Altınbaş Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Esen, sıcak havaların kalp hastaları üzerindeki olumsuz etkilerine değinerek, önemli uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Özlem Esen, aşırı sıcakların vücudu stress altına alarak, sıcak çarpmasına sebep olduğunu belirtti. 6 madde de kalbi korumanın yollarını anlattı.

“Sıcak havalarda kalp daha çok çalışır”

Prof. Dr. Özlem Esen, sıcak havalarda vücut ısısını sabit yani ‘daha serin’ tutabilmek için cilt yüzeyindeki damarların gevşediğine ve kalbin daha çok çalışmasına neden olduğunu anlattı. Bu durumun aslında insanı sıcak çarpmalarına karşı koruduğunu vurgulayarak, Bilinen kalp hastalığınız varsa veya obezite, yüksek tansiyon, şeker hastalığı gibi çoklu kalp hastalığı riskiniz varsa bu adaptasyon istenilen hızda gelişemeyebilir. Vücudu stress altına girerek, halk arasında sıcak çarpmasına denilen durum yaşanır” açıklamasını yaptı.

“Terleme, kalpte ek strese neden olur”

Prof. Dr. Özlem Esen aslında vücudun aşırı ısınmaya verdiği doğal tepki olan terlemenin, kalp hastalığı olan kişiler için riskli olduğunu ifade etti. Bu yolla sadece suyun değil, gerekli minerallerin de vücuttan atılarak, kalpte ek strese neden olduğuna işaret etti. Ayrıca, insanların kalp hastalığı için aldıkları bazı ilaçların başta diüretikler (idrar söktürücü ilaçlar), vücuttaki sıvıyı uzaklaştırdığını ve risk faktörünün daha da artığına dikkat çekti. Özlem Esen, bunların kalp yetersizliğinin köşe taşı ilaçları olduğunu ve hipertansiyon ilaçlarının pek çoğunda kombinasyon tedavi olarak kullanıldığını belirtti. Ayrıca ACE inhibitörleri, beta blokerler ve kalsiyum kanal blokerleri gibi diğer bazı yaygın kalp ilaçları da vücudun ısıya tepki verme şeklini değiştirdiği bilgisini verdi.

“Kalp ilaçlarını almaya devam edin ancak bol su içemeyi ihmal etmeyin”

Bu tip ilaçları kullananların sıcak havalarda ekstra dikkat etmelerini konusunda uyaran Prof.Dr. Özlem Esen, “Kalp hastaları, yaz aylarında ilaçlarını reçete edildiği şekilde almaya devam etmeli. Ancak vücudun ısı dengesini sağlamak için her zaman içtiklerinden daha fazla su tüketmemeliler” şeklinde konuştu. Ayrıca kalp ilaçlarının sıcak ve nem oranı yüksek hava koşullarında kullanımlarının değişip değişmeyeceği hususunda mutlaka bir kardiyoloğa danışılmasını önerdi.

“Sıcaklığın 1 C yükselmesi, kalp ölüm oranlarını %3.1 oranında artırdı”

Prof. Dr. Özlem Esen, yakın zamanda İngiltere’de 40 bini aşkın kişinin takip edildiği bir araştırmaya göre, gece sıcaklığının 1 C derece bile yükselmesinin 60-64 yaş aralığındaki erkeklerde kalp ölümlerini %3.1 artışa neden olduğunu bilgisini verdi. Özlem Esen, “İngiltere gibi orta enlemde yer alan ülkelerde, gündüz sıcaklığının yanı sıra gece sıcaklığın 25 derecenin altına düşmemesi, kalbe bağlı ölümlerin artmasına katkıda bulunuyor. Bu ülkelerin sıcak havalar için hazırlıklı olmaması, klimanın da daha az kullanılmasının etkili olduğu düşünülüyor.” görüşünü paylaştı.

“İstanbul gibi kalabalık ve hava kirliğinin olduğu şehirlerde sıcaklık daha tehlikeli”

ABD’nin Kaliforniya Eyaletinde yapılan bir başka çalışmaya göre ise sıcak havanın özellikle hava kirliliğinin olduğu kalabalık şehirlerde daha ölümcül seviyelere ulaştığına dikkat çekti. Prof. Dr. Özlem Esen, “Buna göre havadaki partikül sayısı ve sıcaklığın birlikte artmasının kalbe bağlı ölümleri %30 oranında artırdığı tespit edildi. 75 yaş üstünün riski daha fazla olduğu bildirildi.   Bu nedenle İstanbul gibi yoğun nüfuslu şehirlerde, sıcak havalarda korunmak çok daha önemli.” değerlendirmelerini yaptı. 

Sıcaklardan kalbimizi nasıl koruruz?

Prof. Dr. Özlem Esen, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi riskleri olan  kişilerin, sıcak ve güneşli günlerde dikkat etmeleri gerekenleri 6 madde de özetledi.

1-Ağır egzersizlere katılmayı planlıyorsanız ve buna alışkın değilseniz veya yeni bir spora başlıyorsanız, kapsamlı bir kontrol için doktorunuzdan randevu alın ve onayını alın.

2-Sıcak veya nemli havalarda dışarıda veya klimasız iç mekanlardayken bol su için. Bu, minimum sekiz bardak su anlamına gelir.  Egzersiz yapıyorsanız veya aktif bir şey yapıyorsanız daha fazlasını tüketmelisiniz. 75 yaş üstü kişilerde özellikle susuzluk hissi azalması nedeniyle su içilmesi yakınları tarafından takip edilmelidir. Ayrıca demans hastaları da sıvı takibi yapamayacakları için susuzluk riski altında, benzer şekilde sıvı alımı takip edilmelidir.

