Kalp krizi; kalbe oksijen ve besin taşıyan koroner damarlarda oluşan aşırı daralmaya veya tıkanıklığa bağlı olarak kan akışının kalp kasına kesilmesi durumuna deniyor. Aniden gelişmesi ve hastanın hayatını tehdit etmesi ise tablonun en korkutucu yanını oluşturuyor. Kalp krizi denildiğinde aklımıza genellikle göğsün tam ortasında basınç veya ağırlık hissi şeklinde gelişen ve bazen kollara da yayılabilen şiddetli ağrı geliyor. Oysa kalp krizi, hastaların yüzde 20-30’u gibi yüksek bir oranında göğüs ağrısı olmadan ve ‘atipik’ adı verilen ‘sinsi’ sinyallerle gelişiyor. Acıbadem Ataşehir Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Görmez, hastaların kalp krizinin sinsi belirtilerini göz ardı etmeden en yakın bir sağlık kuruluşuna başvurmalarının yaşamsal önem taşıdığını belirterek, “Günümüzde sağlık kuruluşuna zamanında ulaşıldığında hızlı tanı ve tedavi sayesinde kalp krizi neredeyse hasarsız atlatılabiliyor. Ancak koroner anjiyografi sonrasında pıhtı eritici ilaç, balon ve stent gibi tedavilerden etkin sonuç alınabilmesi için kalp krizinde ilk 60 dakika içinde tıkanmış olan kalp damarının açılması gerekiyor. Ne kadar hızlı müdahale edilirse, kalpte kas kaybı ve hücre ölümü de o kadar az oluyor dolayısıyla, krizden sonra gelişebilecek olan kalp yetmezliği veya ritim bozukluğu gibi ciddi sorunlar önlenebiliyor, hastalarımız böylece normal yaşamlarına devam edebiliyorlar” açıklamasında bulunuyor.

Midede yanma, bulantı ve kusma

Midede yanma hissi, bulantı, kusma, kollarda uyuşma, nefes darlığı, fenalık veya baygınlık hissi, soğuk terleme ile tansiyon düşmesi, kalp krizinin en sık görülen sinsi belirtilerini oluşturuyor. Kalbin alt yüzeyi midenin hemen üzerinde yer alıyor. Dolayısıyla kalbin alt bölümünü besleyen sağ koroner damar tıkanıklıklarında mideye yönelik sinyaller gelişebiliyor. Bu durumda ortaya çıkan midede yanma, hazımsızlık hissi, bulantı ve kusma gibi yakınmaları hastalar genellikle akşam yedikleri ağır yemeğe veya midelerini üşütmüş olmalarına bağlıyor ve hekime başvurmayı ihmal ediyorlar. Oysa bu belirtilerin nedeni aslında ‘kalp krizi’ olabiliyor” uyarısında bulunan Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Görmez, sözlerine şöyle devam ediyor: “Özellikle 40 yaş üstündeki hastalar efor sırasında veya istirahat halinde midede yanma hissi, hazımsızlık, bulantı ve kusma gibi şikayetleri olduğunda hekime başvurmayı ihmal etmemeliler. Sağlık kurumunda ise altta yatan nedenin kalp krizi olabileceği düşünülerek hareket edilmesi ve EKG çekilmesi gerekiyor. Aksi halde ortak belirtileri nedeniyle kalp krizi atlanıp, yanlışlıkla reflü ve gastrit tanısı konulabiliyor.”

Çarpıntı, bayılma ve bilinç bulanıklığı

Çarpıntı, bayılma ve bilinç bulanıklığı da yine tek başına kalp krizinin habercisi olabiliyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Görmez, çarpıntı, bayılma veya bilinç bulanıklığı gibi belirtilerin de altında kalp krizi nedeniyle ortaya çıkan ciddi ritim bozuklukları, akut kalp yetmezliği ve ani gelişen hipotansiyonun bulunabileceğini belirtiyor.

Alt çeneye ve dişlere vuran ağrı

Özellikle alt çene ve alt çene dişlerinde oluşan ağrı da tek başına kalp krizine işaret edebiliyor. Sıklıkla efor halinde iken başlasa da istirahat ederken de görülebiliyor. Bazen tabloya boyun ve sırt ağrısı da eşlik edebiliyor. Bu tür ağrılarda hastaların önce diş hekimine başvurduklarını anlatan Doç. Dr. Selçuk Görmez, “Diş hekimleri ağrının diş ve çeneden kaynaklanmadığını tespit edince hastaları kardiyoloji uzmanlarına yönlendirebiliyor. Bu hastalara yaptığımız anjiyolarda genellikle koroner damarlarda ciddi darlıklar bulunduğunu tespit ediyoruz.” diyor. Alt çenede ve dişlerde oluşan ağrılarda hastanın yaşının önemli olduğunu vurgulayan Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Görmez, “Genç yaş grubunda çenede gelişen ağrının kalp krizinden kaynaklanması düşük bir ihtimaldir. Ancak 40 yaşın üzerindeki erkekler ile 50 yaşın üzerindeki kadınların, özellikle tütün kullanımı, hipertansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği, obezite, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam ve ailede erken yaşta gelişen koroner kalp hastalığı gibi risk faktörleri varsa bu belirtiler konusunda daha dikkatli olmaları gerekiyor” bilgisini veriyor.

Fenalık hissi ve çabuk yorulma

“İç sıkılması, daralma hissi, hafif eforla bile gelişen nefes darlığı, aşırı yorgunluk ve bitkinlik gibi yakınmalarda akla ilk anda astım ile KOAH gibi hastalıklar gelse de yine altta yatan nedenin ciddi koroner arter hastalığı veya kalp krizi olabileceğine işaret eden Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Görmez, “Kalbe giden damar tıkandığında kalp vücuda yeterince kan pompalayamadığı için dokular oksijensiz kalıyor. Bunun sonucunda da yorgunluk, sıkıntı veya daralma hissi, nefes darlığı, hatta ölüm korkusu gibi belirtiler görülebiliyor.” diyor.

