Avrupa İlaç Kurumu (EMA) Baş Tıbbi Yöneticisi Steffan Thirstrup, özellikle amoksisilin etken maddeli antibiyotikler gibi bazı ilaçların bulunmasında birçok ülkede sıkıntı yaşandığını söyledi.

AB’nin 27 ülkesinin 25’inde antibiyotik ilaç sıkıntısı bulunduğunu aktaran Thirstrup, son aylarda bu ilaçlara talebin arttığını, aynı zamanda üretimde sorunlar yaşandığını ifade etti.

Thirstrup, ilaç üreticilerinin personel eksikliğinden ötürü üretimde sorunlarla karşılaştığını dile getirdi.

EMA’nın yöneticilerinden Marco Cavaleri de antibiyotik ilaçların uygun şekilde kullanılması uyarısında bulundu.

Soğuk algınlığı veya viral enfeksiyonlar gibi durumlarda antibiyotik kullanımına ihtiyaç duyulmadığına dikkati çeken Cavaleri, antibiyotik kullanımında temkinli bir yaklaşım benimsenmesinin önemine işaret etti.

Birçok Avrupa ülkesinde son dönemde bazı ilaçların temininde sorun bulunduğu bildiriliyor. Buna gerekçe olarak üretimdeki gecikme, talepteki artış, etken madde sağlanamaması ve ulaşım sıkıntıları gibi tedarik sorunları gösteriliyor.

Kaynak:AA

Avrupa’da antibiyotiğe ulaşımda sorun yaşanıyor!  yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Dünya Aferez Birliği (WAA) Başkanı Prof. Dr. Fevzi Altuntaş, demir eksikliğinin sadece diyet ile düzelmeyeceğini, ilaç desteği de alınması gerektiğini bildirdi.

Hematoloji Eğitim ve Araştırma Derneği Kurucu Başkanı da olan Prof. Dr. Altuntaş, AA muhabirine, demir eksikliği ve anemisinin dünyada en sık görülen anemi olduğunu söyledi. Dünyada her 3 kişiden birinde demir eksikliği bulunduğu bilgisini veren Altuntaş, kadınların erkeklere göre daha fazla demir eksikliği yaşadığını dile getirdi.

4. Hematoloji Eğitim ve Araştırma Kongresi için Antalya’da bulunan Altuntaş, demir eksikliğinde diğer riskli grubun ise çocuklar olduğuna dikkati çekerek, bebeklerin dördüncü aydan 1 yaşına kadar demir tedavisi almalarını önerdiklerini kaydetti.

Demirin çocuğun bilinçsel gelişimini etkilediğini aktaran Altuntaş, “Demir, çocukların okul başarısını ve nörolojik gelişmesini etkilemektedir. Çocukların demir eksikliği tedavisi edilmesi bir zorunluluktur. Gebelik döneminde demir eksikliği anne ve bebek ölümlerini artırmaktadır. Kadınlarda gebe iken demir eksikliğinin oluşması hem anne hem de çocuğun sağlığını olumsuz etkilemektedir.” diye konuştu.

“Demir eksikliği olan kişiler enfeksiyonlara daha sık yakalanıyor”

Demir eksikliği yaşayan kişilerde halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık gibi şikayetler görülebildiğini anlatan Altuntaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yapılan bir çalışmada demir eksikliği olan çalışan bireylerde yüzde 30’lara kadar iş performansının düştüğü izlenmiştir. Demir bağışıklık sistemi içinde önemli olan bir element. Demir eksikliği olan kişiler enfeksiyonlara daha sık yakalanıyor. Demir eksikliği bir bulgudur. Mutlaka altta yatan sebep araştırılmalıdır. Sebebi araştırılıp tespit yapılmadan herhangi bir tedaviye başlanmamalıdır. Demir eksikliği sadece diyetle düzelmez. Demir deposunun doldurulması lazım. Bu ancak ilaç tedavisi ile doldurulabilir. İlaç tedavisi ile doldurduktan sonra besinlerle bunun azalmaması sağlanabilir. Besinler önemlidir ama hiçbir zaman depo demirlerini dolduracak kadar değildir. Demir deposunun doldurulmasının ardından kırmızı et emilimi daha iyi olan demire sahip bir besindir. Özellikle tüketilmesini tavsiye ediyoruz. Kırmızı et tüketemeyenler için beyaz et, hindi, baklagiller, kuru yemişler, yeşillikler ve yeşil sebzelerin yenilmesini tavsiye ediyoruz. Demir yönünden zengin besinleri tüketirken de olabildiğince C vitamini zengin gıdalarla birlikte alınması demir emilimini artıracaktır. Kırmızı et yerken yanında limonlu salatanın olması gibi.”

