UNESCO Dünya Miras Listesi’nde üçüncü yılını geride bırakan Şanlıurfa’daki Göbeklitepe, kitap, film, belgesel, dizi ve animasyon filmlerine konu olmaya devam ediyor. Tarihi ören yeri, UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girdikten sonra ulusal ve uluslararası birçok yapıma imza atan senarist ve yönetmenin de ilgi odağında olmayı sürdürüyor.

Karahantepe’ye de ilgi artıyor

Yurt içi ve yurt dışından binlerce kişinin ziyaret ettiği Göbeklitepe’nin yanı sıra kısa süre önce Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tanıtımı yapılan Karahantepe de dikkatleri üzerine çekmeye başladı. Dünyanın en ünlü belgesel kanallarından birisi olan Discovery Channel, “Tarihin sıfır noktası” olarak nitelendirilen Göbeklitepe başta olmak üzere neolitik dönemin önemli yerleşimleri arasında yer alan Karahantepe Ören Yeri ile Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde belgesel çekimlerine başladı.

“Biz Karahantepe’de belgesel çeken ilk ekip olduk”

Türkiye Film Komisyonu Başkanı ve yapımcı Sait Yardımcı, yabancı film ve prodüksiyon ekipleriyle işbirliği içerisinde çalışarak Türkiye’nin tanıtımına ve turizmine katkı sunmaya çalıştıklarını söyledi. Kanalın dünya çapında çok ciddi bir kitlesi ve takipçisi olduğunu hatırlatan Yardımcı, şu anda proje kapsamında daha çok tarihi mekânlara yöneldiklerini ifade etti. Göbeklitepe’nin “tarihin başlangıç” noktası olarak kabul edilmesinin proje açısından çok önem taşıdığını vurgulayan Yardımcı, “Şu ana kadar Türkiye’de 5 yerde çekim yaptık. Türkiye’de oldukça fazla sayıda önemli tarihi alanlar var. Göbeklitepe bunlar arasında en önemlisi, insanlığın başladığı yer olarak biliniyor. Kültür ve Turizm Bakanlığımız geçen ay Karahantepe’nin tanıtımını büyük bir organizasyonla dünyaya duyurdu. Biz Karahantepe’de belgesel çeken ilk ekip olduk. Aynı zamanda bir ilki de başarmış oluyoruz.” dedi.

“Türkiye’yi gerçek anlamda doğru tanıtmanın bir yolu da belgesellerdir”

Belgesellerin turizme çok katkı sağladığını anlatan Yardımcı, şöyle konuştu: “Belgeseller gerçekleri birebir yansıttığı için turizme ve tanıtıma büyük katkı sağlıyor. Dizi ve filmler tamamen gerçeği yansıtmadığı için belgeseller kadar etkili olamıyor. Türkiye’yi gerçek anlamda doğru tanıtmanın bir yolu da belgesellerdir. Film komisyonu kar amacı gütmeyen bir organizasyondur, gayemiz yabancı prodüksiyonları Türkiye’ye getirmektedir. Hollywood ve Bollywood gibi. ABD’de 4 yıl kaldım orada yerinde tanıtım yaptık. Pandemiyle sektör bir duraksama yaşasa da yeniden hareketlenmeye başladı. Mayıs itibarıyla ekipler sahaya gelmeye başladı. Henüz küçük prodüksiyonlar geliyor ama ilerleyen zamanlarda çok daha büyük projeler Türkiye’de çekilecek. 2019’da Çin’de Türkiye ile ortak yapım olacak büyük sektör anlaşmaları yaptık.”

Kaynak: AA

Dünyaca ünlü belgesel kanalı Şanlıurfa’da çekimde… yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Şanlıurfa’nın Haliliye ilçesi sınırlarında kalan Karahantepe’nin tanıtımının Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un da katıldığı törenle gerçekleştirilmesinin ardından Neolitik döneme ait önemli eserlerin bulunduğu ören yeri, tüm dünyanın dikkatini yeniden bu bölgeye çekti.

