Sigara bağımlılığı, dünya genelinde etkilere sahip, vücuda oldukça zararlı etkileri bulunan, kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Tütün kullanımının sağlık açısından fazlaca yan etkileri vardır. Yaygın tütün kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan başka bir sonuç ise pasif içicilik, diğer tanımıyla ikinci el sigara dumanına maruz kalma durumudur. Çocuk Alerji, Göğüs Hastalıkları Uzmanı, Alerji ve Astım Derneği Başkanı Prof. Dr. Ahmet Akçay: ‘İkinci el sigara dumanına maruz kalmak, doğum öncesi ve doğum sonrası dönemde bebek ve çocuk sağlığı üzerinde çok fazla olumsuz etkiye sahiptir. Son dönemde yapılan araştırmalar gösteriyor ki; tütün kullanan ebeveynlerin çocuklarında, alt solunum yolu enfeksiyonu görülme oranı çok daha yüksektir. Tütün dumanına sürekli olarak maruz kalmak; kanser başta olmak üzere kronik kalp ve akciğer hastalıklarına davetiye çıkarabilir’ açıklamasında bulundu.

“Dumansız hava sahasına sahip mekânların fazlalaştırılması önemli”

Tütünün içerisinde çok fazla kansorejen ve zehirli madde bulunur. İkinci el sigara dumanı, aktif sigara içen kişinin soluduğu dumanı nefesle havaya geri vermesidir. Bu nefes alışverişi, zehirli ve zararlı maddelerin çevreye dağılmasına neden olur. Yanan tütünün yanından ve sigara içilen ortamdan uzaklaşıldığında, zararlı maddeleri soluma durumu da aynı oranda azalmaktadır. Prof. Dr. Ahmet Akçay, pasif içicilerin; sigara içenlere olan mesafenin ve bulundukları ortamın fiziksel yapısının, tehlikeli maddelere maruz kalma derecesinde belirleyici role sahip olduğunu belirtti ve ekledi: “Özellikle bebekler ve çocuklar, anne babaları sigara içerken ciddi derecede dumana maruz kalırlar. İkinci el sigara dumanına maruz kalmak hem çocuk hem de yetişkinlerin sağlığı açısından zararlıdır. Bu nedenle dumansız hava sahasına sahip mekânların fazlalaştırılması önemlidir. Kapalı alanlarda uygulanan sigara içme yasağı sonucunda ikinci el sigaraya maruz kalma oranının azaldığı gözlemlenen sonuçlar arasındadır.”

Anne babalar bilinçli olmalı!

Son dönemde yapılan çalışmalar; sigara dumanının zararlı etkilerinin yalnızca sigara için bireyler ve çocukları için bir tehdit oluşturmadığını, aynı zamanda daha sonra arkasından gelecek kuşaklara da aynı tehlikeli durumun aktarılabileceğini gösterdi. Prof. Dr. Akçay: ‘Son dönemdeki araştırmalarda; çocukların yedi yaşına kadar astım geçirip geçirmediği, anne babalarının sigara içen ebeveynlerle birlikte büyümüş olup olmadıklarına ilişkin veriler araştırılmaktadır. Bu araştırma sonucunda, çocuklarda alerjik olmayan astım riskinin; ebeveynleri çocuklukta ikinci el dumana maruz kalanların, kalmayanlara kıyasla yaklaşık %60 oranında daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır’ açıklamasında bulundu. Ebeveynlerin tütün kullanımına ve ikinci el sigara dumanına maruz kalması halinde, çocuklarına aktarım riskinin %72’lere kadar çıkabileceğini belirtti.

Astıma neden olabilir!   