Kol, omuz ve sırt ağrısı

Sinsi gelişen kalp krizi; göğüs ağrısı olmadan her iki kolda veya sadece sol ya da sağ kolda ağrı ve uyuşma belirtileriyle de karşımıza çıkabiliyor. Ağrı ve uyuşma genellikle sol kolda gelişiyor. Bunun nedeni ise kalp ile ilişkili olan sinirlerin aynı zamanda sol kol ile de bağlantılı olması. Omuz ve sırt ağrısı da kollarda başlayan ağrıya eklenebiliyor. Bu belirtilerin boyun fıtığı hastalığında olanlarla benzer olduğu için önemsenmeyebildiğini ifade eden Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Görmez, kol, omuz veya sırt bölgesinde ani başlayan ve 20 dakikadan uzun süren ağrı ve uyuşma hissi gibi şikayetlerin asla ihmal edilmemesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

Rutin tetkikleri ihmal etmeyin!

Kalp krizi, hastaların yaklaşık yüzde 20-30’unda tipik bir göğüs ağrısı şikayeti olmadan mide yanması, hazımsızlık, bulantı, kusma, çene ağrısı, kol uyuşması, baygınlık, çarpıntı hissi gibi sinsi belirtilerle gelişebiliyor. Reflü, gastrit, safra kesesi iltihabı veya boyun fıtığı gibi farklı hastalıklarda görülen belirtilerle seyredebildiği için hastalar hekime başvurmayı ihmal edebiliyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Selçuk Görmez, bu nedenle hiçbir yakınması olmasa dahi erkeklerin 40 yaşından, kadınların ise 50 yaşından itibaren her yıl kardiyovasküler risk faktörleri yönünden tetkik edilmeleri gerektiğini belirterek, “Öncelikli amacımız kalp krizini önlemek. Tütün kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet hastalığı, kolesterol yüksekliği, sağlıksız beslenme, obezite ve hareketsiz yaşam gibi değiştirilebilir risk faktörlerine karşı önlem alarak kalp krizi riskini yüzde 90 gibi oldukça yüksek bir oranda önleyebiliyoruz. Her yıl yapılan rutin tetkikler hayat kurtardığı için asla ihmal edilmemelidir.” diyor.

Kalp krizinin 5 sinsi belirtisi nedir? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Altınbaş Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Esen, sıcak havaların kalp hastaları üzerindeki olumsuz etkilerine değinerek, önemli uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Özlem Esen, aşırı sıcakların vücudu stress altına alarak, sıcak çarpmasına sebep olduğunu belirtti. 6 madde de kalbi korumanın yollarını anlattı.

“Sıcak havalarda kalp daha çok çalışır”

Prof. Dr. Özlem Esen, sıcak havalarda vücut ısısını sabit yani ‘daha serin’ tutabilmek için cilt yüzeyindeki damarların gevşediğine ve kalbin daha çok çalışmasına neden olduğunu anlattı. Bu durumun aslında insanı sıcak çarpmalarına karşı koruduğunu vurgulayarak, Bilinen kalp hastalığınız varsa veya obezite, yüksek tansiyon, şeker hastalığı gibi çoklu kalp hastalığı riskiniz varsa bu adaptasyon istenilen hızda gelişemeyebilir. Vücudu stress altına girerek, halk arasında sıcak çarpmasına denilen durum yaşanır” açıklamasını yaptı.

“Terleme, kalpte ek strese neden olur”

Prof. Dr. Özlem Esen aslında vücudun aşırı ısınmaya verdiği doğal tepki olan terlemenin, kalp hastalığı olan kişiler için riskli olduğunu ifade etti. Bu yolla sadece suyun değil, gerekli minerallerin de vücuttan atılarak, kalpte ek strese neden olduğuna işaret etti. Ayrıca, insanların kalp hastalığı için aldıkları bazı ilaçların başta diüretikler (idrar söktürücü ilaçlar), vücuttaki sıvıyı uzaklaştırdığını ve risk faktörünün daha da artığına dikkat çekti. Özlem Esen, bunların kalp yetersizliğinin köşe taşı ilaçları olduğunu ve hipertansiyon ilaçlarının pek çoğunda kombinasyon tedavi olarak kullanıldığını belirtti. Ayrıca ACE inhibitörleri, beta blokerler ve kalsiyum kanal blokerleri gibi diğer bazı yaygın kalp ilaçları da vücudun ısıya tepki verme şeklini değiştirdiği bilgisini verdi.

“Kalp ilaçlarını almaya devam edin ancak bol su içemeyi ihmal etmeyin”

Bu tip ilaçları kullananların sıcak havalarda ekstra dikkat etmelerini konusunda uyaran Prof.Dr. Özlem Esen, “Kalp hastaları, yaz aylarında ilaçlarını reçete edildiği şekilde almaya devam etmeli. Ancak vücudun ısı dengesini sağlamak için her zaman içtiklerinden daha fazla su tüketmemeliler” şeklinde konuştu. Ayrıca kalp ilaçlarının sıcak ve nem oranı yüksek hava koşullarında kullanımlarının değişip değişmeyeceği hususunda mutlaka bir kardiyoloğa danışılmasını önerdi.

