11 ayın sultanı Ramazan’ı geride bıraktık. Ramazan ayı boyunca uzun süren açlık ve susuzluk, yetersiz beslenme, beslenmenin 2-3 öğüne inmesiyle metabolizmada yavaşlamalara neden oluyor. Ramazan’ın bitmesi ve hemen akabinde evleri şenlendiren Ramazan Bayram’ının gelmesi, bir nevi normal beslenmeye geçişin köprüsü olarak sayılıyor. Bu dönemde yumuşak bir geçiş yapmanın mide sağlığı açısından büyük önem taşıdığını söyleyen DoktorTakvimi.com uzmanlarından Dyt. Nejla Kazoğlu, Ramazan Bayramı’nda doğru beslenmeye ipuçlarını paylaşıyor.

Bayramda tüm ailenin bir araya gelmesi, keyifli aile sofralarını da beraberinde getiriyor. Bu durumda tüketilen yemek miktarı da artıyor. Dyt. Kazoğlu, yemek miktarını kısıtlı tutmanın, porsiyon kontrolü sağlamanın ve yemek seçimini hafif besinlerden yana yapmanın, sebze-meyve tüketmenin ve bol su içmenin daha sağlıklı bir bayram geçirmeye yardımcı olacağını söylüyor. Güne hafif bir kahvaltıyla başlanması gerektiğini belirten Dyt. Kazoğlu, şu önerilerde bulunuyor: “Gidilen misafirliklere aç karından ziyade; saatine göre ana veya ara bir öğün yaparak tok karna gitmek süreci daha sağlıklı geçirmenizi sağlayacaktır. Bu sebeple öğünlerinizi düzenli ve dengeli yapmak, protein ve sebze tüketimiyle beraber su tüketiminizi arttırmak daha iradeli olmanıza yardımcı olacaktır. Bayram ziyaretlerinde, hamurlu, şerbetli ağır tatlılardan uzak durun. Bunun yerine sütlü tatlılar, meyveli tatlılar ve meyve tercih edin, şeker ve çikolata tüketimi de sınırlandırın. İkramlar konusunda seçici davranıp her yerde ikram kabul etmeyin. İçecek olarak ise asitli, şekerli içecekler yerine daha besleyici ve doyurucu olan su, ayran veya mineralli su tercih edebilirsiniz. Kafein içeriği yüksek olan çay ve kahve tüketimine sınırlandırıp, bunlar yerine bitki çayları tercih edin.”

Bayramda her ikramı kabul etmek kilo problemine davetiye çıkartıyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Cemre Ece Gökpınar Çağlı, bayramların psikolojik iyi oluş üzerine etkilerini değerlendirdi.

Geçtiğimiz iki yılın pandemi koşullarında oldukça zor şartlarda geçtiğini hatırlatan Uzman Klinik Psikolog Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Artık yeni duyurulan haber ile birlikte maske zorunluluğunun kaldırıldığı bir döneme girmiş bulunmaktayız. İki seneyi aşkın bir süredir insanlarla etkileşimimizde azalma yaşadığımız, sosyal izolasyonun zaman zaman duygusal izolasyon olarak da yaşadığımız ve zorlandığımız bir sürecin sonuna yaklaşıyoruz.” dedi.

“Yeniden beraber olabilme” duygusunu yaşamak çok önemli

Pandemi sürecinin çocuklardan yetişkinlere ve yaşlılara kadar herkes için zorlayıcı bir dönem olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Biz yetişkinler bu sürece adapte olmakta güçlük yaşarken elbet çocuklarımızın da bu süreçte zorlandığını ve sabırla bu günleri beklediğini gözlemledik. Bayramın yaklaştığı bu dönemler, belki de hasret kaldığımız bu “beraber olabilme” duygusunu yaşamak adına çok değerli bir zaman.”dedi.

Tedbirleri unutmamalıyız

Uzman Klinik Psikolog Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Yine de mümkün olduğu kadar almamız gereken kişisel tedbirleri atlamadan özlediğimiz yakınlarımız, özlediğimiz kalabalık sofralar ve paylaşma duygusunu tadabilmemiz adına özlediğimiz günlere ulaştık. Özellikle çocuklarımızın da bu süreçte tekrar beraber olmanın anlam ve değerini tadabilmeleri ve hatırlayabilmeleri için değerlendirmenizi öneririz.” dedi.

Bayram neşe, mutluluk, beraberlik ve yardımlaşmayı çağrıştırıyor

Bayram denildiğinde zihinlerde “neşe, mutluluk, beraberlik, yardımlaşmak ve paylaşmak” gibi kavramların canlandığını kaydeden Uzman Klinik Psikolog Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Bu sebeple tüm bayramlarımızın insana verdiği bu coşku mutluluk hissinin 7’den 70’e ortak olduğunu gözlemliyoruz. Daha coşkulu, daha enerjik, daha mutlu, daha huzurlu hissettiğimizin farkına varıyoruz. Bu noktada önemli olan hususlardan bir tanesi de birlik olabilmek ve beraberlik duygusu. Özellikle paylaşmak, aynı hisleri yaşamak, ortak hisleri paylaşmak, sevdiklerimizle bir arada olmak gibi olumlu duyguları yaşamamıza sebep olan bayramlar genel olarak daha iyi hissetmemize sebep olmaktadır.” diye konuştu.

