Sağlıklı kişilerde oruç tutmanın midenin dinlenmesi ve vücudun detoksa girmesi açısından yararlı olduğunu işaret eden Medical Park Tarsus Hastanesi’nden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Uğur Alpay, kronik hastalığı bulunanların ise birçok sağlık problemleri yaşama riski nedeniyle uzmana danışmadan oruç tutmasının sakıncalı olduğunu belirtti.

Tip 2 Diyabeti olanlar dikkat!

Toplumda kronik hastalığı olan hipertansiyon, Tip 1 ve Tip 2 diyabet, astım, KOAH, kronik böbrek hastalıkları, kronik karaciğer hastalıkları ve sindirim sistemi, sinir sistemi kemik iliği hastalıkları gibi rahatsızlığı olan kişilerin oruç tutmasının sağlığı açısından risk oluşturabileceğinin altını çizen İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Uğur Alpay, “Hastalıkla ilgili komplikasyonlar başlamış olanların ve özellikle Tip 1 diyabet hastalarının oruç tutması sakıncalıdır. Tip 2 diyabet hastalarının oruç tutması ve takibi ile ilgili çalışmalar olup, gerekli uygun değişikliklerle sıkı doktor kontrolü altında tutabilmeleri sağlanmaktadır. Bunun için ise mutlaka doktor muayenesi, doğru uzmanların tedavi plan yönetimi, hekim-hasta uyumu çok önemlidir” diye konuştu.

Şeker hastalığı olanlar iftar menüsünü iyi belirlemeli

Şeker hastalarının belirli aralıklarla sık sık yemesi gerektiğini hatırlatan Uzm. Dr. Uğur Alpay, şu uyarılarda bulundu: “Şeker hastaları, tedavide olması gerekenin aksine akşama kadar aç kalırlar ve şekerleri düşer. İftarda yenen yemeklerle vücuda fazla miktarda glikoz kaynağı girdiğinden şeker normal düzeyinin çok üstüne çıkar. Şeker hastalığının tedavisinde vücuda çok fazla şeker kaynağı sokmamak ve pankreası zor durumda bırakmamak gerekir. Tokluk kan şekeri yüksekliği, kalp hastalıkları riskini de artırır. Şeker hastalarının kanında çok miktarda bulunan şekerin damar sertliğine neden olması nedeniyle kalbe gelen kan miktarı azalır. Bunun sonucu olarak göğüs ağrısı, kalp krizi veya ani kardiyak ölümler ortaya çıkabilir. Öğünlerden iki saat sonra ortaya çıkan tokluk kan şekeri yüksekliği de bu riski artırabilir.”

Mide ve bağırsak problemi olanlar yavaş yemeye özen göstersin

Mide ve bağırsak problemi olan kişilerin orucunu açtıktan sonra veya ramazan ayı sonlarına doğru mide şikâyetleri ile geldiklerini kendilerine başvurduklarına dikkat çeken Uzm. Dr. Uğur Alpay, “Açlıktan dolayı hızlı yemek, yemek sırasında fazla su tüketimi, mideyi gerecek şekilde fazla yemek, mide- bağırsak şikâyetlerinin artmasına neden olmaktadır” ifadelerini kullandı.

Kalp ve yüksek tansiyon hastaları ilaçlarını ihmal etmemeli

Hipertansiyon hastalarının da oruç tutmaları sakıncalı olduğunu ifade eden Uzm. Dr. Uğur Alpay, “Tansiyon hastalığı kontrol altında olanlar ve ek şikâyetleri olmayanlar doktor kontrolünde ilaç saatlerini düzenleyerek oruç tutabilirler. Tansiyon hastaları oruç tutarken gün içerisinde tansiyonlarını sık sık ölçmeli, ilaçlarını içmeyi ihmal etmemeli, öğle saatlerinde güneşe çıkmamalı, iftar ve sahur arasında en az 2 litre su tüketmeli, aşırı tuz ve beyaz ekmek tüketiminden kaçınmalıdır” dedi.

Oruç tutmayı düşünen kalp rahatsızlığı olan kişilerin Ramazan başlamadan doktora muayene olmaları ve ilaç alım saatlerinin doktor kontrolünde düzenlenmesi gerektiğini de sözlerine ekleyen Uzm. Dr. Uğur Alpay, “Ciddi kalp yetmezliği olan hastalar, tedavileri nedeniyle doktorları tarafından oruç tutmaya elverişli bulunmayabilirler. Çünkü bu grup hastaların iyiliği düzenli kullandıkları ilaçlar tarafından sağlanmaktadır” açıklamasında bulundu.

Böbrek hastaları bol su tüketsin

Uzun süre açlık ve susuzluğun böbrek hastaları için ciddi sorun oluşturduğunu belirten Uzm. Dr. Uğur Alpay, şunları söyledi: “Böbrek hastalığında 1-2-3. evre hastalar ve ek şikâyetleri olmayan kişiler doktor kontrolü ve gözetimi ile oruç tutabilirler. Ancak diyalize giren ve 4. ve 5. evrede olan hastalar oruç tutmamalıdır. İlk evrelerde olan böbrek hastaları; iftar ve sahur arası en az 2 litre su tüketmeli, tuzlu yiyeceklerin tüketiminden kaçınmalı ve öğle saatlerinde dışarı çıkmamaları gerekmektedir.”