“Sıcaklığın 1 C yükselmesi, kalp ölüm oranlarını %3.1 oranında artırdı”

Prof. Dr. Özlem Esen, yakın zamanda İngiltere’de 40 bini aşkın kişinin takip edildiği bir araştırmaya göre, gece sıcaklığının 1 C derece bile yükselmesinin 60-64 yaş aralığındaki erkeklerde kalp ölümlerini %3.1 artışa neden olduğunu bilgisini verdi. Özlem Esen, “İngiltere gibi orta enlemde yer alan ülkelerde, gündüz sıcaklığının yanı sıra gece sıcaklığın 25 derecenin altına düşmemesi, kalbe bağlı ölümlerin artmasına katkıda bulunuyor. Bu ülkelerin sıcak havalar için hazırlıklı olmaması, klimanın da daha az kullanılmasının etkili olduğu düşünülüyor.” görüşünü paylaştı.

“İstanbul gibi kalabalık ve hava kirliğinin olduğu şehirlerde sıcaklık daha tehlikeli”

ABD’nin Kaliforniya Eyaletinde yapılan bir başka çalışmaya göre ise sıcak havanın özellikle hava kirliliğinin olduğu kalabalık şehirlerde daha ölümcül seviyelere ulaştığına dikkat çekti. Prof. Dr. Özlem Esen, “Buna göre havadaki partikül sayısı ve sıcaklığın birlikte artmasının kalbe bağlı ölümleri %30 oranında artırdığı tespit edildi. 75 yaş üstünün riski daha fazla olduğu bildirildi.   Bu nedenle İstanbul gibi yoğun nüfuslu şehirlerde, sıcak havalarda korunmak çok daha önemli.” değerlendirmelerini yaptı. 

Sıcaklardan kalbimizi nasıl koruruz?

Prof. Dr. Özlem Esen, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi riskleri olan  kişilerin, sıcak ve güneşli günlerde dikkat etmeleri gerekenleri 6 madde de özetledi.

1-Ağır egzersizlere katılmayı planlıyorsanız ve buna alışkın değilseniz veya yeni bir spora başlıyorsanız, kapsamlı bir kontrol için doktorunuzdan randevu alın ve onayını alın.

2-Sıcak veya nemli havalarda dışarıda veya klimasız iç mekanlardayken bol su için. Bu, minimum sekiz bardak su anlamına gelir.  Egzersiz yapıyorsanız veya aktif bir şey yapıyorsanız daha fazlasını tüketmelisiniz. 75 yaş üstü kişilerde özellikle susuzluk hissi azalması nedeniyle su içilmesi yakınları tarafından takip edilmelidir. Ayrıca demans hastaları da sıvı takibi yapamayacakları için susuzluk riski altında, benzer şekilde sıvı alımı takip edilmelidir.

3-Günün en sıcak saatlerinde (10:00 – 16:00) doğrudan güneşe çıkmaktan kaçının, bu cilt kanserini önleme açısından da önemlidir.

4- Evde istirahat edilmeli ve pamuklu gevşek, hafif kıyafetler giyilmeli, sentetik kumaşlardan uzak durun. Gündüz güneş alan odalarınızda cam ve perdeleri kapaklı tutun.

5- Kızartma, yağlı ve hamurişi gibi sindirimi zor gıdalardan uzak durulmalı. Salata, taze sebze ve meyve gibi su kaynağı yüksek gıdalar tercih edilmeli. Yemek pişirmek için uzun süre ocak veya fırın karşısında kalmayın.

6- Doğuştan kalp rahatsızlığı olanlar, kalp yetersizliği olanlar, 2’den fazla tansiyon ilacı kullanan hastalar ve kronik böbrek yetersizliği olanların aşırı ısınmadan, su ve mineral kayıplarından özellikle korunmaları gerekmektedir. Bu hastaların aşırı sıvı ve mineral kayıpları, ölümcül ritim bozukluklarına sebep olabilmektedir.

Sıcak havalar kalp hastalarını tehdit ediyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Memorial Şişli Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Mustafa Yaman, akciğer embolisi, nedenleri ve tedavisi hakkında bilgi verdi.

Akciğer embolisi sıklıkla kan pıhtısı sonucu oluşuyor

Akciğer embolisi kalbin sağ kanadından çıkan ve akciğere giden pulmoner arterler denilen damarların kan pıhtısı, hava ya da yağ ile tıkanması sonucu meydana gelen ani ve akut bir tablodur. Sıklıkla damarların bir kan pıhtısıyla tıkanması sonucu oluşmaktadır. Daha az olarak hava ya da yağ embolisi sonucu da görülebilmektedir. Akciğer embolisinin oluşmasında damar iç yüzünün bozulması, staz ve kanın pıhtılaşma eğiliminin artması bulunmaktadır. Pıhtılaşma eğiliminin artmasına hiperkoagülabilite denmektedir. Vücudun alt ekstremite denilen bacak ve ayak bölümlerinde ve daha sık olarak da karın bölgesinde bulunan toplardamarlarda bu 3 sebep sonucu, bir şekilde oluşan pıhtı kalbin sağ ventrikül denilen bölümüne gelir, buradan da pulmoner arterlerle akciğere ulaşarak emboliye neden olur. 

Varisleriniz varsa dikkatli olun

Kalp damar hastalıkları pıhtı oluşma riskini artırmaktadır. Sürekli olarak ayakta kalarak çalışan meslek gruplarında varisler oluşmaktadır. Varisler de pıhtı riskini artırmaktadır. Kanda pıhtılaşma oranını artıran bir takım ilaçlar bulunmaktadır. Doğum kontrol ilaçları kandaki pıhtılaşma oranını yükseltebilmektedir. Uzun süreler boyunca hareket etmeyen ya da edemeyen yatağa bağımlı kişilerde veya uzun süreler boyunca yolculuk yapan kişilerde, örneğin 4 saati aşan yolculuklarda hareketsiz kalmak pıhtı oluşmasına ve emboliye sebep olabilmektedir. Bazı ameliyatlardan sonra emboli riski oluşmaktadır. Örneğin karın bölgesi ameliyatları, bacakları ilgilendiren ameliyatlar ya da genel anestezi uygulanan ve uzun süre devam eden ameliyatlar sonucunda, ameliyat sonrası günlerde de emboli atağı oluşabilmektedir. Yağ aldırma ameliyatları sonucunda da yağ embolileri oluşabilmektedir.