Paylaşmak psikolojik sağlamlığı artırıyor

İnsanın sosyal bir varlık olduğunu hatırlatan Uzman Klinik Psikolog Cemre Ece Gökpınar Çağlı, paylaşmanın psikolojik iyi oluşa katkıda bulunduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bir arada oldukça paylaşabilir, paylaştıkça mutluluklarımızı çoğaltabiliriz. Bu durum da psikolojik sağlamlılık dediğimiz psikolojik iyi oluşumuza katkı sağlayacaktır. Özellikle pandemi döneminde yaşadığımız sosyal izolasyonun kimi zaman duygusal olarak da bizleri izole ettiği günlerden sonra büyüklerimiz, ailemiz ve yakınlarımızla beraber olmak psikolojik açıdan ihtiyacımız olan bir şey haline geldi. Son iki senedir izole şekilde kutladığımız bayramlarımız ve özel günlerimizden sonra artık eski coşkusu ve gerçek anlamıyla bayram kutlamanın zamanı olarak değerlendiriyorum.”

Ramazan Bayramı’nda “beraber olabilme” duygusunu yaşayacağız yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Bayram sofralarında aile veya arkadaşlar ile yapılan hoş sohbetler eşliğinde fark edilmeden tüketilen yiyecek miktarının arttığına dikkat çeken Anadolu Sağlık Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, bayramda ikram edilen şeker, çikolata, hamur işleri, şerbetli tatlılar gibi gıdalara hayır diyememek kan şekerinin hızla yükselmesine ve enerji içeriği yüksek gıdalar tüketmeye yol açabildiğini belirterek Ramazan Bayramı için sağlıklı beslenme önerilerinde bulundu:

Kahvaltı atlanmamalı

Çoğu aile için bayramın ilk gününün keyifli bir aile kahvaltısı anlamına geldiğini hatırlatan Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, “Çeşidin fazla olduğu ve kolaylıkla porsiyon kontrolü aşılan bu ziyafet sofralarında çeşitli ve glisemik yükü fazla olan besin çeşitleri bulunabilir. Hafif bir kahvaltı ile güne başlanmalı ve gün boyu öğün atlanmamalı. Kahvaltıda kızartma, kavurma yöntemleriyle pişirilmiş besinler yenmemeli” dedi.

Bayram ziyaretlerinde tatlı olacağından kahvaltıda şekerden uzak durulmalı

Bayram ziyaretlerinde geleneksel olarak tatlı ikramı olacağından kahvaltıda şeker, bal gibi tatlı besinlerin tüketilmemesi önerisinde bulunan Başak İnsel Aydın, “Domates, salatalık, maydonoz, taze biber gibi çiğ sebzeler bolca tüketilmeli, az tuzlu peynir tercih edilmeli. Haşlanmış yumurta tercih edilmeli. Sucuk, salam, sosis vb. yağlı besinlerden, börek gibi hamur işi gıdalardan sakınılmalı. Ekmek olarak tam tahıl ekmeklerinin tercih edilmesi kan şekerini kontrol altında tutarak gün içerisinde acıkmanızı önleyecektir” şeklinde konuştu.

Sütlü tatlılar tercih edilmeli

Bayramda baklava, börek gibi gelenekselleşen hamur işleri ve çikolata, şeker gibi karbonhidrat içeriği ve glisemik indeksi yüksek besinlerin tüketiminin hem sindirim sistemi rahatsızlıklarına hem de kan şekeri seviyesinde dalgalanmalara sebep olduğunun altını çizen Başak İnsel Aydın, “Aynı zamanda kalp hastalığı, şeker hastalığı, tansiyonu olanlar için şerbetli tatlılar daha büyük risk taşıdığından, az şekerli sütlü tatlılar tercih edilmeli” tavsiyesinde bulundu.

Su tüketimi atlanmamalı

Ramazan ayı süresince azalan sıvı alımının bayram ve bayram sonrası muhakkak yerine konulması gerektiğine vurgu yapan Başak İnsel Aydın, “Özellikle bayram boyunca çay, kahve, şekerli meşrubatların tüketimi sıvı ihtiyacını ikinci plana atabiliyor. Gün içerisinde 2-2,5 litre su tüketilmeli. Ara öğünlerde bitki çayı tüketmek sıvı alımını arttırma adına yarar sağlar. Aynı zamanda yavaşlayan metabolizmanın canlanmasına destek olur” açıklamasında bulundu.

Bayramda kilo almamak mümkün mü? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali Rıza Tunçdemir, ramazanda ağız kokusunun önüne geçmek için iftar ve sahurda yoğurt yeme tavsiyesinde bulundu. Tunçdemir, ramazanda oruç tutanlara, gün içinde ağız kuruluğu ve kokusunun yaşattığı zorluğa dikkati çekti.

