşasa da yeniden hareketlenmeye başladı. Mayıs itibarıyla ekipler sahaya gelmeye başladı. Henüz küçük prodüksiyonlar geliyor ama ilerleyen zamanlarda çok daha büyük projeler Türkiye’de çekilecek. 2019’da Çin’de Türkiye ile ortak yapım olacak büyük sektör anlaşmaları yaptık.”

Kaynak: AA

Dünyaca ünlü belgesel kanalı Şanlıurfa’da çekimde… yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Şanlıurfa’nın Haliliye ilçesi sınırlarında kalan Karahantepe’nin tanıtımının Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un da katıldığı törenle gerçekleştirilmesinin ardından Neolitik döneme ait önemli eserlerin bulunduğu ören yeri, tüm dünyanın dikkatini yeniden bu bölgeye çekti.

Gelişmiş bir mühendisliğin sonucu olarak inşa edildiği görülüyor

Karahantepe Ören Yeri Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, Karahantepe’deki kazılara 2019 yılında başladıklarını, kısa sürede arkeolojik açıdan çok verimli iki sezon geçirdiklerini söyledi. Kazılar sırasında çapı 23 metreyi bulan bir binanın açığa çıkarıldığını ve bunun büyük bir kısmının ana kayaya oyulmuş durumda olduğunu, yüzeyden 5,5 metre derinliğe ulaştığı bilgisini veren Karul, bunun çok büyük bir mühendisliğin sonucu inşa edildiğini belirtti. 

İnsan heykelleri hayranlık uyandırıyor  

Karul, Karahantepe’de şu ana kadar bulunan eserlerle Göbeklitepe’de çıkarılan eserlerin birbirine benzerlik gösterdiğini ancak ayrıştığı noktaların da olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti: “Karahantepe’de bugüne kadar yapmış olduğumuz kazılarda insana ait betimlerin, 3 boyutlu heykellerin sayısı biraz fazla, sayısı fazla olunca da öne çıkıyorlar. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde bununla ilgili Karahantepe’de Neolitik İnsan Sergisi düzenlendi. Bu sergide de görülebileceği gibi çok sayıda insan başı, çifte insan başları ya da dikilitaşların üzerinde insan betimlemeleri gibi insan ögesinin sıkça işlendiği örneklerle karşılaştık. Bu yönüyle Göbeklitepe ile farklılaşıyor ama şu anlama gelmiyor, Göbeklitepe’de daha sonraki yıllarda ileride yapılacak kazılarda insan betimlemeleriyle karşılaşılmayacağı ya da hiç olmadığı anlamına da gelmiyor. Ama bugüne kadar yapılan kazılarda Karahantepe’deki insan heykelinin sayısının fazlalığı dikkati çekiyor.” 

3 boyutlu leopar taşıyan insan heykeli keşfedildi

Prof. Dr. Karul, Karahantepe’de çıkarılan 3 boyutlu heykellerin en iyi örneklerinden birinin de sırtında leopar taşıyan insan heykeli olduğunu söyledi. “Dikkati çeken unsur heykelde leoparın canlı betimlenmesi, bu tür hayvanlar biliyorsunuz Göbeklitepe’de de kabartma halinde, bir atak saldırgan pozisyonunda betimleniyorlar.” diyen Karul, şunları dile getirdi:

“Birinin sırtında canlı bir hayvan taşımasının anlamı farklı olsa gerek. Yine atak pozisyonları ağzı açık, dişleri görünür şekilde betimlenmiş ama bu defa bir insanın sırtında taşınır vaziyette, bunu yorumlamak çok güç. Ama en azından eğer biz bir yorum yapacaksak Neolitik Çağ’ın yani günümüzün yaklaşık 11 bin yıl öncesinde insanların hayvanlarla kurdukları ilişkinin bugünkünden çok çok farklı olduğunu görmek mümkün. Nitekim bu ilişkinin bize göre çok da barışçıl bir ilişki olduğunu anlıyoruz çünkü etnografik örnekler de bunun benzeri birçok şeyi taşıyor.” 

Eserlerin yapıldığı zamanın yazılı dönem olmadığını hatırlatan Karul, bu döneme ait eserler üzerindeki üslup yorumlarının tamamen yorumu yapan arkeologları ya da konuya ilgi duyanları bağladığını söyledi.