Aşırı kilo ve genetik yatkınlık sonucu gelişebiliyor

Derin dalış yapan dalgıçlarda yüzeye hızlı çıkış esnasında yağ veya hava embolileri gelişebilmektedir. Bu duruma “vurgun yemek” de denmektedir. Kanser hastalarında özellikle akciğer kanserinde kan pıhtılaşma oranı yüksek olmaktadır ve akciğer embolisi görülme riski de yüksektir. Kemoterapi tedavisi gören kanser hastalarında pıhtı oluşma riski bulunmaktadır. Genetik yatkınlıklar da kandaki pıhtılaşmayı artırabilmektedir.  Protein C, Faktör (V)  Leiden hastalığı, antitrombin III gibi kanın pıhtılaşmasına sebep olan genetik faktörler de akciğer ambolisinin nedenleri arasına yer alabilmektedir.  Bu genetik yatkınlığa sahip kişiler kaç yaşında olursa olsun pıhtı gelişebilmektedir. Sigara kullanımı ve aşırı kilo da yine akciğer embolisi sebepleri arasında yer almaktadır.

Akciğer embolisi kalp krizi ile karışabiliyor

Akciğer damarı aniden tıkandığı zaman oradaki kan alışverişi ve oksijen alımı bozulmaktadır. Bu durum sonucunda hastada ani meydana gelen bir nefes darlığı, kalp çarpıntısı, öksürük ve bazen de kanlı balgam görülebilmektedir. Bazen de akciğerin büyük ana damarlarından biri tıkanabilmektedir. Bu durumda göğüste çok şiddetli bir baskı ve bayılma da söz konusu olabilmektedir. Göğüs duvarına yakın bir damarda pıhtı olduğunda batıcı bir ağrı oluşabilmektedir. Hasta derin bir nefes aldığında bıçak batıyormuş hissi uyandıran ciddi ağrılar yaşayabilmektedir. Bu gibi durumlarda mutlaka akciğer embolisi akla gelmelidir. Her iki pulmoner arterin tıkanması ise ani kalp durmalarına ve ölümlere neden olabilmektedir. Bu nedenle pulmoner arter embolileri kalp krizi ile karışabilmektedir.

Akciğer embolisinin tedavisi pıhtının formuna göre belirleniyor

Akciğer embolisinin hafif, orta ve ağır formları bulunmaktadır. Akciğer embolisinde tedavi; kan pıhtısının ilaçla çözülmesi, bir kateter ile parçalanması veya cerrahi olarak çıkarılmasından oluşmaktadır. Hafif bir akciğer embolisi durumunda, tedavi olarak antikoagülanlar adı verilen kan sulandırıcı ilaçlar genellikle yeterlidir. Komplikasyon riski düşükse, hastalar bazen ayaktan (evde) tedavi edilebilir. Ağır formda akciğerin her iki ana arteri tıkanmıştır. Hastada ani bir şok tablosu oluşmuştur. Dolaşım bozukluğu ve oksijen yetersizliği de olan hastalar yoğun bakım şartlarında tedavi edilmektedirler. Akut ve şok tablosu ile gelen hastalarda fibrinolitik denilen damarları tıkayan pıhtıların eritilmesini sağlayan ilaç tedavileri uygulanmaktadır. Ağır durumlarda embolektomi denilen cerrahiler de uygulanabilmektedir. Bu ameliyatı kalp ve damar cerrahları pıhtıları temizlemek için nadiren yapmaktadır. Hangi tedavinin uygulanacağına hastanın risk faktörleri değerlendirilerek hekimler tarafından karar verilmektedir.

Akciğer embolisi geçirenler bunlara dikkat etmeli

Akciğer embolisine sebep olan faktörler ortadan kaldırılmazsa ve tedavi süreci doğru ilerlemezse pıhtı tekrar oluşabilir. Tekrar pıhtı oluşmasını engellemek adına kan sulandırıcı ilaçlar en az 6 ay süreyle kullanılmaktadır. Tedavinin düzgün bir şekilde uygulanması ve düzenli doktor kontrolleri hastalığın tekrar etme riskini de azaltmaktadır.

Akciğer embolisi geçirenlerin dikkat etmesi gerekenler şunlardır:

Tedavi için verilen kan sulandırıcı ilaçlar düzenli olarak kullanılmalıdır.

Fazla kilolar pıhtı riskini artırdığı için kilo olması gereken fazla olmamalıdır.

Kalp ve pıhtılaşma sistemi hastalıkları için erken aşamada tedavi olunmalıdır.

Damar sağlığı akciğer embolisinden korunmada önem taşımaktadır. Düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı beslenmek damar sağlığını korumaktadır.

Uzun süre hareketsiz kalarak çalışan ya da seyahat eden kişiler mutlaka yeterince su içmeli, her saat başı oturduğu yerden ayağa kalkıp yürümeli ve bacaklarını hareket ettirmelidir.