“Hem genel sağlık hem de diş sağlığı adına çok önem arz ediyor”

Özellikle gün içinde ağız kuruluğunun önüne geçmek için iftar ile sahur arasında sıvı alımını artırma tavsiyesinde bulunan Tunçdemir, ağız kokusunu önlemek için şu öneride bulundu: “Ramazan ayı içerisinde özellikle süt ve süt ürünlerinin tüketimini artırmak hem genel sağlık hem de diş sağlığı adına çok önem arz ediyor. Özellikle yoğurtta bulunan probiyotikler ağız kokusu yapan bakterilerin en büyük düşmanıdır.”

Tunçdemir, ayrıca iftar ve sahur sonrası mutlaka diş fırçasıyla dişlerin düzgün şekilde temizlenmesinin de gün içinde ağızda kuruluğa neden olan bakterilerin üremesini azaltacağını, bunun da ağız kokusunu önleyeceğini sözlerine ekledi.

Kaynak: AA

Uzmanlar, iftar ve sahurda yoğurt tavsiye ediyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Düzenli spor yapan sağlıklı yetişkinlerin Ramazan ayı boyunca egzersiz yapabileceklerini belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Nihal Özaras, ileri yaştaki bireylerin, diyabet ve kalp hastalığı gibi kronik hastalığı olup ilaç kullananların egzersiz için doktorlarına danışmaları gerektiğini ifade ediyor.  Özaras, oruç tutan kişilerin egzersiz sonrası yeterli sıvı ve besin alımına dikkat etmelerini, düzenli spor alışkanlığı olmayanların ise iftardan 2 saat sonra egzersiz yapmalarını tavsiye ediyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Nihal Özaras, Ramazan ayında en çok merak edilenler arasında yer alan egzersiz konusu hakkında görüşlerini ve tavsiyelerini paylaştı.

İlaç kullananlar dikkatli olmalı!

Oruç tutan profesyonel sporcuların performanslarını ayrıntılı şekilde inceleyen çok sayıda araştırmanın olduğunu belirten Doç. Dr. Nihal Özaras, “Araştırma sonuçları bazen çelişkili sonuçlar verse de 2020 yılında yayınlanan bir derlemede sporcuların kas kuvveti ve aerobik kapasitelerinde ciddi bir etkilenme olmadığını bildirildi. İleri yaştaki bireyler, diyabet, kalp hastalığı gibi kronik hastalığı olup ilaç kullananlar ve gebeler mutlaka doktorlarına sorarak egzersiz yapmalılar. Sağlıklı yetişkinler ise Ramazan ayı boyunca egzersiz yapabilirler.” dedi.

Düzenli spor alışkanlığı edinin

Düzenli spor yapan kişilerin egzersiz programını değiştirmelerine gerek olmadığını ifade eden Doç. Dr. Nihal Özaras, “Yine de egzersiz sırasındaki ve sonrasındaki durumu göz önüne alarak aktivite düzeyi azaltılabilir. Düzenli spor yapma alışkanlığı yoksa yürüyüş ve hafif tempoda sürdürülen egzersizler daha uygun olacaktır.” diye konuştu.

Oruç tutanlar egzersiz sonrası sıvı ve besin almayı ihmal etmemeli

Doç. Dr. Nihal Özaras, Ramazan’da hangi saatte spor yapmanın daha uygun olduğunu kesin olarak ortaya koyan araştırma verisi olmadığını söyledi ve sözlerini şöyle tamamladı: “Sağlıklı bireylerde açken spor yapmanın yağ yakımını artırdığı ve kilo vermeyi kolaylaştırdığı biliniyor. Ancak oruçluyken egzersiz sonrası sıvı ve besin alınamaması, gün içinde egzersiz yapmada dezavantaj olarak karşımıza çıkıyor. İftardan 2 saat kadar sonra egzersiz yapmak, özellikle spor alışkanlığı olmayan bireyler için daha uygun. Egzersiz sırasında kaybedilen sıvının yerine konması için sonrasında bol su içmeye dikkat etmek gerekiyor.”

Oruç tutanlar egzersiz yapmalı mı? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Kayabekir “Ramazanda açlık, susuzluk nedeniyle hareket ve beynin pek çok davranışı sınırlanmaktadır. Beslenmek kadar önemli olan uykudan vücudu mahrum bırakmamak gerekir” dedi.

“Uyku, beyin sağlığı için olmazsa olmazdır”

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Murat Kayabekir, fizyoloji uzmanlığının laboratuvar analizleri ile vücut sistemlerini inceleyen bilim dalı olduğunu söyledi. Vücudun dengesini belirleyen en önemli fizyolojik ihtiyaç olan beslenme, hareket, uyku, duygu ve düşünsel faaliyetlerin sağlıklı yaşam için elzem olduğunu anlatan Kayabekir, “Uyku beyindeki hormon ve sinir sinyallerinin düzenlendiği, bu sayede, temel insan ihtiyaçlarının dengelendiği, sağlıklı yaşam için kritik bir insan davranışıdır. Uyku, beyin sağlığı için olmazsa olmazdır ve gece boyu beyni şifalandırır.” diye konuştu. Kayabekir, sağlıklı yaşam için uykuya önem verilmesini tavsiye ederek, düzenli uykuyla vücudun güne uyum sağladığını söyledi.

