Zor zamanlar, yaşanan büyük felaketler bir araya gelmek için önemli zaman dilimleri oluyor. Ülkemizde yaşanan büyük yangınlarda bu dayanışmanın önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Sanatçı Adnan Ceylan bu dayanışmaya sanatıyla katkı sağladı. Heykelin yapımında ona birçok sanatsever ve sanatçı destek oldu. Ceylan, bu süreci şu sözlerle aktarıyor; “Her gün tanıdığım tanımadığım insanlar gelip eserin bir parçası oldu. Beklentiler görseli ve amacı yükseltti. Eserin içindeki, doğa, yardımlaşma, bir felaket karşısında bir araya gelme ve saklanarak baş etme duygularını ön plana çıkarttı. Eseri gören herkes bu duyguların bir kaçını hissederek geri dönüşlerini de ifade ettiler.” Ceylan ile sanat hayatını ve ileri dönüşümün önemini konuştuk.

Adnan Ceylan sizi biraz tanıyabilir miyiz?

Ben Adnan Ceylan, çocukluğum ve gençliğim yurtdışında Belçika’da geçti. Turizm otelcilik ve Hacettepe Fransız dili ve edebiyatı okudum. Güzel olan her konuda kendimi geliştirmeye adamış bir kişiyim.

2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen “Atıktan Sanata” başlıklı sergiye 6 heykelle katıldınız. Tecrübelerinizden bahseder misiniz? Sıfır atık projesinde oluşturulmak istenen farkındalık ne kadar etkili oldu?

Doğru mesajı karşı tarafa iletmek için sanat çok güçlü bir platform. Dünya üzerinde trend olan ve farkındalık yaratan bu konuda ülkemizin hangi seviyede olduğunu gösteriyor. Külliyeye sergi için davet edilmem müthiş bir maceraydı. Bana şu mesajı veriyor ‘Evet seni gördük. Güzel işler yapıyorsun. Devam et’ bir sanatçının temel ihtiyacı budur diye düşünüyorum.

“Ağaç kesmeden kar kas denilen ölü parçaları kullanıyorum”

Küresel pandemi salgınıyla birlikte doğaya saygı ve etik üretim arayışları büyüyor. Siz sanatınızda aslında bunu çok önceden itibaren vurguluyorsunuz. Heykelleriniz kullandığınız malzeme nedir? Vermek istediğiniz mesajın etkisini kullandığınız malzemeler nasıl güçlendirmektedir?

Sedir ve ardıç ağacı kullanıyorum 1500 ve 2000 metre yüksek tepelerde yetişen bir ağaç doğanın en acımasız iklim şartlarında hayatta kalmaya çalışan bir tür. Gündüz sıcak gece soğuk iklim değişiklikleri ağaç üzerinde gerilmelere neden oluyor. Anatomik kas şekillerine bürünüyor. Su ve rüzgârın aşındırıcı etkisiyle muazzam bir görsel oluşuyor. Ağaç kesmeden kar kas denilen ölü parçaları kullanıyorum.

Pandemi dönemiyle iş hayatınızda bir değişikliğe gittiniz. Evinizin bahçesini atölye olarak kullanıyorsunuz. Zorunlu kısıtlamalar, karantina süreçleri sanatçı yönünüzü nasıl etkiledi?

Pandemi döneminde herkes gibi ben de fedakârlıklarda bulundum. Atölyemi ve daim sergi yerimi kapatmak zorunda kaldım. Çalışmalarımın boyutlarını küçülttüm kendi bahçemde çalıştım. Bu süreçte araştırmaya fırsat bulamadığım konularla ilgilendim.

“Müthiş bir dinlenme ve meditasyon aktivitesi doğayı en üst seviyede sanatsal bir pencereden bakmamızı sağlıyor”

Japon bonzai bitki şekillendirme sanatını öğrendiniz sanırım. Bu macera ve merak nasıl başladı ve ilerledi? Online etkinliklere sıklıkla katılır mısınız?  