Fazla kilo ve varisler akciğer embolisi riskini tetikliyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

 İngilizce’de ‘Holiday Heart Syndrome’ olarak geçen, Türkiye’de adı pek duyulmayan bir hastalık olan Tatil Kalbi Sendromu’nun aslında 40 yıl önce literatüre girdiğine dikkat çeken Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak, daha önce hiç kalp şikayeti olmayan bir kişinin kalbinde, tatilde aşırı yiyecek ve alkol tüketilmesi nedeniyle ciddi ritim bozukluğu görülmesine ‘Tatil Kalbi Sendromu’ adı verildiğini söyledi.

Kalp yetmezliği ve inmeye kadar gidebilir

Tatillerde acil servislere kalple ilgili başvuru sayısının yüzde 15 oranında arttığını belirten Prof. Dr. Çaynak, Tatil Kalbi Sendromu şikayetiyle gelenlerin sayısının da bu grubun içinde hatırı sayılır oranda olduğunu ifade etti. Genelde 30-50 yaş grubunda sık görülen Tatil Kalbi Sendromu’nun ritim bozukluğunun dışında bayılma, bilinç kaybı gibi şikayetleri de ortaya çıkarabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Çaynak, “Tatil Kalbi Sendromu, tek başına ölümcül bir sendrom değil. Ancak buna eşlik eden baş dönmesi, nefes almada zorluk, göğüste baskı hissi, bayılma, bilinç kaybı, çarpıntı gibi durumların görülmesi tehlikeli olabilir. Durum kalp yetmezliği veya inmeye kadar gidebilir” diye konuştu.

Bozulan beslenme düzeni tetikliyor

Tatil Kalbi Sendromu nedeniyle hastaneye başvuran kişilerde olayın üstünden iki gün geçtikten sonra kalple ilgili yapılan tetkiklerin genellikle temiz çıktığına işaret eden Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Çaynak, “Tatilde beslenme düzenimiz bozuluyor. ‘Tatilde yerim, eve dönünce aldığım kiloları veririm. Yılda bir kez tatile çıkıyorum, doya doya yiyip içmeliyim’ düşüncesi, sağlığımıza zarar veriyor. Kontrolsüz fast food tüketimi, her şeyden biraz tatma isteği, artı kilolar olarak hanemize yazılıyor. Her zaman yediğimizden daha fazla yemek yemek kandaki serbest yağ asitlerinin artmasına neden olarak kalpte ani ve sebepsiz ritim bozukluğuna sebep oluyor. Yaşanan ritim bozukluğu, daha çok kalbin kulakçıklarının ritmini kaybetmesi (atrial fibrilasyon) durumudur. Alkol kullandıktan sonra ilk 48 saat  içerisinde Tatil Kalbi Sendromu etkileri görülür. Ancak bırakıldıktan sonra durum düzelir. Hastalığa ‘Tatil Kalbi’ adının verilmesinin sebebi de tatildeyken insanların normalden fazla yiyecek ve içki tüketmesidir” dedi.

Aşırı alkol tüm sistemi olumsuz etkiliyor

Aşırı alkol tüketiminin karaciğer hastalıkları, kalp yetmezliği, ağız içi ve yemek borusu kanserine yol açmasının yanı sıra, kan basıncını yükselttiğini de vurgulayan Prof. Dr. Çaynak, bu durumun hipertansiyon için de tetikleyici olduğunu, özellikle beyinde bölgesel olarak kan akımını etkileyerek geçici ve kalıcı inmelere de yol açabileceğini söyledi.

Tatil Kalbi Sendromu’nun 40 yıldır bilinen bir sendrom olduğunu ama mekanizmasının bugüne kadar anlaşılamadığına dikkat çeken Prof. Dr. Çaynak, şöyle devam etti:“Çünkü mekanizma aranırken kalple ilgili bir bulguya rastlanmıyor. Damar tıkalı değil, kalp kapağı bozuk değil, kalp yetmezliği yok ama kalp krizini taklit eden belirtiler gösteriyor. Kalbin ritim hücreleri tıpkı elektrik hattı gibi işliyor. Ritim hücrelerinin mekanizmasının işlemesini sodyum, potasyum, kalsiyum gibi bir takım elementler sağlıyor. Aşırı alkol tüketimi bu elementlerin dengesini değiştirerek kalbin ritmini bozuyor.  Kalpte ritim bozukluğu önemli bir semptomdur. Bu tür  çarpıntılar her zaman selim çarpıntılar değildir. Ritim bozukluğu devam ederse kalp içerisinde pıhtı oluşumuna sebep olur. O pıhtı da beyne atar ve inme olur. Bu nedenle devam eden bu ritim bozukluklarının tedavisinde çok kuvvetli kan sulandırıcılar kullanıyoruz. Bu yüzden ritim bozukluğunun geçici mi, yoksa kalıcı mı olduğunu iyi tespit etmek gerekiyor.”

Misafir gelecek diye telaş yapmak kalbi yorar

Tatilde psikolojik sorunların kalbi etkileyebileceği uyarısında bulunan Prof. Dr. Çaynak, yaşanabilecek maddi sıkıntıların, misafir ağırlama telaşının, uyku düzeninin bozulmasının ve her gün düzenli yapılan egzersizlerin yapılmamasının da Tatil Kalbi Sendromu riskini artırdığını söyledi. Prof. Dr. Çaynak, “Toplum olarak misafirperverliğe önem veren bir toplumuz fakat bunu bazen telaş haline getirebiliyoruz. Sıkıntı ve telaş kalbi olumsuz etkilerken, sunulan ikramlar da diyetleri bozuyor. Tatillerde uyku ritmimizi de yitiriyoruz. Her zamankinden daha geç uyumaya ve daha geç uyanmaya başlıyoruz. Uyku ritminin bozulması kalp ritmimizi olumsuz etkiliyor. Rutin hayatında düzenli egzersiz yapan kişiler tatilde egzersizlerini yapmayınca veya spordan uzak hayat süren kişiler tatilde bir anda ekstrem sporlara merak salınca, doğal olarak kalpleri de olumsuz etkilenebiliyor. Tatildeyken ilk kez denenen paraşüt, jet ski vs. gibi ani heyecan ve korkuya sebep olan sporlar sempatik sinir sistemini aktive edebiliyor ve kalbi yorabiliyor” ifadelerini kullandı. 