“Uyku, beyin ve tüm sistemlerimiz için beslenmek kadar önemli”

Ramazanda uzun süre uykusuz kalmanın çeşitli sıkıntıları beraberinde getirdiğini anlatan Kayabekir, şöyle devam etti: “Ramazanda gün içinde açlık, susuzluk nedeniyle hareket ve beynin pek çok davranışı sınırlanmaktadır. Beyin ve tüm sistemlerimiz için beslenmek kadar önemli olan uykudan vücudu mahrum bırakmamak gerekir. Vücudun enerji ritminin ve fizyolojik mekanizmalarının korunmasında önemli olan uykuya ramazanda daha dikkat edip vücudumuzu uykudan mahrum bırakmayalım.”

Horlama, uyku apnesi, gece ve sabah baş ağrıları, gece sık uyanma, uykuya güç dalma, aşırı uykululuk, uykuda ritmik çene kasılması, huzursuz bacak sendromu, çocuklarda gelişimde gerilik, okul performansının düşmesi, konsantrasyon güçlüğü ve dikkat eksikliği olanların hekime başvurması gerektiğini belirten Kayabekir, “Bu tarz şikayetleri olanlar uyku kalitesini test ettirmelidir.” dedi. Günlük işleri, sosyal planları en iyi şekilde gerçekleştirip iyi hissettiren uyanıklık dönemlerinin arkasında kaliteli uykunun olduğuna işaret eden Kayabekir, uyku için karanlık oda, ses, görüntü ve ışıktan yoksun ortam önerdi.

“Gece ışıkları kısıp beyne uyku modu için yardımcı olmak gerekir”

Gün içinde yürüyüş ve spor gibi programlı hareket ve güneşin etkilerinden faydalanmak için açık havada vakit geçirmenin önemli olduğunu vurgulayan Kayabekir, gece ise evde ışıkları kısıp beyne uyku modu için yardımcı olmak gerektiğini ifade etti.

Kayabekir, şu görüşleri dile getirdi: “Yatakta bulunulacak zamanı netleştirmek de önemli. Uyku apne sendromu (uykuda solunum durması) başta hipertansiyon olmak üzere kalp yetmezliği, inme ve diyabet gibi ciddi hastalıklara yol açıyor. Gece sık sık uyanma, göğüs ağrısı, gündüz merdiven çıkamama, yorgunluk, uykululuk yakınmaları, santral uyku apnesinde de olup kalp atağı ile karışmaktadır. Ağır derece uyku apnesi olan hastaların depresif semptomları ön planda olmakta ve bu yüzden psikiyatri polikliniklerine başvurmakta.”

Bir gecelik uyku testi ve horlama ses analizlerinin uyku apnesinin tanı ve tedavisinde yol gösterici olduğunu belirten Kayabekir, uyku sırasında tanı ve tedavi amaçlı giyilebilir cihazlar üretildiğini de sözlerine ekledi.

Kaynak: AA

Uzmanlar, Ramazanda “düzenli uykuya” dikkat çekiyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Ramazan ayı ve inanç psikolojisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

 Hayatla ilgili düşünme ve değerlendirme için bir fırsat

 12 ayın sultanı Ramazan’ın kişiye hayatla ve varoluşla ilgili önemli bir düşünme fırsatı sunduğunu belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “İnovasyonda yüzde 15 kuralı vardır. Bir insan girişimci olmak istiyorsa, genellikle bunun felsefesini yapanların tavsiyesi, ‘Yüzde 15 kuralını uygulayın’ olur. Yani buna göre, bir insan yaptığı işle ilgili düşünmek için zaman ayırsın. Kişi 100 saat çalışıyorsa 11 saatini yaptığı iş hakkında düşünsün. O işle ilgili yeni değerlendirme yapsın. 12 ay içerisinde yer alan Ramazan ayı da bu yüzde 15 kuralına çok benziyor. Kişi bu özel ayda diğer 11 aydan farklı olarak rutin dışına çıkıp hayat ve varoluşla ilgili durup düşünüp yeniden değerlendirme yapmak için bir fırsat olarak değerlendirebilir. Ramazan ruhsal açıdan da düşündüğümüz zaman insana farklı bakış açısı getirme ayı olarak değerlendirilebilir.” dedi.

 Dünyada yaşamıyoruz, dünyadan geçiyoruz

 İnsanın diğer canlılar içerisinde soyut düşünce becerisine sahip olan tek varlık olduğunu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “İnsan dışında hiçbir canlı zihin kuramı, zihin teorisi üretemiyor, varsayım üretemiyor, hayal kuramıyor. Bir insan hayal kurduğu zaman hayalde kurduğu konular onun için ihtiyaca dönüşüyor. İhtiyaç önce isteğe dönüşüyor, o istek daha sonra kişiyi harekete geçiriyor. Yaptığın iş hakkında hayal kurmak, işin vizyon kısmını oluşturuyor. İnsani vizyonu oluşturmak demek, varoluşsal bir sorun aslında. Kişinin hayatın belli bir döneminde ‘Hayat nedir, neden varım, nereden geldim, nereye gidiyorum, hayatın sonu nedir, bir hiçlikten mi geldim diye sorması gerekiyor. Mevlana’nın dediği gibi ‘Dünyada yaşıyor muyum, dünyadan geçiyor muyum?’ Dünyada yaşamıyoruz geçiyoruz aslında.” dedi.

