El temizliği ve el hijyeninin farklı şeyler olduğunu belirten Beyaz Kağıt Ar-Ge Müdürü Abdullah Avşar, doğru ürün kullanımı hakkında basit ama etkili olabilecek ip uçları verdi.  Ellerimiz, vücudumuzun dış ortamla en çok temas eden bölgesi olmakla birlikte bakteri ve virüslerin de birer geçiş yeri konumunda. Bu nedenle el hijyenine dikkat etmek hastalıklarla mücadelenin en önemli kurallarından biri. El temizliğimiz için bilinçsiz kullandığımız sabunlar ise hijyen sağlamak yerine bakterileri daha dirençli kılıyor; bu da mantar veya egzama gibi cilt hastalıklarına yol açabiliyor.

El hijyeni için güvenli antibakteriyel sabun şart…

El hijyeni için katı sabun yerine antibakteriyel sıvı sabun kullanılması gerektiğini belirten Beyaz Kağıt Ar-ge Müdürü Abdullah Avşar, “Antibakteriyel sabunların ileri düzey hijyen sağlıyor düşüncesiyle sık kullanılması doğru değil. Bu ürünler sık kullanıldığında eğer bir de içeriği cildimizle uyumlu değilse alerjik reaksiyonlara sebep olabildiği gibi ellerde kuruluk ve çatlamalara da yol açabiliyor. Bu durum sandığımızın aksine ellerimizi mikroplara daha açık hale getiriyor. Bu nedenle aloe vera bitki özü takviyesi kullandığımız Peros “Antibakteriyel & Aloe Vera” sıvı sabunda hem mikropların önüne geçmeyi hem de cildin sağlıklı yapısını korumayı hedefledik. Zararlı bakterileri %99,9 öldüren Aloe Vera içerikli antibakteriyel sıvı sabun, 5.5 ph seviyesiyle de cildin tabii dengesini koruyor. Yüzde 98 doğal içeriğe sahip Antibakteriyel & Aloe Vera, dermatolojik olarak tüm testlerden de başarıyla geçti. Aynı zamanda formülündeki gliserin ve doğal yağlar sayesinde cildin nem dengesini korurken hassas ciltlerin en büyük şikayeti olan kurumanın da önüne geçiyor” dedi.

Toplu yaşam alanlarında katı değil sıvı sabun tercih edilmeli

Avşar, “Katı sabunlar ortak alanda pek çok kişi tarafından defalarca kullanıldıkları için üzerlerinde zamanla birçok mikroorganizmanın üremesine neden olabiliyor. Bundan dolayı özellikle toplu yaşanan alanlarda katı sabun kullanımı hijyen açısından önerilmemekte. Sıvı sabunlarda ise durum farklı; gerekli miktarda ele alındıktan sonra, ambalaj içerisinde kalanıyla hiçbir şekilde temas olmuyor. Burada dikkat edilmesi gereken husus; tercih edilen sabunun Sağlık Bakanlığı’ndan alınmış biyosidal ruhsatının olması ve cildin antibakteriyel sabunlarla gereğinden fazla yıkanmaması. Aksi halde ciltteki yararlı bakteriler de ölüyor. Bu da türlü cilt problemlerine yol açıyor. Birçok insan, gün içinde ellerini doğru teknikle yıkamıyor. Etkin bir el hijyeni, her seferinde doğru yıkama tekniğinin uygulanmasıyla sağlanabilir. Sadece 30 saniyede uygulanabilecek doğru el yıkama tekniğiyle, bulaşıcı ve salgın pek çok hastalığa karşı önlem almak mümkün. Antibakteriyel sabunları kullandıktan sonra da ellerimizi iyice durulamamız gerekiyor. Ellerimizde sabun artığının kalması cilt sağlığı için olumsuz bir durum. Antibakteriyel sabunlar ancak doğru ve bilinçli kullanıldığında mikrop ve virüsleri etkisiz kılmaktadır” açıklamalarında bulundu.