Demir eksikliğine dikkat çekmek için 26 Kasım Demir Eksikliği Günü’nün bu yılki temasının “Bedeninizi dinleyin” olduğunu dile getiren Altuntaş, şunları aktardı:

“Kendinizi dinleyin. Sürekli açıklayamadığınız bir yorgunluğunuz, halsizliğiniz, konsantre olmada güçlüğünüz, sürekli açıklayamadığınız bir baş ağrınız varsa, çarpıntılarınız oluyorsa, iş başarınız ve performansınız düştüyse, sık sık enfeksiyonlara yakalanıyorsanız demir eksikliği olabilir diyerek doktorunuza başvurun.”

Kaynak: AA

Demir eksikliği için ilaç desteği şart! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Fazla ve gereksiz ilaç kullanımı istenmeyen etkilere neden olabilir. Alerjik reaksiyonlar gerçekleşebilir, karaciğer ve böbrek yetmezlikleri ortaya çıkabilir. Özellikle böbrek hastaları için bilinçli ilaç kullanımı çok önemlidir. Liv Hospital Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Tekin Akpolat böbrek hastaları için ilaç kullanımının önemini anlattı.

Mutlaka doktora danışmayı ihmal etmeyin!

Böbrek ilaçların vücuttan atılmasında karaciğer gibi önemli rolü olan iki organdan biridir. Böbrek fonksiyonlarının bozulması ilaçların vücutta kalma süresini, yıkılmasını, fonksiyonlarını etkileyerek tedaviyi başarısız kılabilir ve yan etki oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle ilaçlar bilinçli ve doktora danışarak kullanılmalıdır.

Gereksiz ilaçtan uzak durun!

Bilinçli ilaç kullanmanın ilk şartı gereksiz ilaç kullanmamaktır. Böbreğin süzme fonksiyonu azalmaya başlarsa yani böbrek yetmezliği olursa bazı ilaçların dozlarının azaltılması gerekebilir veya doz aralığı değişebilir.

 İlaçlar böbrekte hangi yan etkilere sebep olur?  

 Zararlı olduğu bilinen ilaçlar: Bazı ağrı kesiciler, bilgisayarlı tomografi, anjiyografi gibi damara boyalı ilaç verilmesi yani radyolojik incelemelerde kullanılan ilaçlar, bazı antibiyotikler. Bu gibi durumlarda yarar zarar hesabını iyi yapmak gerekir. Örneğin kalp anjiyosunda kullanılan ilaç böbreğe zarar verebilir ama aynı zamanda kalp anjiyosu, stent veya koroner bypass hem hayat kurtarıcı hem de böbrek fonksiyonlarını düzeltici olabilir. Önemli olan gereksiz risk almamaktır.

Nadiren yan etki oluşturan ilaçlar: Bu penisilin alerjisine benzetilebilir, penisilin kullanan hastaların çok azında alerji olur. Böbrekte oluşan yan etkiler önemsiz laboratuvar anormalliklerinden idrarda protein kaybı, böbrek yetmezliğine kadar değişkenlik gösterebilir. Bitkisel ve takviye ürünler de ilaçlar gibi yan etkilere neden olabilir. Hem ilaçlar hem de takviye ürünler mutlaka doktora danışarak kullanılmalıdır. “Önemli olan hastaya yarar zarar dengesini iyi yapmaktır. Böbreği korumak önemlidir ama yaşam daha önemlidir. Doğru ilaç seçimi ile böbrek hastaları tedavilerinde gereken ilaçların çoğunu kullanabilir.”

Bilinçsiz ilaç kullanımı böbreklerde derin hasar bırakıyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Ecem Baydı Ozman en yaygın görülen besin-ilaç etkileşimlerini anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Süt ve süt ürünleri / Antibiyotikler

Süt ve süt ürünlerinde bulunan kalsiyum, antibiyotiyotiklerin etkisini azaltabiliyor. Bu nedenle peynir, süt, yoğurt gibi yiyecekler tüketeceğiniz zaman ilaç kullanımı ile arasında en az 2 saat geçmesine özen gösterin. Ayrıca kafeinli içecekler veya domates gibi asitli besinler antibiyotiklerle birlikte veya yakın zamanda alındığında mide hassasiyetini artırabiliyor.