 Yeniden değerlendirme dönemi olarak görülmeli

Ramazan ayının insanın hayattaki anlam arayışı açısından düşünüp değerlendirme yapması için önemli bir fırsat sunduğunu kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ramazan’ı hem psikolojik hayatına farklı bakış getirmek hem toplumsal hayatına hem aile hayatına, hem varoluşuna farklı bakış getirmek için bir durup düşünüp yeniden değerlendirme dönemi olarak ele alalım.

Böyle bakıldığında kişi orucun verdiği yüksek anlamı yakalamış oluyor. Yoksa diğer türlü sadece açlık oluyor, sadece bedene ibadet oluyor.” diye konuştu.

 Hızlı yaşamak en önemli sorun

Bu çağın hız çağı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bu çağın bir hastalığı var insanlar çok hızlı yaşıyorlar. Aceleci ve sabırsız davranıyorlar. Bir şeyin sonunu düşünmeden hareket ediyorlar ve hemen olsun istiyorlar.”dedi.

Ramazan kişiye sağlamlık eğitimi veriyor

 Her insanın bir konfor alanı olduğunu, ortalama şartların insanı geliştirmeyeceğini kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “İnsanı stres altında yetenekleri geliştirir. Böyle durumlarda insan kendini strese sokuyor. Kişide uyuyan şeyler, psikolojik alt yapıyı harekete geçiriyor. Buna psikolojik sağlamlık analizi deniliyor. Bu dayanıklılık eğitimi olarak geçiyor. Dayanıklılık eğitiminde kişi amacına ulaşmak için bekliyor, tahammül ediyor. Sabır şu anda yanlış bir kavram olarak anlaşılıyor. Sabır demek oturup kenara çekilip beklemek değil.  Sabır aktif sabır hareket halinde sabır. Sabır demek, hayatın ritmine uygun davranmak, ne zaman yavaşlayacaksın ve ne zaman hızlanacaksın bunu ayarlayabilmek demek. Ramazan aynı zamanda yılmazlık da denilen sağlamlık eğitimini kişiye veriyor.” dedi.

 Genç kuşağın doyum erteleme becerisi zayıf

 “Ramazan ayı ruhumuzun olgunlaşmasına, pişmesine vesile oluyor” diyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Günümüzde özellikle genç kuşaklar çok sabırsız, hemen olsun istiyor. Doyum erteleme becerileri o kadar zayıf ki kolay elde etmek istiyorlar, emek vermeden ve yorulmadan elde etmek istiyorlar. Hayatta da gizli psikoloji yasaları var. Güzel şeyleri emek vermeden ve yorulmadan elde edemiyorsun. Başarıya giden yollar, eller cepte, çiçekli yollar değil. Dağlık taşlı yollar, zor yollar. Emek vereceksin ve katlanacaksın. Her zaman bir hedefin olacak. Hedonistik tatmini modernizm çok yüceltiyor. Hedonistik tatmin, ‘Hemen şimdi’ diyor.”diye konuştu.

Doğum erteleme becerisine sahip olanların duygusal zekaları %20 yüksek

Kişinin doyum erteleme becerisini kazanmasının önemine işaret eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Duygusal zeka çalışmalarına referans olmuş bir çalışma var. 20 yıl süren bir çalışmada, anaokul çocuklarının bulunduğu sınıfa lokum götürülüyor. Tabii çocuklar hemen istiyor. Hemen isteyene birer tane, 15 dakika bekleyene bir avuç verileceği söyleniyor. Bir grup hemen istiyor ve bir taneye razı oluyor. Diğer grup ise 15 dk. kendini oyalayarak daha fazla alıyor. Bu iki grubu 20 sene izlemeye devam ediyorlar. Doyum ertelemeyi başaran grup, duygusal zekaları yüzde 20 daha yüksek çıkıyor. Arkadaş ilişkilerinde daha başarılılar, iş ortamında, sosyal ilişkilerde daha başarılılar. Doyum erteleme becerisi kendiliğinden olmuyor, öğretilmesi gerekiyor. Dini terbiyenin de kişiye bu anlamda önemli katkısı oluyor. Kişi haz ve zevkleri erteleyebilme becerisini öğreniyor.” dedi.