Pandeminin etkisi azaldı diye el hijyenini unutmayın! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Pandemi süreci tüm dünya düzenini hızla değiştirirken iş yaşamında yarattığı fırtına etkisi ile birlikte, bir daha hayatın eskisi gibi olmayacağının da sinyallerini veriyor. Pandemi, şirketlerin ilerleyen dönem hedeflerini ciddi biçimde etkilerken; bu süreçte öne çıkan yeni trendlerin değerlendirilmesi, hedef ve planların ne ölçüde değiştiğinin analizi daha da önem kazanıyor.

Pandemi süreci çalışma hayatının kodlarını değiştirdi yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Özellikle e ticaret sayesinde satın adlığımız bazı ürünler var ki popülerliğini sürdürüyor. Maske, dezenfektan, eldiven gibi malzemelerin yanı sıra akıllı saat, kutu oyunları ve teknolojik ürünler oldukça fazla tercih ediliyor. Şimdi o ürünleri birlikte inceleyelim.

Pandemi döneminde en çok satılan ürünler neler oldu? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Tarkan, her yıl eylül ayında sevenleriyle konserinde buluşmayı ihmal etmezdi. Ancak küresel salgın kararını değiştirdi. Tarkan Koronavirüs salgının ardından sahnelere ara vermişti. Megastar’ın bir klasik haline gelen Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava konserleri bu yıl da yapılmayacak.

“Sabredin inci tanelerim”

Sosyal medya hesabından sevenlerine seslenen Tarkan şu ifadeleri kullandı: “Sahneden, sizlerden bu kadar ayrı kalmamıştım hiç… Galiba o yüzden de eksik, yarım her şey. Sevginiz, ilginiz, o alkış ve tezahürat sesleriniz, özetle ruhumun ilacı olan o güzel enerjiniz olmadan ben ben gibi değilim.

“E o zaman neden konser yapmıyorsun?” diyenlerinizi duyuyorum. Pandemi… Biliyorum belirli tedbir kuralları çerçevesinde konserler yapılıyor şu an ama ben benim konserlerim için riskli buluyorum. Çünkü biliyorum, biz bir araya geldik mi koparız. Kimse tutamaz bizi. Kural mural tanımayız. Kırarız bütün zincirleri… E Kimseyi tehlikeye atmak istemem. Şu virüsü kontrol altına aldığımızda (ki o da aşılarımızı oldukça olacak), düzlüğe çıktığımızda kavuşuruz… Sabredin inci tanelerim. Kavuşacağız mutlaka sabredin…”

Salgın kontrol altına alınana kadar ara verdi yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Dünya genelini etkileyen küresel salgına rağmen evlenen 31 ünlüyü sizler için derledik. Zorlu şartlarda hayatlarını birleştiren isimler oldukça fazla. Karantina şartlarında evlenen o isimler…

Pandemi döneminde evlenen evlenene! Pandemide evlenen 31 ünlü… yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Araştırmada pandemi nedeniyle artan stresle birlikte bireylerin bu bağımlılıklarına bağlı davranışlarında ve tüketim alışkanlıklarında değişimler gözlemlendi. Ağırlıklı olarak 26-55 yaş arası katılımcıların yer aldığı araştırmada bireylerin ekonomik ve psikolojik kırılganlıklarının yanı sıra online alışveriş, gıda tüketimi, sosyal medya bağımlılıkları ölçüldü.

“Pandeminin ikinci dalgasında sosyal medya bağımlılığında artış gözlemledik”

Araştırma bulgularını paylaşan BİLGİ İşletme Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Neşenur Altıniğne Ekici, pandemi ilerledikçe sosyal medya bağımlılığının arttığını, bu durumun bireylerin psikolojilerini olumsuz etkilediğini belirtti. Altıniğne Ekici, “Pandeminin ikinci dalgasında sosyal izolasyon şartlarının artmasıyla bireylerin sosyal medya bağımlılığında artış gözlemledik. Bu bağımlılığın psikolojik esenliği; yani iyi hissetme, mutlu olma halini olumsuz etkilediğini tespit ettik. Bireyler diğer insanlarla yüz yüze görüşemedikleri için sosyal medyaya yöneliyor; ancak bu durum sosyal ihtiyaçları tam olarak karşılayamadığı için psikolojik esenlikte bir azalmaya neden oluyor” dedi.