Gelişmiş bir mühendisliğin sonucu olarak inşa edildiği görülüyor

Karahantepe Ören Yeri Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, Karahantepe’deki kazılara 2019 yılında başladıklarını, kısa sürede arkeolojik açıdan çok verimli iki sezon geçirdiklerini söyledi. Kazılar sırasında çapı 23 metreyi bulan bir binanın açığa çıkarıldığını ve bunun büyük bir kısmının ana kayaya oyulmuş durumda olduğunu, yüzeyden 5,5 metre derinliğe ulaştığı bilgisini veren Karul, bunun çok büyük bir mühendisliğin sonucu inşa edildiğini belirtti. 

İnsan heykelleri hayranlık uyandırıyor  

Karul, Karahantepe’de şu ana kadar bulunan eserlerle Göbeklitepe’de çıkarılan eserlerin birbirine benzerlik gösterdiğini ancak ayrıştığı noktaların da olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti: “Karahantepe’de bugüne kadar yapmış olduğumuz kazılarda insana ait betimlerin, 3 boyutlu heykellerin sayısı biraz fazla, sayısı fazla olunca da öne çıkıyorlar. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde bununla ilgili Karahantepe’de Neolitik İnsan Sergisi düzenlendi. Bu sergide de görülebileceği gibi çok sayıda insan başı, çifte insan başları ya da dikilitaşların üzerinde insan betimlemeleri gibi insan ögesinin sıkça işlendiği örneklerle karşılaştık. Bu yönüyle Göbeklitepe ile farklılaşıyor ama şu anlama gelmiyor, Göbeklitepe’de daha sonraki yıllarda ileride yapılacak kazılarda insan betimlemeleriyle karşılaşılmayacağı ya da hiç olmadığı anlamına da gelmiyor. Ama bugüne kadar yapılan kazılarda Karahantepe’deki insan heykelinin sayısının fazlalığı dikkati çekiyor.” 

3 boyutlu leopar taşıyan insan heykeli keşfedildi

Prof. Dr. Karul, Karahantepe’de çıkarılan 3 boyutlu heykellerin en iyi örneklerinden birinin de sırtında leopar taşıyan insan heykeli olduğunu söyledi. “Dikkati çeken unsur heykelde leoparın canlı betimlenmesi, bu tür hayvanlar biliyorsunuz Göbeklitepe’de de kabartma halinde, bir atak saldırgan pozisyonunda betimleniyorlar.” diyen Karul, şunları dile getirdi:

“Birinin sırtında canlı bir hayvan taşımasının anlamı farklı olsa gerek. Yine atak pozisyonları ağzı açık, dişleri görünür şekilde betimlenmiş ama bu defa bir insanın sırtında taşınır vaziyette, bunu yorumlamak çok güç. Ama en azından eğer biz bir yorum yapacaksak Neolitik Çağ’ın yani günümüzün yaklaşık 11 bin yıl öncesinde insanların hayvanlarla kurdukları ilişkinin bugünkünden çok çok farklı olduğunu görmek mümkün. Nitekim bu ilişkinin bize göre çok da barışçıl bir ilişki olduğunu anlıyoruz çünkü etnografik örnekler de bunun benzeri birçok şeyi taşıyor.” 

Eserlerin yapıldığı zamanın yazılı dönem olmadığını hatırlatan Karul, bu döneme ait eserler üzerindeki üslup yorumlarının tamamen yorumu yapan arkeologları ya da konuya ilgi duyanları bağladığını söyledi.

Karul, bu dönemde insanların sanatsal becerilerinin ne düzeyde olduğunun ortaya çıkan eserlerden rahatlıkla görüldüğünü belirterek, “Artık 3 boyutlu, çok ciddi anlamda şematik değil, gerçekçi bir üslubun benimsendiğini görüyoruz, bu da belki de Göbeklitepe ile karşılaştırmaktansa çok daha uzağa gidelim, 2. bin yıla, Hitit’e gidelim mesela, bu tür heykellerin benzerlerini bir neolitikte bu kadar eski bir dönemde, bir de çok sonra Anadolu için konuşuyorum, Hitit’te görüyoruz. Bu arada herhangi bir şey olmadığı, boşluk olduğu anlamına gelmiyor ama (bulunan eserler) Neolitik Çağ’da insanların geldiği sanatsal becerinin, başarının, yeteneklerinin, beğenilerinin ne düzeyde olduğunu kanıtlıyor.” diye konuştu.

Kaynak: AA

Karahantepe’deki 3 boyutlu heykeller dönemin sanatsal becerilerini gözler önüne seriyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.