Meyve ve şekerli gıda tüketimi azaltılmalı

Sağlıklı bireylerin ise Ramazan ayında beslenmelerine dikkat etmeleri durumunda ciddi faydalar sağladığını belirten Uzm. Dr. Alpay, özellikle ketojenik beslenen kişilerin aşırı acıkmadan maksimum tıbbi fayda görebileceklerini belirtti. Meyve ve şekerli gıda tüketimi azaltıldığında kan şekerinin dengelenerek insülin düzeyinin azalacağına dikkat çeken Uzm. Dr. Alpay, özellikle su ve maden suyu tüketimi başta olmak üzere yeterli sıvı alımının da oldukça önemli olduğunu kaydetti.

Kronik hastalığı olanlar Ramazan orucu tutarken neler dikkat etmeli? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Ramazan ayının getirdiği aralıklı beslenmenin, vücuda gençlik ve sağlık kazandırdığını belirten Prof. Dr. S. Şebnem Kılıç Gültekin, “Oruç döneminde vücut direncini sağlayan bağışıklık sistemimiz, vücudumuzun yıllık bakımını gerçekleştiriyor” dedi. Oruç basit bilimsel anlatımıyla “16-18 saat aç kalarak beslenme süresini gün içinde 6-8 saat ile sınırlandırılmasıyla enerji kaynağı olarak glukoz yerine keton cisimciklerinin kullanılmasını sağlama metodu” olarak tanımlanıyor. Uzun açlık sonrası kandaki şekerin kullanılamadığı durumlarda yağlar yakılmaya başlıyor ve ortaya çıkan moleküller yani keton cisimcikleri, metabolizmanın aktif işleyişinde ve hücre onarım sürecinde önemli rol oynuyor.

Oruç vücuttaki hasarlı molekülleri tamir ediyor!

Yapılan bilimsel araştırmaların orucun sayısız faydasını ortaya koyduğunu vurgulayan Gültekin, vücutta orucun faydasının ortaya çıkış sürecini şöyle anlatıyor: “Saatler süren açlık sonrası hücrelerimizde keton cisimcikleri yavaşça artmaya başlar. Oruç tutan kişilerde keton düzeyi 24. saatte oldukça yüksek düzeye çıkar ve vücutta onarım süreci devreye girer. Açlık dönemi böylece sinir hücrelerindeki stresi azaltır, hücre enerji ocaklarımız olan mitokondrilerin fonksiyonlarını artırır. Bu mekanizmaların vücutta devreye girmesiyle beraber hücrenin yapıtaşı olan DNA’nın onarımı başlar, yeni ve daha sağlıklı hücreler elde edinmek için vücut hasarlı hücreleri temizleme işlemi gerçekleşir.

Bağışıklık sistemimiz de oruçla gelen bu açlık döneminde, görevlerini yerine getirmek üzere kendi kendini tamir etmeye başlar. Hatta yemek yedikten sonra üretilen ve hastalıklara davetiye çıkaran serbest radikallerin zararını gidermeye başlar. Normal rutinimizde yer alan üç öğün yemek ve ara öğün beslenmeleriyle bu tamir sürecini vücudumuz gerçekleştiremez. Gün içinde besinlerden aldığımız yüksek şekerin varlığı doğal bağışıklık hücrelerinin hareketini yavaşlatır.”

Kanser riskini azaltıyor

Yemek yemeğe 14-16 saat ara verildiğinde antioksidan savunma mekanizmalarının devreye girdiğini dile getiren Prof. Dr. S. Şebnem Kılıç Gültekin orucun faydalarını şöyle sıraladı: “Aralıklı beslenme yani oruç dönemi antioksidan mekanizmaların devreye sokulmasını sağladığından, özellikle DNA onarımının başlamasıyla beyin fonksiyonlarında düzelme, öğrenme ve hafıza kapasitesinde artış görülmektedir. Alzheimer ve Parkinson hastalarının bulgularında kısmi iyileşmeye neden olmaktadır. Ayrıca obesite, romatolojik hastalıklar ve kanser riskini de azaltmaktadır. Kemoterapi alan hastalarda bu şekilde beslenmenin tedaviye daha iyi cevap verdiği birçok kez gözlemlenmiştir.”

Aralıklı açlığın kan şekerinin düzenlenmesinin, tansiyon kontrolü, karın bölgesindeki yağlanmanın azalması gibi olumlu etkileri olduğunu ifade eden Kılıç Gültekin, “Hayvan deneylerinde gün aşırı beslenen farelerin kan basıncının, kalp hızının, kolesterol, trigliserid, kan şekeri ve insülin düzeylerinin düştüğü, insülin direncinin düzeldiği gözlenmiştir. Bu mekanizmalar ile damar sertliğinin de önüne geçilebileceği öngörülüyor” dedi.

Ramazan ayının getirdiği aralıklı beslenme düzeni yemenin serbest olduğu saatlerde yeterli sıvı alımı ile vücuda gençlik ve sağlık kazandırdığını belirten Prof. Dr. S. Şebnem Kılıç Gültekin, “Beyin ve gövdemizin yaşlanmasını geciktirmesi ve metabolizmanın aktif işleyişinde önemli bir rol oynadığından, oruç döneminde bağışıklık sistemimiz vücudumuzun yıllık bakımını gerçekleştirecektir” dedi.

Oruç döneminde vücudumuzun yıllık bakımını gerçekleşiyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.