“Daha fazla gıda tüketerek bir şekilde kendimizi mutlu etmeye çalışıyoruz”

Araştırma sonuçlarına göre pandemi koşullarında gıda tüketim bağımlılığı arttıkça bireylerin iyi hissetme hali de artıyor. Altıniğne Ekici, “Gıda tüketim bağımlılığının sosyal izolasyon arttıkça, yani birey kendisini daha fazla yalnız hissettikçe bireyin psikolojisinde olumlu yansımalarının olduğunu tespit ettik. Bu pek de beklemediğimiz bir bulguydu. Pandemi nedeniyle yaşadığımız stresi, gıda tüketim bağımlılığı ile telafi etmeye, daha fazla gıda tüketerek bir şekilde kendimizi mutlu etmeye çalışıyoruz. Ancak sosyal izolasyon azaldıkça bu ilişkinin zayıfladığını görüyoruz. Bunun nedenlerinden biri muhtemelen gıda tüketiminin bedenimize negatif yansımaları. İnsanlarla bir arada olmaya başladıkça gıda tüketimi artık bizi mutlu etmiyor” diye konuştu.

Ekonomik kırılganlık bağımlılıkları beraberinde getiriyor

Araştırmanın ekonomik kırılganlıkları yüksek bireylerin gıda tüketim ve online alışveriş bağımlılığına sahip olduğunu ortaya koyduğunu söyleyen Altıniğne Ekici, şöyle devam etti: “Pandemide ciddi gelir kaybettiğini, faturalarını ödemekte zorlandığını, temel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çektiğini belirten bireylerin bu süreçte psikolojik açıdan iyi hissetme hallerinin azaldığını gördük. Pandemide artan stres ile ekonomik kırılganlık ve psikolojik esenlik arasındaki bu negatif ilişki güçlendi. Bununla birlikte ekonomik kırılganlık arttıkça hem gıda tüketim bağımlılığında hem de online alışveriş bağımlılığında bir artış da gözlemledik. Ekonomik olarak zor durumda olmalarına rağmen bu grubun ekonomik açıdan daha rahat koşullarda olan bireylere göre bu bağımlılıkları yüksek çıktı.”

“Birey psikolojik olarak kendisini ne kadar yalnız, desteksiz hissederse o denli topluma yöneliyor”

Araştırma bulgularına göre psikolojik kırılganlığı yüksek bireyler daha toplum yanlısı davranış sergiledi. Pandeminin ilerlediği ikinci dalgada bireylerin psikolojik kırılganlıklarında da bir artış yaşandığını belirten Altıniğne Ekici, “Kendini çok yalnız hissettiğini, izolasyon şartlarının kendilerine duygusal olarak ağır geldiğini belirten kişilerin toplum yanlısı davranış gösterme eğilimlerinde bir artış gözlemledik. Birey psikolojik olarak kendisini ne kadar yalnız, desteksiz hissederse o denli topluma yöneliyor. Bu durum toplumsal sorunların da farkına varmasına ve tüketimde özdenetim sergileyerek daha planlı bir şekilde tüketim yapmasına neden oluyor. Ancak birey bu noktada çevresinde toplum yanlısı davranışların arttığını, herkesin birbirini desteklediğini fark ettiğinde yani sosyal sermayesinde değişim algıladığında tüketimini düzenleme davranışını tam tersine azaltmaya başlıyor” dedi.