Uzun zamandır bonzai sanatına merak ediyordum görsel güzelliği dışında oluşum sırasında gereken matematik şemayı inceleme fırsatım olmamıştı. Pandemi döneminde online platformlar vakit ve dikkat ayırmama fırsat oldu. Müthiş bir dinlenme ve meditasyon aktivitesi doğayı en üst seviyede sanatsal bir pencereden bakmamızı sağlıyor.

Türkiye’nin en büyük orman yangını olarak kayıtlara geçen Manavgat yangınında zarar gören ağaçlardan elde ettiğiniz odun ve tahta parçalarıyla at figürü yaptınız ve şuan sergileniyor. Harika bir çalışma olduğunu belirtmek isterim. Fikir nasıl doğdu? Ortaya çıkan sadece bir heykel değil bir felaketin de tanığı adeta. Çalışmanızın sizde uyandırdığı duygu nedir ve nasıl geri dönüşler aldınız?

Malzeme arayışı sırasında bu manzaranın içinde buldum kendimi. Televizyonda seyretmekten farklı, istedim ki insanlar bu duyguların bir parçası olsun. Son eserimi ‘Manavgat şah’a kalkmış at’ sadece ben değil bir kolektif çalışmayla meydana getirelim. Her gün tanıdığım tanımadığım insanlar gelip eserin bir parçası oldu. Beklentiler görseli ve amacı yükseltti. Eserin içindeki, doğa, yardımlaşma, bir felaket karşısında bir araya gelme ve saklanarak baş etme duygularını ön plana çıkarttı. Eseri gören herkes bu duyguların bir kaçını hissederek geri dönüşlerini de ifade ettiler.

“Manavgat” heykeli şuan  “İleri Dönüşüm Heykel Sergisi”nde sanatseverlerle buluşuyor. İSD-ART küratörlüğünde gerçekleşen sergi, 30 Ekim tarihine kadar Zorlu Center Meydan ve Boğaz katında izlenebilecek. Çağımızda “geri dönüşüm” kavramından “ileri dönüşüm”e nasıl geçilebilir?

Birkaç kişinin istemesi ile olmaz. Toplu bir bilinç ve gönüllü bir duygusal katılım gerekir. İçinde birkaç matematik formülü barındıran bir sistem. ‘Manavgat şah’a kalkmış at’ Egeli bunun için çok güzel bir örnek.

Heykel sanatında sizi besleyen kaynaklar nelerdir?

Üzerinde estetik güzelliği olan her geri dönüşüm malzemesi benim için esin kaynağı olmuştur.

İleriye dönük projelerinizden bahseder misiniz?

Çalışmalarımın farkına varan birkaç belediye öğrencilerle birlikte geri dönüşüm çalıştayları programı düzenledi önümüzdeki günlerde onlara katılmak var. Bir de Antalya’da bir geri dönüşüm çiftlik sanat atölyesi kurmak plan ve projesi tamamlandı 2022’de hayata geçer diye düşünüyorum.

Kolektif bilinç Manavgat heykelinde sanatla dışa vuruldu yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Antalya’da sahilde yürüyüş yaparken gördükleri ölü birdeniz kaplumbağasından etkilenen anne ile oğlu, gönüllü koruyucuları oldukları caretta carettalar için 2 yıldır yaz aylarında çadırda “yaşam nöbeti” tutuyor.

Nesli tükenmekte olan hayvanlar için harekete geçtiler…

Manavgat ilçesinde turizm işiyle uğraşan 40 yaşındaki Seher Akyol ile 17 yaşındaki oğlu Taha’nın “iyilik” hikâyesi, Sorgun Mahallesi’ndeki Mendirek Sahili’nde üzerinden arazi aracı geçmesi sonucu ölen bir deniz kaplumbağasını görmesiyle başladı. Yakın bir bölgede ise kum yüzeyinde caretta yumurtalarını fark eden anne ve oğlu, büyük üzüntü yaşadı.