Karul, bu dönemde insanların sanatsal becerilerinin ne düzeyde olduğunun ortaya çıkan eserlerden rahatlıkla görüldüğünü belirterek, “Artık 3 boyutlu, çok ciddi anlamda şematik değil, gerçekçi bir üslubun benimsendiğini görüyoruz, bu da belki de Göbeklitepe ile karşılaştırmaktansa çok daha uzağa gidelim, 2. bin yıla, Hitit’e gidelim mesela, bu tür heykellerin benzerlerini bir neolitikte bu kadar eski bir dönemde, bir de çok sonra Anadolu için konuşuyorum, Hitit’te görüyoruz. Bu arada herhangi bir şey olmadığı, boşluk olduğu anlamına gelmiyor ama (bulunan eserler) Neolitik Çağ’da insanların geldiği sanatsal becerinin, başarının, yeteneklerinin, beğenilerinin ne düzeyde olduğunu kanıtlıyor.” diye konuştu.

Kaynak: AA

Karahantepe’deki 3 boyutlu heykeller dönemin sanatsal becerilerini gözler önüne seriyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Göbeklitepe çevresindeki 100 kilometrelik bir hat üzerinde 11 tane daha nokta tepemiz var. Buradan detayını ilk kez vermiş olacağız ve artık 12 tepe diyeceğiz. 12 tepe ile ilgili büyük bir çalışma var, tamamlanmak üzere, eylül ayında tanıtımını yapacağız.” dedi.

“Türkiye’de turizmi 81 vilayetimize yaymak istiyoruz”

Bakan Ersoy, beraberinde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank ile GAP Bölgesi Turizm Tanıtım ve Markalaşma Projesi kapsamındaki “Mezopotamya” markasının tanıtımı için geldiği Şanlıurfa’da, gazetecilere açıklamada bulundu. Kentte bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Ersoy, Türkiye’nin turizm değerinin ve potansiyelinin daha iyi anlaşılabilmesi için gayret gösterdiklerini belirtti.

Türkiye Turizmini Tanıtma ve Geliştirme Ajansını 2019 yılında kurduklarını hatırlatan Ersoy, “Ajansın asıl işi, Türkiye’nin tüm turizm değerlerini dünyaya tanıtmaktır. Ajans ile ana hedefimiz 2023 yılına kadar Türkiye’de turizmi 81 vilayetimize yaymak istiyoruz. Türkiye’nin her noktasında turizm potansiyeli var. Doğru bir tanıtım ile bu potansiyeli ortaya çıkarıp farkındalığını da sağlayarak yaymamız gerekiyor. ” diye konuştu.

“Güneydoğu’nun Piramitleri diyebiliriz buna”

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde bulunan Göbeklitepe’nin civarında birtakım önemli merkezleri daha keşfettiklerini aktaran Ersoy, şöyle devam etti: “Aslında artık Göbeklitepe, Göbeklitepe ile sınırlı değil. Göbeklitepe çevresindeki 100 kilometrelik bir hat üzerinde 11 tane daha nokta tepemiz var. Buradan detayını ilk kez vermiş olacağız ve artık 12 tepe diyeceğiz. 12 tepe ile ilgili büyük bir çalışma var, tamamlanmak üzere, eylül ayında tanıtımını yapacağız. Dünyanın birçok üniversitesiyle, arkeoloji konusunda uzmanlaşmış kazı başkanlarıyla da iş birliği yaparak 12 tepeyi dünya lansmanı şeklinde sunacağız. Dünyada çok popüler bir yer haline gelecek, hatta Güneydoğu’nun Piramitleri diyebiliriz buna. Lansman yapıldıktan sonra çok fazla ses getirecek, Türkiye’nin eşi benzeri olmayan bir hazinesi olarak düşünüyoruz. Mezopotamya diye baktığınız zaman bu bölgenin kendine has bir kültürü var. Kendine has tescilli gastronomisi var. Birçok ürünü var. Bunu da eşsiz olan arkeolojik değeriyle birleştirdiğiniz zaman ortaya harika bir şey çıkıyor.”

Bakan Ersoy, Türkiye Turizmini Tanıtma ve Geliştirme Ajansının, bölgelerdeki kalkınma ajanslarıyla da koordineli çalıştığını vurgulayarak, tanıtım noktasında ülke genelindeki belediyelerle de iş birliği yaptıklarını anlattı.

Kaynak:AA

Göbeklitepe yakınında 11 yeni tepe daha keşfedildi yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.