Fiziksel alışveriş yapmaya alışkanlığı olanlar online olana yönelmedi

Pandemi döneminde en çok tüketilen ürün grubu gıda oldu. Araştırmanın yapıldığı ilk dönemde gıda ürünlerinin tüketimi tüm ürün gruplarının içinde yüzde 52’lik bir paya sahipken bu oran ikinci dönemde yüzde 43’e düştü. Her iki dönemde en çok tüketilen ürün grupları arasında gıdayı sağlık ve hijyen ürünleri izledi. Gıda ürünleri en çok marketlerden, sağlık ve hijyen ürünleri ise eczanelerden satın alındı. Araştırma sonuçlarına göre online kanallardan en çok satın alınan ürün grubu kıyafet ve moda ürünleri oldu. Pandemi ilerledikçe online kanallardan kıyafet alışverişinde bir artış da gözlemlendi. Birinci dalgada yüzde 13 olan kıyafet tüketim oranı, ikinci dalgada yüzde 20’ye yükseldi. Online mağazada en popüler ikinci ürün grubu ise kozmetik ve kişisel bakım ürünleri oldu. Alışverişinin tamamını fiziksel mağazalardan yapanların oranı ilk dalgada yüzde 68,2; ikinci dalgada ise yüzde 67,5 olarak gözlemlendi. Vaka sayılarındaki artışa rağmen tamamen fiziksel mağazadan alışveriş yapanların oranında online’a yönelim açısından ciddi bir değişiklik yaşanmadı. 

Yapılan araştırma hakkında…

TÜBİTAK destekli araştırmada İTÜ İşletme Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Elif Karaosmanoğlu yürütücü, İstanbul Bilgi Üniversitesi Pazarlama Yüksek Lisans Program Direktörü ve İşletme Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Neşenur Altıniğne Ekici araştırmacı, Dr. Didem Gamze Işıksal ve Dr. Elif İdemen bursiyer olarak yer aldı. Projeye Artvin Çoruh Üniversitesi İşletme Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Okan ve İTÜ doktora öğrencisi Özge Demir dışarıdan destek verdi. Araştırma, pandemide bireylerin gelecekteki tüketimlerini düzenleme davranışının hangi psikolojik ve ekonomik faktörlere bağlı olduğunu inceledi. 

Kaynak: AA

Pandemi raporunda: Sosyal medyadan sıkıldık, gıda bağımlılığı daha sık gözlemleniyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Dünyayı etkisi altına alan pandemi çok sayıda sektörü etkilerken, beraberinde alışkanlıkları da değiştirmiş durumda. Özellikle dijital dünyanın ve e-ticaretin hayatımızdaki önemini bir kez daha hatırlatan pandemi süreci, online dünyanın seyrini değiştirdi. Şimdilerde iş toplantılarından eğitime, alışverişten hobilere kadar, her şey online platformlar üzerinden halledilebiliyor. 

Genç nüfusun e-ticarette ana hedef kitle olduğu bilinse de, yatırımcılar şimdiden geleceğe yönelik planlar yapmaya başlamış durumda. Bugünün genç ve orta yaşlı hedef kitlesinin bir süre sonra yaşlı tüketiciye dönüşeceğini hesaba katan e-ticaret platformları, yatırımlarını bu yönde yapmaya ve web sitelerini yaşlı insanların kullanımına uygun bir yapıya dönüştürmeye çabalıyor.
 

Mobil cihazlarda artık daha çok online oluyorlar

45 yaş ve üzeri kitlenin teknoloji ve e-ticaret kullanımı oranında artış olduğunu söyleyen e-ticaret platformu İncehesap.com Kurucu Ortağı Nurettin Erzen, 2021 yılının ilk 6 ayını şöyle değerlendiriyor: “45 yaş ve üzeri kullanıcı kitlemizin, toplam kullanıcı kitlemiz içindeki oranı %8’den fazlaydı. Bu oran, 2020 yılının ilk 6 ayında %4 seviyesindeydi. 45 yaş ve üzeri kitlenin %30’u kadın kullanıcıydı. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında 45 yaş ve üzeri kadın kullanıcıların sayısı, 3,1 kat arttı. Aynı dönemde, 45 yaş ve üzeri kullanıcı kitlemizin %64’ü, mobil cihazlarını kullanarak internet sitemizi ziyaret etti. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında, 45 yaş ve üzeri kullanıcı kitlemizin mobil cihazlardan internet sitemizi ziyaret etme oranı 3,3 kat arttı.”