3-Günün en sıcak saatlerinde (10:00 – 16:00) doğrudan güneşe çıkmaktan kaçının, bu cilt kanserini önleme açısından da önemlidir.

4- Evde istirahat edilmeli ve pamuklu gevşek, hafif kıyafetler giyilmeli, sentetik kumaşlardan uzak durun. Gündüz güneş alan odalarınızda cam ve perdeleri kapaklı tutun.

5- Kızartma, yağlı ve hamurişi gibi sindirimi zor gıdalardan uzak durulmalı. Salata, taze sebze ve meyve gibi su kaynağı yüksek gıdalar tercih edilmeli. Yemek pişirmek için uzun süre ocak veya fırın karşısında kalmayın.

6- Doğuştan kalp rahatsızlığı olanlar, kalp yetersizliği olanlar, 2’den fazla tansiyon ilacı kullanan hastalar ve kronik böbrek yetersizliği olanların aşırı ısınmadan, su ve mineral kayıplarından özellikle korunmaları gerekmektedir. Bu hastaların aşırı sıvı ve mineral kayıpları, ölümcül ritim bozukluklarına sebep olabilmektedir.

Sıcak havalar kalp hastalarını tehdit ediyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Vücuda gereken besin maddeleri ve oksijeni sağlayan kanı dolaşım sisteminde hareket ettiren; göğüs kemiğinin hemen altında yer alan kalp, vücudun en önemli organlarının başında gelmektedir. Temel görevi kanı vücuda pompalamak olan kalp, vücudun ısısını düzenler, asit-baz dengesini korur, hormon ve enzimleri vücudun gereken yerlerine taşır. Kalbin günde 9 bin litre kanı vücuda pompaladığı bilinir. Yetişkin kişilerde 200 gram ile 400 gram arasında bir ağırlığı bulunan kalp hayati bir organdır. Vücuttaki dolaşımın doğru ve sağlıklı gerçekleşmesi için kalbin de sistematik olarak çalışması gerekir.

Kimler risk altında?

Hemen hemen herkes kalp hastalıklarına yakalanabilir. Ancak bazı kişiler bu konuda daha büyük risk altındadır. Kalp ve damar hastalıklarında mücadelede en önemli atılacak adım tedbir almaktır. Çünkü kalp ve damar hastalıkları risk faktörleri nedeniyle daha erken ortaya çıkabilmekte ve hızla ilerleyebilmektedir. Bu risk faktörlerini şöyle sıralamak mümkündür:

Yaş faktörü: Erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaşın üzerinde olmak

Ailede erken yaşta kalp hastalığı görülmesi

Tütün ürünleri kullanımı

Hipertansiyon

Kolesterol yüksekliği

Fiziksel hareketsizlik

Diyabet

Obezite

Stres

Depresyon

Uyku sorunları

Erken menopoz

Erken yaşta da kalp sağlığı bozulabilir

Hayat boyu hiç mola vermeden çalışmaya devam eden kalp arada yorulup görevini aksatabilmektedir. Sağlıksız beslenme, sigara, stres, hareketsiz yaşam kalp ve damar hastalıklarına sebep olan faktörler arasında yer alırken; bu faktörlerin kontrol altına alınması ve vücudu dikkatli izlemek hayat kurtarıcı olabilmektedir. Bazen genç yaştaki kişiler kalp hastalığından endişe etmek için çok erken olduğunu düşünüp, dikkatsiz davranabilmektedir. Oysa erken yaşlarda atardamarlarda plak oluşumu başlayabilmektedir. Ailede kalp hastalığı, diyabet gibi hastalıklar da varsa; genç kişi fazla kilo sahibiyse damarlar bundan erken yaşta ve olumsuz etkilenebilmektedir. Damar sertliğine bağlı koroner arter hastalığında genetik etkenlerin yanında sağlıksız yaşam alışkanlıklarının da etkili olduğu bilinmektedir.

Kalbi koruyan hayati öneriler

Bu nedenle kalp sağlığını korumak ve kalp nedeniyle oluşan ölümlerin önüne geçmek için bazı noktalara dikkat etmek gerekmektedir. Kalp sağlığını koruyan önerileri şöyle sıralamak mümkündür:

Sigara gibi tütün ürünlerinden uzak durmak

Sağlıklı beslenip, ideal kiloya ulaşmak ve o kiloyu korumak

Tuz tüketimini azaltmak

Fiziksel olarak aktif olmak

Stres yönetimine dikkat etmek

Pozitif bir bakış açısına sahip olmak

Kolesterol ve kan şekeri düzeyini dengede tutmak

Tansiyonu kontrol altında tutmak

Düzenli kalp kontrollerini yaptırmak

Pozitif bir bakış açısına sahip olmak

Kalp sağlığı için 12 risk faktörüne dikkat! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Covid’in yaygın olduğu dönemde gördük ki, kalp damar tıkanıklığı için risk altındaki kişiler bu hastalık sonrası kalp krizleri ile hastanelere başvurdular. Kalbimiz soğuk havalarda daha fazla oksijenden almak istiyor. Kalbi besleyen kan oksijenden ne kadar zengin olursa kalp damarlarında darlık bile olsa krize sebebiyet vermeyip, kalbi idare edebiliyor. Kış aylarında havadaki oksijen miktarı azaldığı için, vücut kalbe daha az oksijen içeren kan pompalıyor.  Bu nedenle kış aylarında kalp, ihtiyacı olan kanı alamıyor. Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Barış Çaynak, kışın kalp sağlığını korumanın yolları hakkında bilgiler verdi…

Mevsim geçişlerinde kalbinizi korumanın 6 önemli yolu! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.