İbadet ederek stres altında soğukkanlı kalma becerisi kazanılıyor

 Kişinin ruhsal gelişimine önemli katkıları bulunan Ramazan ayının bir etkisinin de stres yönetimini öğrenmede katkısı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ramazanda vücudumuz aç kalıyor ve ister istemez vücudumuzu strese sokuyoruz. Kan şekeri düşmesiyle  sinirlilik oluyor. Özellikle yemek vakitlerinde bir şey yiyememek bir gerilim sebebidir. Böyle durumlarda stres altında soğukkanlı kalma becerisi de geliştiriliyor. Bu becerinin kazandırılması için 10-20 seanslık programlar yapılıyor. Başına elektrotlar takılıyor. Stresli olaylar hayal ettiriliyor. Bu olaya karşı bekleme becerileri, erteleme becerileri, stres altında soğukkanlı kalma becerilerini modüllerle çalışıyoruz. Burada kişi ibadet kavramı içerisinde bu konuda bir nevi stres altında soğukkanlı kalma becerisi eğitimini öğrenmiş oluyor.” dedi.

 Ailede Ramazan’ın ayrı bir önemi var

Ramazan ayının özellikle aile ilişkileri açısından da çok önemli bir yeri olduğunun altını çizen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ramazanlarda aile hayatı çok farklı olur. İnsanlar bu ayda birçok şeye dikkat eder. Ailede sohbetin arttığı bir dönemdir. Paylaşımın arttığı dönemlerdir. Birlikte yemek yenilen ve sohbet edilen dönemlerdir. Onun için çocuklar, Ramazanı severler. Kişi normalde küfrediyorsa bunu azaltır, bağırıp çağırıyorsa sakin olmaya çalışır. Bu dönemde kişi kendini kontrol etmeye çalışır. Bu bir kontrol becerisidir. Bağımlılık tedavisinde de bu kontrol becerisi kazandırılmaya çalışılır. Madde ya da alkol bağımlılığı gibi birçok bağımlılık beynin kontrol kaybı olarak kabul ediliyor. Daha önce yoksunluklar tolerans gelişmesi kabul ediliyordu ama şimdi kontrol kaybı olarak değerlendiriliyor. Kişide iç kontrol var mı, yok mu? Kişi sadece dış kontrolle gidiyorsa yani başkalarının korkusu onu kontrol ediyorsa bu yeterli sayılmıyor.

Dış kontrol var ama ideal olan iç kontrol ve iç denetim becerisi kazandırmak. Kişiye isteklerini, arzularını, dürtülerini değerlendirme ve iç kontrol becerisi kazandırmak için çok zor eğitimler veriliyor.” dedi.

Yardımlaşma, paylaşma ve empati duyguları yoğun yaşanıyor

Ramazan orucunun da kişiye iç kontrol becerisi kazandırdığını kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Oruçta da kişi bütün gün yemiyor ve bekliyor. Doyumu erteliyor. İç kontrol becerisi gelişiyor. Bu aynı zamanda aile içerisindeki ilişkilerde de insanların birbirlerini karşı daha nazik ve düşünceli olmalarına katkı sağlıyor. Diğer kazandırdığı şey de empati duygusunu güçlendirmesi. Açları, yoksulları anlama konusunda ciddi bir şeydir. Empati geliştiriyorsun. Kan şekeri düşüyor ancak yiyemiyorsun. Bu durumda yemeyenleri daha çok düşünüyorsun. Onun için yardımlaşma ve paylaşma duygularının yoğun yaşandığı bir toplumsal ibadet boyutu da bulunuyor. Sadaka taşı ve askıda ekmek gibi uygulamalar Anadolu irfanından gelen geleneksel kazanımlardır. Bunları kazandıran en önemli şey ise Ramazan dönemidir. Ramazan ayı sosyal bilincin farkına varılmasında da önemli bir fırsat sunuyor. Yaşadığı toplumun bir parçası olduğunu fark etmek, hissetmek, yaşadığı toplumla empati yapabilmek ve dezavantajlı insanların da farkına varmak ve onlar için de bir şeyler yapabilmeyi istemek de önemli kazanımlar sağlıyor.” dedi.

Ramazan iyilikte bulunarak mutlu olmayı da öğretir

 Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nin yıllar önce yaptığı çalışmada Ramazan döneminde alkol kullanım düzeyinin yüzde 50 azaldığını, toplumda suç ve şiddet olaylarının azalmasının da Ramazan’a rastladığını söyledi. Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ramazan ayı dezavantajlı kişilerin fark edilmesi, yardım ederek ve destek olarak onları mutlu etmek, başkalarına iyilikte bulunarak mutlu olmayı öğretmesi için de güzel bir dönem olarak değerlendirilebilir.” dedi.