45 yaş ve üzeri alışveriş için artık markete gitmiyor

2021 yılının ilk 6 ayının, geçtiğimiz yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında büyük bir oranda arttığını belirten Erzen, sözlerine şöyle devam ediyor: “45 yaş ve üzeri kitlenin internet sitemizde gerçekleştirdiği tekil alışveriş sayısı %78 arttı. 45 yaş ve üzeri kitlenin en çok tercih ettiği ürün kategorileri sırasıyla; Hazır Sistemler, bilgisayar bileşenleri, bilgisayar aksesuarları, cep telefonları, LED ekran televizyonlar ve notebook bilgisayarlar oldu. 45 yaş ve üzeri kitlenin illere göre dağılımına baktığımızda ise, ilk 5 ilin sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Konya olduğunu gözlemliyoruz.”

Pandemi kısıtlamaları 45 yaş üstünü dijitalle barıştırdı yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

BBC’nin haberine göre, dijital analitik şirketi App Annie, Çin’in video paylaşım uygulaması TikTok’un, 2020’de Facebook Messenger’ın önüne geçerek en çok indirilen uygulama unvanını kazandığını açıkladı.

Donald Trump, ne kadar engel olmak istese de başaramadı

TikTok’un, listede dünyada en çok indirilen ilk 5 uygulamada, Facebook’un sahip olmadığı tek platform olduğuna işaret edildi. Eski ABD Başkanı Donald Trump, 2020’de ülkede yeni TikTok yüklemelerini yasaklamak için başkanlık emri çıkarmıştı.

TikTok’un ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğunu savunan Trump yönetimi, Çin’in bu sayede kullanıcı verilerine ulaştığını ileri sürmüştü. Şirket bu iddiaları defalarca yalanlamıştı. ABD Başkanı Joe Biden, ocak ayında göreve gelmesinin ardından Trump’ın söz konusu emrini kaldırmıştı.

2020’de en çok hangi uygulamaları indirdik? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Son iki yılda değişen sosyal yaşam kuralları, uzaktan eğitimin zorunlu hale gelmesi ve mezuniyet sonrası iş fırsatlarının giderek daha rekabetçi olması, öğrenim gören ve öğrenimini tamamlayarak hayata atılmak üzere olan pek çok gencin gelecek beklentilerini yeniden gözden geçirmesine neden oluyor. Uzmanlar ve eğitimciler gençlere sabırlı ve iyimser olmayı tavsiye ederken, onların kendilerini dönüşen gelecek için farklı bilgi ve becerilerle donatması gerektiğinin altını çiziyor.

Alanında uzman isimler konuştu

Hisar Okulları’nın 25. Yılı onuruna düzenlediği “Hisar Konuşmaları: Geleceği Tartışmak…” konferans dizisinin üçüncüsü de bu gerçekten yola çıkarak; insan, doğa, gelişim, değişim, inovasyon ve sürdürülebilirlik konularını mercek altına alarak, bu bilgi ve becerilerin hangileri olduğunu tartıştı. “Açık Kaynak” yaklaşımı ile toplumla paylaşılan konferans dizisinin ilk ikisinin tamamına ve üç konferanslık dizideki tartışmaların özetinden oluşturulan kısa filme okulun Youtube kanalı üzerinden erişilebiliyor.