Tatil Kalbi Sendromu kalp krizini taklit ediyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Vücuda gereken besin maddeleri ve oksijeni sağlayan kanı dolaşım sisteminde hareket ettiren; göğüs kemiğinin hemen altında yer alan kalp, vücudun en önemli organlarının başında gelmektedir. Temel görevi kanı vücuda pompalamak olan kalp, vücudun ısısını düzenler, asit-baz dengesini korur, hormon ve enzimleri vücudun gereken yerlerine taşır. Kalbin günde 9 bin litre kanı vücuda pompaladığı bilinir. Yetişkin kişilerde 200 gram ile 400 gram arasında bir ağırlığı bulunan kalp hayati bir organdır. Vücuttaki dolaşımın doğru ve sağlıklı gerçekleşmesi için kalbin de sistematik olarak çalışması gerekir.

Kimler risk altında?

Hemen hemen herkes kalp hastalıklarına yakalanabilir. Ancak bazı kişiler bu konuda daha büyük risk altındadır. Kalp ve damar hastalıklarında mücadelede en önemli atılacak adım tedbir almaktır. Çünkü kalp ve damar hastalıkları risk faktörleri nedeniyle daha erken ortaya çıkabilmekte ve hızla ilerleyebilmektedir. Bu risk faktörlerini şöyle sıralamak mümkündür:

Yaş faktörü: Erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaşın üzerinde olmak

Ailede erken yaşta kalp hastalığı görülmesi

Tütün ürünleri kullanımı

Hipertansiyon

Kolesterol yüksekliği

Fiziksel hareketsizlik

Diyabet

Obezite

Stres

Depresyon

Uyku sorunları

Erken menopoz

Erken yaşta da kalp sağlığı bozulabilir

Hayat boyu hiç mola vermeden çalışmaya devam eden kalp arada yorulup görevini aksatabilmektedir. Sağlıksız beslenme, sigara, stres, hareketsiz yaşam kalp ve damar hastalıklarına sebep olan faktörler arasında yer alırken; bu faktörlerin kontrol altına alınması ve vücudu dikkatli izlemek hayat kurtarıcı olabilmektedir. Bazen genç yaştaki kişiler kalp hastalığından endişe etmek için çok erken olduğunu düşünüp, dikkatsiz davranabilmektedir. Oysa erken yaşlarda atardamarlarda plak oluşumu başlayabilmektedir. Ailede kalp hastalığı, diyabet gibi hastalıklar da varsa; genç kişi fazla kilo sahibiyse damarlar bundan erken yaşta ve olumsuz etkilenebilmektedir. Damar sertliğine bağlı koroner arter hastalığında genetik etkenlerin yanında sağlıksız yaşam alışkanlıklarının da etkili olduğu bilinmektedir.

Kalbi koruyan hayati öneriler

Bu nedenle kalp sağlığını korumak ve kalp nedeniyle oluşan ölümlerin önüne geçmek için bazı noktalara dikkat etmek gerekmektedir. Kalp sağlığını koruyan önerileri şöyle sıralamak mümkündür:

Sigara gibi tütün ürünlerinden uzak durmak

Sağlıklı beslenip, ideal kiloya ulaşmak ve o kiloyu korumak

Tuz tüketimini azaltmak

Fiziksel olarak aktif olmak

Stres yönetimine dikkat etmek

Pozitif bir bakış açısına sahip olmak

Kolesterol ve kan şekeri düzeyini dengede tutmak

Tansiyonu kontrol altında tutmak

Düzenli kalp kontrollerini yaptırmak

Pozitif bir bakış açısına sahip olmak

Kalp sağlığı için 12 risk faktörüne dikkat! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak, spor yaparken dikkat edilmesi gerekenleri anlattı…

Önce kaslar güçlenmeli

“Hayatın her alanında bir işe başlamadan önce yapılması gereken hazırlıklar vardır. Spor yapmaya başlamadan önce kişinin kendini hazırlaması ve gerekli sağlık kontrollerinden geçmesi gerekir. Tüm vücut fonksiyonlarında değişiklikler yaratan egzersiz, kişinin oksijen ihtiyacını 12 katına kadar çıkarır. Bu ihtiyaç doğrudan kalbin daha fazla kan pompalaması gerektiği anlamına gelir. Bu sırada, daha hızlı atan kalp, tüm ihtiyacı karşılamak için daha fazla çalışır ve efor sarf eder. İş yükü artan kalbin kasları, tıpkı profesyonel spor yapan kişilerde olduğu gibi zamanla güçlenir ve gerekli efor için antrenmanlı hale gelir. Yani kişinin kalbinin spor için uygun hale gelmesi, düzenli egzersizle sağlanabilir. Spora hazırlanmış kalbin sol karıncığında hacim ve kas artışı gözlenir. Böylelikle kalp, yüksek tempoda yapılan fiziksel aktiviteyi zorlanmadan devam ettirebilme gücüne de sahip olmuş olur.”

Kan sulandırıcı kullananlar dikkatli olmalı!