Ramazan’ın anlam boyutu kaçırılmamalıdır

 Ramazan’ın anlam boyutunun kaçırılmaması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ramazan’ın şekilsel kısmına takılıp kalmamak önemlidir. Ramazanın anlam boyutunu kaçırırsak şekil boyutunu çok yakalayamayız. Ramazan aynı zamanda din ve inanç psikolojisi yönleriyle de öne çıkan bir dönemdir. Ramazan beynimizdeki olumlu tepkilerle alakalı alanları güçlendirmeyi çok önemsiyor. Bu nedenle Ramazanı bu açıdan değerlendirerek kişinin kendini geliştirmesi, hayata bakışını ilerletmesi, hayatın anlamı ve manevi değerler hakkında düşünüp kendini yeniden revize etmek için bir fırsat gibi de değerlendirilebilir.” dedi.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Ramazan yeniden düşünmek ve kendini revize için fırsat sunuyor” yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Açlık durumunun uzun süre devam etmesinin halsizlik, yorgunluk, baş ağrısı gibi sorunlara neden olabildiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, “Ramazan ayında özellikle sıvı alımına dikkat edilmediğinde baş dönmesi, unutkanlık, dalgınlık, dikkatsizlik, uykuya meyil, sinirlilik, hazımsızlık, şişlik ve reflü gibi birçok sağlık sorunları meydana gelebiliyor. Yeterli beslenme sağlanmadığında ise bu sorunlar tekrarlayabiliyor. Bunların yanı sıra çok sık görülen reflü ve mide yanmalarını en aza indirmek için beslenmeye dikkat edilmeli” dedi.

Oruç tutarken mutlaka sahura kalkılmalı

Oruç tutarken sahura kalkmanın oldukça önemli olduğunu hatırlatan Anadolu Sağlık Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, “Sahura kalkılmadan oruç tutulursa aç kalma süresi arttığı için metabolizma hızı düşer ve kişide halsizlik, baş ağrısı gibi sorunlar görülebilir. Bu yüzden oruç tutarken mutlaka sahura kalkılmalı ve sıvı tüketimine özen gösterilmeli. Ayrıca, sahurda protein ağırlıklı beslenmek midenin boşalma süresini uzatarak acıkmayı da geciktirebilir. Bu nedenle özellikle yumurta, süt, yoğurt, peynir gibi besinler sahurda mutlaka tüketilmeli” şeklinde konuştu.

“Sahurda yoğurt veya süt ile birlikte veya salatalara ekleyerek tüketilebilirsiniz”

Sahurun bir kahvaltı öğünü olarak planlanması gerektiğinin altını çizen Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, “Tost, gözleme, omlet, süt, salatalık, domates, yeşillikler tercih edebilirsiniz. Sahurda meyve tüketimi de gün içindeki tatlı isteğinin baskılanmasına yardımcı olacaktır. Posalı besinler de uzun süreli tokluk sağlar; bu nedenle tam buğday ekmeği, çavdar ekmeği ve kepekli ekmek dönüşümlü tercih etmelisiniz. Posanın diğer kaynaklarından biri de yulaftır. Yulaf; kan şekerini düzenlemede, kolesterol seviyelerini düşürmede ve kabızlığı önlemede çok ideal bir besindir. Tok tutucu özelliği önemli etkisi nedeniyle de Ramazan ayında özellikle sahurda yoğurt veya süt ile birlikte veya salatalara ekleyerek tüketilebilirsiniz” açıklamasında bulundu.

İftarda mideyi yoran besinlerden kaçınılmalı

İftar yemeklerinin genellikle Ramazan’ın bereketinden ve uzun süreli açlıktan ötürü ziyafet sofrası şeklinde hazırlandığını söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, “İftar sofrası hazırlarken kızartmalar, tatlılar, pilavlar gibi mideyi yoran besinler yerine çorbalar, salatalar, hafif sebze yemekleri, ızgara veya fırın yemekleri tercih edilmeli. İftar sonrası öğünlerde ise meyve ve dondurma gibi alternatif hafif öğünler seçilebilir” dedi.

Ramazan ayında reflüye dikkat!

Ramazan ayında en sık karşılaşılan sorunlardan birinin de reflü olduğunu hatırlatan Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, Ramazan ayında kilo almamak ve mide yanmalarını en aza indirmek için beslenme önerilerinde bulundu:

Sahur öğününü mutlaka yapın. Geceden niyet edip yatıldığında metabolizma yavaşlar ve yağların depolanmasına sebep olursunuz.

Sahurda protein içeren süt, peynir, yumurta, yoğurt türü besinleri mutlaka tüketin.

Asitli içeceklerden uzak durun. Hazır meyve suları yerine meyve, şekersiz kompostolar tercih edin.

Kan şekerini hızla yükselten besinler yerine posa miktarı fazla olan besinler (kepekli ekmek, çok tahıllı ekmek, çavdar ekmeği, kepekli makarna, kepekli pirinç, sebze, meyve, kuru baklagiller, ceviz, fındık, badem gibi yağlı tohumlar gibi) tokluk hissi sağladığı için tercih edin.

En az 2 litre su tüketin.

Şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlı, dondurma veya meyve tercih edin. Haftada 2 kez sütlü tatlı tüketip diğer günlerde meyve veya kuru meyveyi tatlı olarak kullanın.

İftardan 1,5-2 saat sonrasında mutlaka bir ara öğün yapın.

İftardan 1–2 saat sonra yapılan yürüyüşün metabolizmayı hızlandırdığını, ağırlık artışını önlediğini unutmayın.

Yemekleri susuz tüketirseniz, daha az yağ almış olursunuz.