“Sistemik Düşünme: Dönüştürücü Eğilimler” başlıklı konferans iki küresel liderin konukluğunda gerçekleşti. Konuklar katlanarak büyümenin yol açtığı etkilere, bu etkilerin neden sonuç ilişkilerine ve yeni geleceğe yönelik yetenekleri geliştirme sürecinde eğitim sisteminin nasıl dönüştürülmesi gerektiğine değindiler. Konferansta AB STEM Koalisyonu’nun AB elçisi ve The Institute for Integrated Economic Research (IIER) Başkanı Hans van der Loo enerji kaynaklarının sürdürülebilirliği alanında çalışmanın önemi üzerinde durdu. Bilişim alanında uluslararası bir kariyer sahibi olan TÜSİAD Silikon Vadisi Network Başkanı ve Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Üyesi Ayşegül İldeniz ise yeni gelişim alanlarının gençlere sunacağı fırsatlara dikkat çekti.

Hans van der Loo: “Günümüz dünyasında zorlayıcı değişikliklerin sayısı katlanarak artıyor”

“Günümüz dünyasında zorlayıcı değişikliklerin sayısı katlanarak artıyor. Bunlarla baş etmek için dikkat edilmesi gereken üç şey var. Biz kutuplara dünyanın çatısı deriz, buradaki buzullar küresel ısınma nedeniyle eriyor, bu çatının çökmemesi için öncelikle bu gidişe dur denilmesi gerekiyor. Şu anda büyük oranda fosil kaynaklara dayanan, yoğun enerji kullanımımız var ve bu dünyamıza çok zarar veriyor. İkinci olarak bizim daha az enerjiyle yaşayabilen bir toplum yapısı geliştirmemiz gerekiyor. Enerji ihtiyacımızı azaltırken, verimliliğimizi yükseltmeliyiz. Büyüyen nüfus, gelişen teknolojiler ve güncel hayat standardı enerji tüketiminin katlanarak artmasına neden oluyor. Yenilenebilir enerji dünyamızın geleceği için çok önemli ve bu kaynakları geliştirecek bir nesil yetiştirmemiz gerekiyor. Verimlilik, inovasyon ile verimli enerji kullanımının önemini, yenilenebilir kaynakların çoğaltılması konularını gündeme almak zorundayız. Küresel ısınmanın yaptığı tahribatların önüne ancak bu şekilde geçebiliriz.

Son olarak geleceğin bilim insanlarını yetiştirirken onların öğrenme heveslerini canlı tutmalı, hangi noktalarda öğrenme güçlüğü çektiklerini görmeli ve ne yapmaları gerektiğini onlara gösterebilmeliyiz. Günümüzde bu konuda destek alabileceğimiz yapay zekâ uygulamaları da mevcut. Bu yöntemle öğrencilerin STEM konularına olan meraklarını koruyabilir, öğretmenin zamanı daha tasarruflu kullanmasını sağlayabilir ve öğrencilerin sistemli düşünme becerilerini geliştirebiliriz. Yapay zekâ sayesinde çok daha fazla sayıda öğrencinin kişiselleştirilmiş bir eğitime erişmesini mümkün kılarız.”

Ayşegül İldeniz: “Hızı yönetmenin çok ihtiyaç duyulan bir yetkinlik haline geleceğine işaret ediyor”

“Hepimiz muazzam bir hız ve değişim tarafından sarılmış durumdayız. Bugün çevremizde gördüğümüz pek çok kurum ve kuruluş çok yakın gelecekte tümüyle değişecek, yerlerine yenileri gelecek. Standart and Poors’un araştırmaları eskiden ortalama 60 yıl olan şirket yaşam sürelerinin 13 yıla ineceğini gösteriyor. Bu gelişmeler hızı yönetmenin çok ihtiyaç duyulan bir yetkinlik haline geleceğine işaret ediyor. Bizler de eğitim, tecrübe, yaşam boyu öğrenmeye odaklanarak karşımıza çıkan değişiklikleri nasıl yöneteceğimizi öğreneceğiz.