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak, “Yapılan bilimsel araştırmalar kalp krizlerinin büyük çoğunluğunun sabah 06:00-12:00 arası görüldüğünü, en sık da sabah 08:00-09:00 arasında gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Sabahları yapılan tempolu egzersiz; 40 yaşın üzerindeki sağlıklı kişilerde ve yaşı fark etmeksizin tüm kalp hastalarında kalp krizine ve ani ölüme neden olabiliyor. Ailesinde 55 yaş altı kalp krizi geçirenler, sigara içenler ve obez kişiler de bu riskle karşı karşıya kalıyor.  Spor aktiviteleri hastaya uygun planlanmalı. Mesela tedavisinde idrar söktürücü ilaç kullanılan hastalar yüksek tempolu sporu tercih etmemeli; kan sulandırıcı alan hasta ise travmaya duyarlı sporlardan kaçınmalıdır” diyerek uyarıyor.

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak, kalp hastaları için yapılabilecek en sağlıklı sporların tempolu yürüyüş ve yüzme olduğunu da belirtiyor. Ayrıca meditasyonu da öneriyor.

Spora başlamadan önce ısınma hareketleri kalp sağlığını korur! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Kalp krizi riskini arttıran bir diğer faktör ise, ayrılıklar ve boşanmalar. Araştırmalara göre ayrılık sonrası, kadınlarda aynı yıl, erkeklerde ise bir sonraki yıl kalp krizi riski artıyor, geçen yıllar içinde de bu risk azalıyor. Her duygudan etkilenecek kadar hassas olan kalbimiz ile ilgili araştırmaları Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Gökhan Kahveci anlattı…

Mutlu ve tatmin edici bir ilişki ve evlilik ömrü uzatıyor

2019 yılında yayımlanan bir araştırmada yaşı 50’nin üzerinde olan 4400 çift, 8 yıl takip edilmiş. 8 yılın sonunda, katılımcıların yaklaşık yüzde 16’sı hayatını kaybetmiş. Çoğunluğu erkek olan hayatını kaybedenler, hayatta olanlara göre daha yaşlı, daha az eğitimli, daha az varlıklı, daha az fiziksel olarak aktif ve daha kötü sağlık durumunda oldukları görülmüş. Ayrıca daha düşük ilişki tatmini, daha düşük yaşam doyumu ve daha düşük yaşam doyumu bildiren bir eşe sahiplermiş. Hayatını kaybeden katılımcıların eşlerinin, 8 yıllık gözlem süresi içinde, halen yaşayan katılımcıların eşlerinin bile vefat etme olasılığı, eşi ölmeyenlere göre daha yüksek olduğu saptanmış. Sonuç olarak;  partner yaşam memnuniyetinin/tatmininin sağlık ve uzun ömür için önemli sonuçları olabileceğini gördük.

Evliliklerin kalp sağlığı üzerine etkisi araştırıldı!

Yapılan bir başka araştırmada olumsuz (negatif) bir ilişki içinde olanların 12 yıllık takipte koroner olay geçirme olasılığının yüzde 34 daha fazla olduğunu görüldü. Diğer bir araştırmaya göre ise, kalp krizi geçirildiğinde ölme riski, hiç evlenmemişlerde 1.7 kat, yeni boşanmış çiftlerde 1.7 kat ve eşini kaybedenlerde 1.3 kat arttığı ortaya çıktı. Evli olanlarda bu risk çok daha az.

 Duygusal faktörler etkiliyor

Bu merak edilen konuyu, Columbia Üniversitesinden araştırmacılar daha önce yapılmış bilimsel araştırmaları toparlayarak analiz etmişler. Sonuç olarak da kalp krizi riskinin, öfke ile 3.1 kat, endişe/kaygı ile 1.6 kat, yas/kayıp ile 21 kat, ve depresif duygu durumu ile 2.5 kat artığı görülmüş. Bu tetikleyiciler de damarlarda direnç artışı, büzüşme ve pıhtılaşmada artışa neden oluyor ve kalp krizine yol açıyor.

Ayrılık acısı kalbi de etkiliyor

Partnerlerin birbirinden ayrılması kalp krizi riskini artırıyor.   Danimarka’da 2.5 milyon kişinin kayıtları incelenerek yapılan bir epidemiyolojik çalışmada, partnerinden ayrılmanın kadınlarda, ayrılık yaşanan yıl içinde, erkeklerde ise bir sonraki yılda kalp krizi riskini artırdığı görülmüş. Sonuçta ayrılık sonrası yaşanan duygular; öfke, kaygı ve depresif ruh hali gibi tetikleyicileri beraberinde getiriyor. Daha sonraki yıllarda bu risk giderek azalıyor.

Mutlu evlilik uzun bir yaşamın anahtarı olabilir yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Sevgililer Günü ruhuna kolayca bürüneceğiniz, kalpli desenlerden oluşan nail art önerileri derledik.

Kaynak: ALEM

14 Şubat yaklaşırken ‘Kalpli Tırnakları’ denemeye ne dersiniz? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Siz kalbinizi terk edemezsiniz ama maalesef o sizi terk edebilir. ‘Kendiniz için’, kalbiniz ve tüm sağlığınız için stresi yönetmenin zamanı geldi! 2022’de spora başlayın, olumlu düşünün ve âşık olun!  Biliyorum herkes ‘Nasıl?’ diyordur. Hepimizin hem günlük hayatında, hem de toplumsal olarak sıkıntılarımızın olduğu böyle bir zamanda ‘Bunu nasıl başarabilirim?’ diyeceksiniz. Evet, sıkıntılar hep var, ama kalp de sizin kalbiniz. İsterseniz gelin stres kalbinize ne yapıyor ve siz neler yaparak stresin etkisini kalbinizden uzaklaştırırsınız bakalım.

Stresten kaçının!