Prof. Dr. Ahmet Akçay: ‘Sigara dumanının çocuklar üzerindeki etkisini değerlendirdiğimizde, özellikle pasif içicilik; çocuklarda solunum semptomlarının, astımın ortaya çıkmasına neden olur, akciğer gelişimini engeller ve damar hastalıklarına yol açmaktadır. Artan astım riski; yetişkinlerin aktif halde tütün kullanımının hâlâ devam edip etmemesi ile ilişkilidir. Bireylerin çocukken pasif içiciliğe hangi derecede maruz kaldıkları önemlidir. Çocukluğunda çok fazla ikinci el sigara dumanına maruz kalmış ebeveynlerin, çocuklarına alerji ve diğer akciğer hastalıklarını genetik ve kalıtsal olarak aktarabilme oranları çok daha yüksektir’ dedi. Ve ekledi: ‘Öte yandan sigara dumanı maruziyeti; ani bebek ölümüne sebep olabileceği gibi, gebelikte ikinci el sigara maruziyeti, düşük doğuma yol açabilmektedir. Yine sigara dumanına maruz kalan çocuklarda zatürre ve orta kulak iltihabı riskinin arttığı bilinmelidir. Çocukken pasif içiciliğe maruz kalan ebeveynler; çocukluk dönemlerinde ikinci el sigara dumanına maruz kalmadıkları ve ileriki hayatlarında tütün tüketmedikleri taktirde, kendi çocuklarına hastalık bulaştırma riski düşmektedir’.

Nasıl önlem alınmalı?

Pasif içicilik, tütün tüketimine yatkınlığı arttırmakta ve nikotin bağımlılık oranlarının yükselmesine neden olmaktadır. İkinci el sigara içiciliği çocuklarda sıklıkla görülmekte ve çocuk sağlığı üzerinde son derece zararlı etkilerin oluşmasına sebep olmaktadır. Prof. Dr. Akçay: ‘Tütün dumanına maruz kalma hâli çocuklar ve tütün kullanmayan yetişkinler için ortak bir risk durumudur. İkinci el sigara içiciliği, solunum hastalıkları ve dolaşım yolu hastalıkları başta olmak üzere kişinin vücudunda olumsuz sonuçlara yol açar. Sigara dumanı kolaylıkla kontrol altına alınabilecek ve tamamen ortadan kaldırılabilecek bir risk faktörüdür. Toplumun bu konuda kapsamlı bir şekilde bilinçlenmesi, temiz havaya sahalarının arttırılması önemlidir. Bunun yanı sıra ikinci el sigara içiciliğinin özellikle çocuklar üzerindeki etkilerinin bilinmesi, ebeveynlerin çocuklarının sağlığını korumaya yönelik tedbirler almasını sağlayacaktır’ açıklamasında bulundu.

Pasif içicilik çocuklara büyük zarar veriyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Bayındır Söğütözü Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Cem Gündoğdu, akciğer kanserine neden olan en büyük sebebin sigara kullanımı olduğunu belirterek, sigara dumanına pasif olarak maruz kalınmasının da kanser riskini yüzde 20-30 artırdığını bildirdi. Gündoğdu, akciğer kanserinin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir ölüm nedeni olarak görüldüğünü aktardı.

Tüm kanser ölümlerinin yüzde 19’unu oluşturuyor

Dünya genelinde hem erkeklerde hem de kadınlarda kansere bağlı ölümlerin en sık nedeni olan akciğer kanserinin, tüm kanser ölümlerinin yüzde 19,4’ünden sorumlu tutulduğunu kaydeden Gündoğdu, bu sayının her yıl meme, kolon ve prostat kanserinden dolayı kaybedilen hasta sayısı toplamından daha yüksek olduğunu bildirdi. Gündoğdu, akciğer kanserlerinin küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) olarak iki gruba ayrıldığını, bu iki tip kanserin büyüme hızları, yayılımları ve tedavilerinin farklı şekilde gerçekleştiğini anlattı.