Bir süredir yaşadığım Silikon Vadisi’ne baktığımda benim gördüğüm çok az ortak noktası olan kişilerin büyük işler başarmaya olan inançları sayesinde başarıyla bir araya geldiği. Yeteri kadar zaman ve parayla her şeyin başarabileceğine inanan yaratıcı uzmanlar var burada. İleride burada çalışmak isteyenler çok rekabetçi bir yer olduğu için kendi alanında çok iyi olmalı ve diğerlerinden farklılaşarak öne çıkmalı. Şunu da eklemeliyim; bilgisayar mühendisliği, yazılım ve bilim elbette ki çok önemli konular, ancak gelecekte insan ilişkileri, yaratıcılık, duygusal zekâ ve kaotik ortamın yönetimi de gençleri bekleyen çok önemli gelişim alanları olacak.”

Gençlere öneriler, “Salgının etkilerini aza indirmek için bilgi ve becerilerinizi arttırın!” yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Pandemide normalleşme sürecine girilmesine rağmen özellikle psikiyatrik alanlardaki etkileri konuşuluyor. İnternetten kontrolsüz alışveriş, internette aşırı sohbet etme ya da sosyal medyada fazla gezinme gibi birçok davranışsal bağımlılığın pandemi sürecinde tetiklendiğini belirten uzmanlar, bağımlılığın bir beyin hastalığı olduğunu hatırlatarak tedavinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Onur Noyan, normalleşme sürecine girilmesine karşın pandemi sürecinde tetiklenen bağımlılıkların etkisinin gözlenmeye devam edildiğini kaydetti.

Bağımlılar uzun dönemde ortaya çıkabilecek zararları değerlendirememektedir

Bağımlılığın kronik, uzun soluklu bir beyin hastalığı olduğunu belirten Doç. Dr. Onur Noyan, “Bağımlılık denildiğinde çoğu kişinin aklına hastalıktan ziyade bireysel eksiklikler geliyor; “iradesine sahip değil, kendisini tutamıyor, kişiliği bozuk” gibi tanımlamalarla düşünüyor bağımlılık sürecini. Bağımlılığı bir irade ile çözebilecek gibi görüyorlar ancak bu çok büyük bir yanlıştır. Bağımlılık zarar verici sonuçlara rağmen, zorlantılı bir şekilde madde/alkol kullanma ile karakterize uzun soluklu ve tekrarlayıcı bir beyin hastalığıdır. Madde kullanımının tetiklediği ve beyinden kaynaklanan fizyolojik ve biyolojik değişiklikler sonucunda ortaya çıkmaktadır. Madde kullanan kişilerin öncelikleri ve davranışlarını kontrol etme yetileri olumsuz etkilenmektedir. Bağımlılık, uzun bir süreç içerisinde gelişen, büyük ölçüde davranışları etkileyen bir beyin hastalıktır. Beynin temel haz maddesi olan dopamin hormonun dengesinin bozulması sonucu ortaya çıkmaktadır. Beynin ödül ve ceza merkezinde yapısal bozukluklar meydana gelmesi ile bağımlı olan bireyler anlık olarak alacakları hazza odaklanmakta, uzun dönemde ortaya çıkabilecek zararları değerlendirememektedir.” diye konuştu.

Pandemi bağımlılık anlayışında değişikliğe sebep oldu

Bağımlılığın sadece alkol, madde ve sigara bağımlılığı ile sınırlı olmadığını belirten Doç. Dr. Onur Noyan, davranışsal bağımlılıkların da bulunduğunu ve özellikle pandemi döneminde bu bağımlılıkların öne çıktığını ve etkilerinin halen devam ettiğini söyledi.