Stres hormonları tansiyonu yükseltir, kalp damarlarında spazm yapar; kalp krizi geçirmenize sebep olur: Vücudumuz her türlü koşul için kendini tüm organlarıyla hazır bulundurmak için hormonları adeta birer postacı gibi kullanarak ilgili birimleri hazırda bulundurur. Ancak beyindeki algı ve reaksiyon sistemi neyin daha hayati, neyin daha halledilebilir olduğunu ayırt edemez. Sizin bir vahşi hayvan saldırısına uğradığınızda vereceğiniz hormonal tepkiyle, trafik sıkışıklığında arabayı önünüze kıran bir sürücüye verdiğiniz tepki birebir aynıdır. Bu tepkiyle kaslarınıza daha fazla kan gider, kalbiniz hızlanır, tansiyonunuz yükselir, ağzınız kurur, göz bebekleriniz küçülür. Başınıza gelen durum her neyse her ikisi de kalbinize aynı zararı verir. Tansiyondaki ani yükselmeler kalbinizin en büyük düşmanıdır. Kalp krizi riskini artırır. Aort damarı genişlemesine (anevrizma) veya yırtılmasına (diseksiyon) sebep olur. Beyin kanamasına yol açar. O nedenle stresinizi kontrol etmek, sizi ani birçok sağlık felaketinden korur.

Stres anlık bir şey değil, bir yaşam tarzı haline geldiyse birçok kronik rahatsızlığa davetiye çıkarır

 Kabul ediyorum; ‘Hiçbir şeye canını sıkma, rahat ol’ demek anlamsız. Elbette ev hayatında, işte, günlük rutinimizde bizi anlık kızdıran, üzen olaylar yaşıyoruz ve bu bizim ruh durumumuzda dalgalanmalar yaratıyor. Ancak bu endişeyi, bir ruh hali durumuna sokarsanız kalp sağlığınızdan yiyorsunuz. Tip A kişilik dediğimiz bu kişiler; yüksek tansiyonlu, kalp ritmi sürekli yüksek veya düzensiz, gün içinde ani ritim ve tansiyon iniş çıkışları yaşayan kişiler. Üstelik bu kişiliklerinden dolayı streslerini azalttığını düşünerek sigara içiyor, sağlıksız ve fazla yiyor, daha fazla alkol tüketiyorlar. Bundan dolayı kalp damar hastalıkları için ciddi bir aday oluyorlar. Üstelik bu kişiler iş hayatının daha başında genç kişiler olduğu için, onlarda gelişen ani bir kalp damarı tıkanıklığı, yaşlılarda uzun zamanda oluşan bir darlığa oranla daha ölümcül oluyor.

‘Olumlu düşünmek’ kalbinize iyi geliyor

Olaylar karşısında, çaresizliğe kapılarak her durumu bir felaket gibi yaşayanlardan mısınız? Yapmayın, kalbinize zarar! Olumlu tarafından bakmayı, pozitiflemeyi deneyimlemeye çalışın. İnanın ruh halinizde yaşadığınız daralma, damarlarınızda da yaşanıyor. ‘Ne yapayım benim mizacım böyle!’ demeyin; bu düşünme tarzı değişikliğini kimse için değil, kendiniz, kendi kalbiniz için yapıyorsunuz. Siz kalbinizi terk edemezsiniz ama maalesef o sizi terk edebilir.

‘Modumu yükseltmek için ne yapabilirim?’

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Barış Çaynak,  “Spor yapın! Düzenli egzersiz vücutta endorfin hormonunuzu artırır. Endorfin sizi daha zinde ve mutlu hissettirir. Üstelik bağımlılık yaratan bir hormondur. Düzenli şekilde yaklaşık bir ay aynı düzeyde egzersiz yaparsanız, sonrasında vücudunuz bunu sizden isteyecektir. Düzenli bir cinsel yaşam da hem kalp değerlerinizi korumaktadır, hem de tansiyon kontrolünde altın değerindedir. Kalbinizin gerçekten istediği tek şey aşk!” diyor.

Vücudunuz birlikte oynayan bir takımdır, bir oyuncu kötüyse maçı kaybedersiniz: ‘Ruh halim kötü ama kalbime iyi bakayım’ diyemezsiniz. Postacı hormonlarınızla hepsi birbiriyle haberleşiyor. Tiroit beziniz az çalışıyorsa, kolesterolünüz düşmez; sürekli endişeli bir ruh halindeyseniz, tansiyon hapları tansiyonunuzu düşürmez. Herkeste; ‘Ne yapayım, stresliyim?’ durumu var. Ne yapacaksanız kendiniz için; hayat sizin, stresinizi azaltın. Bütün kötü alışkanlıklar, bildiğiniz halde yapmadığınız doğrular stresten. Artık ‘kendiniz için’ olumlu düşünmenin ve stresi yönetmenin zamanı geldi.

Sağlıklı kalbin ilk şartı spor yapmak ve âşık olmak! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Covid’in yaygın olduğu dönemde gördük ki, kalp damar tıkanıklığı için risk altındaki kişiler bu hastalık sonrası kalp krizleri ile hastanelere başvurdular. Kalbimiz soğuk havalarda daha fazla oksijenden almak istiyor. Kalbi besleyen kan oksijenden ne kadar zengin olursa kalp damarlarında darlık bile olsa krize sebebiyet vermeyip, kalbi idare edebiliyor. Kış aylarında havadaki oksijen miktarı azaldığı için, vücut kalbe daha az oksijen içeren kan pompalıyor.  Bu nedenle kış aylarında kalp, ihtiyacı olan kanı alamıyor. Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Barış Çaynak, kışın kalp sağlığını korumanın yolları hakkında bilgiler verdi…

Mevsim geçişlerinde kalbinizi korumanın 6 önemli yolu! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.