Turşular ve salamuralar, iftariyelik olarak hazırladığımız peynir, zeytin ve pastırmalar kanın yoğunluğunu arttırır ve susuzluk hissini tetikler. İftarda ve sahurda bu yiyecekleri hiç bulundurmamak akıllıca olur.

Beyne tokluk sinyalinin ulaşması için yemeğe başladıktan sonra 20 dakika gerekmektedir. Bu nedenle hızlı yemek yemeyin ve lokmalar arasında çatalınızı bırakın.

Ramazan’da oluşabilecek mide sorunlarına karşı önleminizi alın! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Ramazan ayının getirdiği aralıklı beslenmenin, vücuda gençlik ve sağlık kazandırdığını belirten Prof. Dr. S. Şebnem Kılıç Gültekin, “Oruç döneminde vücut direncini sağlayan bağışıklık sistemimiz, vücudumuzun yıllık bakımını gerçekleştiriyor” dedi. Oruç basit bilimsel anlatımıyla “16-18 saat aç kalarak beslenme süresini gün içinde 6-8 saat ile sınırlandırılmasıyla enerji kaynağı olarak glukoz yerine keton cisimciklerinin kullanılmasını sağlama metodu” olarak tanımlanıyor. Uzun açlık sonrası kandaki şekerin kullanılamadığı durumlarda yağlar yakılmaya başlıyor ve ortaya çıkan moleküller yani keton cisimcikleri, metabolizmanın aktif işleyişinde ve hücre onarım sürecinde önemli rol oynuyor.

Oruç vücuttaki hasarlı molekülleri tamir ediyor!

Yapılan bilimsel araştırmaların orucun sayısız faydasını ortaya koyduğunu vurgulayan Gültekin, vücutta orucun faydasının ortaya çıkış sürecini şöyle anlatıyor: “Saatler süren açlık sonrası hücrelerimizde keton cisimcikleri yavaşça artmaya başlar. Oruç tutan kişilerde keton düzeyi 24. saatte oldukça yüksek düzeye çıkar ve vücutta onarım süreci devreye girer. Açlık dönemi böylece sinir hücrelerindeki stresi azaltır, hücre enerji ocaklarımız olan mitokondrilerin fonksiyonlarını artırır. Bu mekanizmaların vücutta devreye girmesiyle beraber hücrenin yapıtaşı olan DNA’nın onarımı başlar, yeni ve daha sağlıklı hücreler elde edinmek için vücut hasarlı hücreleri temizleme işlemi gerçekleşir.

Bağışıklık sistemimiz de oruçla gelen bu açlık döneminde, görevlerini yerine getirmek üzere kendi kendini tamir etmeye başlar. Hatta yemek yedikten sonra üretilen ve hastalıklara davetiye çıkaran serbest radikallerin zararını gidermeye başlar. Normal rutinimizde yer alan üç öğün yemek ve ara öğün beslenmeleriyle bu tamir sürecini vücudumuz gerçekleştiremez. Gün içinde besinlerden aldığımız yüksek şekerin varlığı doğal bağışıklık hücrelerinin hareketini yavaşlatır.”

Kanser riskini azaltıyor

Yemek yemeğe 14-16 saat ara verildiğinde antioksidan savunma mekanizmalarının devreye girdiğini dile getiren Prof. Dr. S. Şebnem Kılıç Gültekin orucun faydalarını şöyle sıraladı: “Aralıklı beslenme yani oruç dönemi antioksidan mekanizmaların devreye sokulmasını sağladığından, özellikle DNA onarımının başlamasıyla beyin fonksiyonlarında düzelme, öğrenme ve hafıza kapasitesinde artış görülmektedir. Alzheimer ve Parkinson hastalarının bulgularında kısmi iyileşmeye neden olmaktadır. Ayrıca obesite, romatolojik hastalıklar ve kanser riskini de azaltmaktadır. Kemoterapi alan hastalarda bu şekilde beslenmenin tedaviye daha iyi cevap verdiği birçok kez gözlemlenmiştir.”

Aralıklı açlığın kan şekerinin düzenlenmesinin, tansiyon kontrolü, karın bölgesindeki yağlanmanın azalması gibi olumlu etkileri olduğunu ifade eden Kılıç Gültekin, “Hayvan deneylerinde gün aşırı beslenen farelerin kan basıncının, kalp hızının, kolesterol, trigliserid, kan şekeri ve insülin düzeylerinin düştüğü, insülin direncinin düzeldiği gözlenmiştir. Bu mekanizmalar ile damar sertliğinin de önüne geçilebileceği öngörülüyor” dedi.

Ramazan ayının getirdiği aralıklı beslenme düzeni yemenin serbest olduğu saatlerde yeterli sıvı alımı ile vücuda gençlik ve sağlık kazandırdığını belirten Prof. Dr. S. Şebnem Kılıç Gültekin, “Beyin ve gövdemizin yaşlanmasını geciktirmesi ve metabolizmanın aktif işleyişinde önemli bir rol oynadığından, oruç döneminde bağışıklık sistemimiz vücudumuzun yıllık bakımını gerçekleştirecektir” dedi.

Oruç döneminde vücudumuzun yıllık bakımını gerçekleşiyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.