Doç. Dr. Onur Noyan, “Bağımlılık sadece alkol, madde, sigara ile sınırlı değil, davranışsal bağımlılıklar da bulunuyor.  Özellikle pandemi sürecinde alkol, madde ve sigara bağımlılığı ile birlikte bu maddeler dışındaki davranışsal bağımlılıklar da ön plana çıktı. İnternet bağımlılığı, internette oyun bağımlılığı, bahis ya da kumar oynama gibi davranışlar ile birlikte internetten kontrolsüz alışveriş, internette aşırı sohbet etme ya da sosyal medyada fazla gezinme gibi birçok davranışsal bağımlılıklar bu dönemde daha çok gözlemlenmeye başlandı. Tekrarlayan davranışlarda aynı alkol ve madde gibi beynin ödül merkezini uyarmakta ve bağımlılık yapıcı bir etki göstermektedir. Evde kapalı kalınan bu günlerde sıkıntı ve boşluk hissi ile baş edebilmek için beyni kısa yoldan uyaran davranışlara eğilim atmaktadır.   Bir süre sonra bu davranışlardan uzak kalındığından huzursuzluk ve sıkıntı gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.” dedi.

Bağımlılığın tedavisi mümkün mü?

“Bağımlılık tedavisi olan bir hastalıktır” diyen Doç. Dr. Onur Noyan, kişinin yaşamını olumsuz şekilde etkileyen her türlü bağımlılığın mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini vurgulayarak  “Bağımlılık bir hastalıktır. O nedenle öncelikle hastalığı kabullenip, ardından bu durumla baş etmek için gerekli adımları atmak gerekiyor. Elbette ki çok kolay tedavisi olan nezle, grip gibi bir hastalık değil, şeker, tansiyon gibi ömür boyu devam edecek bir hastalıktır.” dedi.

Tedavi yöntemi kişisel olarak belirleniyor

Bağımlılık tedavisinde kullanılan yöntemlerle ilgili bilgi veren Doç. Dr. Onur Noyan, tedavi sürecindeki ilk hedefin hastanın hastalığını kabul etmesi olduğunu belirterek “Tedavi sürecinde öncelikle hastadan öyküsünü dinliyoruz, öyküsünden kişinin hayatındaki olumsuz etkileri çıkarmaya çalışıyoruz. İlk hedefimiz bireyin bağımlılık sürecini bir hastalık olarak kabul etmesi oluyor. Kullanılan maddenin cinsine göre gerekli tetkik incelemeden sonra tedavi süreci başlamaktadır. Öncelikle alkol ya da madde kullanımı bırakıldığında ortaya çıkabilecek yoksunlukları bulguları değerlendirilerek için uygun bir serum, ilaç tedavisi uyguluyoruz. Daha sonra altta yatan psikolojik ve psikiyatrik sorunlara göre ek ilaç tedavilerini planlıyoruz. İlaç tedavileri ile birlikte aylık ya da 3 aylık depo iğne ya da çip tedavisi olarak da adlandırılan implant tedavi seçeneklerini, ilaç ve diğer tedavilere ek olarak beyin uyarım teknikleri olarak adlandırılan Transkranyal Manyetik Uyarım (TMU) tedavi seçeneğini değerlendiriyoruz.” dedi.

İlaç tedavisi yanında psikoterapi önemlidir

TMU tedavisinde amacın dışardan uygulanan bir elektromanyetik alanın beyin içerisinden elektriksel aktivite oluşturarak düzensiz çalışan beyin bölgelerinin daha düzenli çalışmasının sağlanması olduğunu kaydeden Doç. Dr. Onur Noyan, “Hem alkol ve madde kullanma isteği, hem de maddeden uzak kalınan sürenin uzatılması hedeflenmektedir. Biyolojik ve farmakolojik ilaç tedavilerinin yanında psikoterapi ve diğer psikososyal yaklaşımların mutlaka uygulanması gerekmektedir. Bireyin madde kullanma isteğinin farkına varması, bu istekle baş etmesini kolaylaştıracak yöntemlerin belirlenmesi, riskli ve tehlikeli durumların tanınması sağlanarak, davranış planları yapılması önemlidir.” diye konuştu.

Pandemi döneminde internet bağımlılığında artış yaşandı yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.