KHAK’nin akciğer kanserlerinin yüzde 10-15’ini oluşturduğunu aktaran Gündoğdu, “En hızlı büyüyen ve en hızlı yayılım gösteren tipidir. Sigara ile çok yakından ilişkili. Bu tümörlerin sadece yüzde 1’i sigara içmemiş kişilerde ortaya çıkıyor. Çok hızlı metastaz yaptığından genellikle tanı konulduğu sırada vücutta yayılmış olduğu görülüyor. Bununla beraber kemoterapiye iyi yanıt veriyor.” ifadelerini kullandı. Gündoğdu, KHDAK türünün en sık görülen akciğer kanseri olarak tüm hastaların yüzde 85-90’ını oluşturduğunu kaydederek, 3 ana tipi bulunan bu hastalıkla ilgili bilgi verdi. Akciğer kanserinin en sık görülen nedeninin sigara kullanımı olduğunu aktaran Gündoğdu, içilen sigara sayısının, sigara içme süresinin, erken başlama yaşının, dumanı derin çekmenin ve katran miktarının kanserin gelişme riskini artırdığını bildirdi.

“Puro içenlerde risk 3 kat, pipo kullananlarda 8 kat artıyor”

Doç. Dr. Gündoğdu, sigara dumanına pasif olarak maruz kalınmasının da akciğer kanseri riskini artırdığını belirterek, şu bilgileri verdi. “Pasif içicilik kalp hastalıkları ve diğer rahatsızlıklara neden olabileceği gibi akciğer kanseri riskini de artırıyor. Kendileri sigara içmedikleri halde ev veya iş yerlerinde pasif olarak dumana maruz kalan kişilerde akciğer kanseri gelişme riski yüzde 20-30 artıyor. Düşük tar içeren ‘light’ sigaraların kullanımının kanser riskinde azalmaya neden olduğuna dair ise bir kanıt bulunmuyor. Puro içenlerde risk 3 kat, pipo kullananlarda 8 kat artıyor. Akciğer kanseri hiç sigara kullanmamış kişilerde de görülebiliyor. Tüm akciğer kanserleri hastalarının yüzde 15’ini sigara içmeyenler oluşturuyor.”

Gündoğdu, sigaranın bırakılması durumunda akciğer kanseri olasılığının zamanla azaldığını ve sigara bırakıldıktan 10-20 yıl sonra hiç içmemişlerin düzeyine yaklaşıldığını bildirdi. Kanser riskini artıran diğer nedenlere değinen Gündoğdu, bunlardan bazılarının; asbest, kömür ve petrol ürünleri, ailede akciğer kanseri öyküsü bulunması, akciğerlere uygulanan radyasyon tedavisi, içilen suyun yüksek oranda arsenik içermesi ve yüksek düzeyde hava kirliliği olduğunu anlattı.

Akciğer kanserinde bu belirtilere dikkat!

Gündoğdu, akciğer kanserine ilişkin belirtilerden bahsederek, bunların bazılarının; devamlı yoğun öksürük, göğüs, omuz ve sırt ağrısı, balgam miktar ve renginde değişme, kanlı balgam ve kan tükürme, nefes darlığı, ses kısıklığı, yutma bozukluğu, boyun ve yüzde şişlik, göz kapağında düşme, hışıltılı solunum olduğunu bildirdi.

Tümörün göğüs kafesi dışına, diğer organlara yayıldığında başağrısı, bulantı/kusma, denge bozukluğu, cilt altı şişlikler, kemik veya eklem ağrısı, genel halsizlik, kanama, pıhtılaşma bozuklukları, iştah kaybı, açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler ortaya çıktığını anlatan Gündoğdu, sigara içen ve belirtilen şikâyetlerden bir veya birkaçı bulunanların mutlaka göğüs hastalıkları hekimine başvurması gerektiğinin altını çizdi.

Gündoğdu, hastaneye başvurulması halinde teşhis ve tedavi sürecinde yapılanlardan bahsederek, salgın süresince mecbur kalınarak çekilen akciğer tomografilerinin kanserin erken evrede yakalanmasını sağladığını anlattı. Doç. Dr. Gündoğdu, geç kalmadan en büyük risk faktörü olan sigara ve ürünlerini bırakma tavsiyesinde bulundu.

Kaynak:AA

“Ama ben içmiyorum” diye düşünmeyin! “Pasif içicilik akciğer kanseri riskini yüzde 20-30 artırıyor” yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.