Yumurtaları kum altına gömen ikili, nesli tükenme tehdidi altındaki caretta carettaların popülasyonunu artırmak ve onları korumak amacıyla harekete geçti. Sahile kurdukları çadırda “yaşam nöbeti” tutmaya başlayan Seher Akyol ile oğlu, gündüzleri arazi araçlarını sahilden uzaklaştırıyor, tespit ettikleri yuvaların etrafını da çıtalarla çevirerek koruma altına alıyor.

Gece-gündüz demeden iş başındalar

İyilik mesaileri hava kararınca da bitmeyen ikili, geceleri yumurtadan çıkan yavruların denize ulaşıp ulaşmadıklarını kontrol ediyor, yuvalarında sıkışan kaplumbağaları kurtarıyor.

Her gün sahilde yuvaları tespit etmek amacıyla ortalama 4 saat yürüyen Akyol ve oğlu, bu sırada ellerine aldıkları poşetlerle de çöpleri topluyor. Kurumlardan da destek almak amacıyla Deniz Kaplumbağaları Akdeniz Fokları Kum Zambakları Koruma ve Yaşatma Derneği’ni (DEKAFOK) kuran Seher Akyol, sahil girişine hendek kazdırarak arazi araçlarının girmemesini ve geçen yıl 930 caretta yuvasını tespit ederek binlerce yavrunun denizle buluşmasını sağladı.

Bu serüven için mesleğini sonlandırdı

Okullardan gelen öğrencilere de caretta yuvaları ile zambak bahçelerini gezdiren Seher Akyol, iki yıl önce carettaları koruyabilmek için işinden bir ay izin aldığını, carettaların yaşadığı zorlukları görünce işini bırakmak zorunda kaldığını söyledi. Hayatlarını tamamen onlara adadıklarını aktaran Akyol, “Çadır kurarak gece-gündüz carettaların izini sürüyoruz. Başta öğrenciler olmak üzere yerli ve yabancı turistlere gönüllü ekolojik turizm turları yaptık. Buraya gelen ziyaretçileri caretta yuvaları, Akdeniz fokları ve korumaya aldığımız kum zambakları hakkında bilgi veriyor, bilinçlendiriyoruz.” dedi.

“Canlının neslini devam ettirmesine yardımcı olmak mutluluk veriyor”

Çöp toplama etkinlikleri yaptıklarına değinen Akyol, bu hareketin ilçenin her yerine ulaştığını dile getirdi. İlçenin tamamında kaplumbağalar konusunda bilgi verdiklerini, caretta carettanın yumurta bıraktığını görenlerin kendilerini aramaya başladığını anlatan Akyol, şöyle konuştu: “Manavgat’ta yaptığımız çalışmalar sayesinde 2020 yılında 62 bin caretta yavrusunu, 6 bin kök kum zambağı ile 2 Akdeniz foku yavrusunu koruduk, kurtardık. Kaplumbağaların gözüne bir kere baktık ve dünyamız değişti. Çok güzel bir evde oturuyordum. Tırnaklarım ojesiz olmazdı, topuklu ayakkabılarla gezer, her gün kuaföre giderdim. Şimdi ise ayaklarım çamurun, kumun içinden hiç çıkmıyor. Biliyorum radikal bir karar. Zor bir süreç ama bir canlının neslini devam ettirmesine yardımcı olmak büyük mutluluk veriyor. Kalan ömrüm önce evladıma sonra carettalarıma feda olsun. Ben yaşadığım sürece bunu devam ettireceğim. Nöbetimiz altı ay sürüyor.”

Lise öğrencisi Taha Akyol ise carettaların insan hataları nedeniyle ölmesine gönlünün el vermediğini söyledi. Ders vakti dışında annesine sürekli yardımcı olduğunu belirten Akyol, bir canlının hayatını kurtarmanın kendisini çok mutlu ettiğini vurguladı.

Kaynak:AA

Yavru ‘caretta carettalar’ için anne oğul yaşam nöbeti tutuyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.