Et ve et ürünleri / Demir ilaçları

Etin yanında yoğurt yemek, ayran içmek zararlı mıdır? sorusu çoğu insanın aklına gelen sorulardan biri. Süt, yoğurt, peynirde bulunan kalsiyum, et ve et ürünleri ile alınan demirin emilimini engelliyor. Aynı şey demir ilaçları için de söz konusu. Eğer demir ilacı alıyorsanız kalsiyum içeren yiyeceklerle bu ilaçları aldığınız zaman arasında en az 1.5-2 saat geçmesine özen gösterin. Aynı durum çay, kahve ve kırmızı şarapta bulunan tanen adlı madde için de geçerli. Bu madde demir ilaçları ile birlikte alındığında demir emilimini engelliyor.

Greyfurt / Antibiyotikler ve alerji ilaçları

Greyfurt bazı antibiyotik türleri ile etkileşime girerek, birlikte veya çok yakın saatlerde tüketildiğinde birden fazla doz antibiyotik alınmışçasına etki gösterebiliyor. Bu nedenle bu antibiyotik türlerini alırken greyfurt tüketiminizle arasında en az 4 saat geçmesinde fayda var. Greyfurt alerji ilaçlarını da sevmiyor ve baş dönmesi ile sersemlik hissine yol açabiliyor.

Muz ve patates / İdrar söktürücü ilaçlar

Hipertansiyonu tedavi etmede kullanılan bazı idrar söktürücü ilaçlar vücuttan su ve sodyumu uzaklaştırırken potasyum seviyesini yükseltiyor. Bu da kalp ritm bozukluğu gibi problemlere neden olabiliyor. Her hipertansiyon ilacı buna sebep olmamakla birlikte hekiminizden ilacınızın içeriğini ve diyetinizde potasyumu kısıtlayıp kısıtlamamanız gerektiğini öğrenebilirsiniz. Eğer hekiminizi potasyum kısıtlaması öneriyorsa iyi birer potasyum kaynağı olan muz, patates, kayısı ve taze yeşil yapraklı sebzeleri diyetinizde azaltmanızda fayda var.

Yeşil yapraklı sebzeler / Kan sulandırıcı ilaçlar

Kan sulandırıcı ilaçların bazıları lahana, ıspanak, pazı, maydanoz, semizotu, marul, karaciğer, yeşil çay, brokoli, şalgam gibi K vitamininden zengin besinlerle birlikte tüketildiğinde ilacın etkisi azalıyor. K vitamininden zengin bir diyet bu ilaçlara karşı direnç gelişimine veya bu ilaçların pıhtılşamayı önleyici etkilerinin azalmasına sebep olabiliyor. Aynı zamanda diyette K vitaminini çok düşük almak da kan sulandırma etkisini artırabiliyor. Yine bu tip ilaçlar kullananların sarımsak tüketimine de dikkat etmesi şart. Bu nedenle olması gereken hergün aynı ve uygun miktarda K vitamini almak. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız K vitamini kısıtlaması konusunda hekiminize danışın ve diyetinizin K vitamini içeriğinin değerlendirilmesi için bir beslenme uzmanına başvurun.

İncir, tavuk ciğeri/ Antidepresan

Bazı antidepresanların tiraminden zengin olan; eski peynir, bazı alkollü içecekler, incir, bakla, soya sosu, tavuk ve dana ciğeri gibi besinlerle bir arada tüketilmemesinde fayda var. Antidepresan kullanmaya başladıysanız bu yiyecekleri tüketip tüketmemek konusunda hekiminizden mutlaka bilgi alın. Zira bazı antidepresanlar bu türden tiramince zengin besinlerle birlikte alındığında kan basıncını ölümcül seviyeye çıkarabiliyor.

Çay, çikolata / Bronşları genişleten ilaçlar

Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Ecem Baydı Ozman; ”Nefes alma ile ilgili hastalıkların tedavisinde kullanılan bronş ve bronşçukların genişlemesini sağlayan bazı ilaçları kullanırken dikkat edilmeli. Zira bu ilaçlardan bazıları siyah çay, yeşil çay, kahve, kola, çikolata, alkol ile bir arada tüketildiğinde; kalp atış hızında artış, sinirlilik, baş ağrısı, bulantı ve kusma gibi problemlere neden olabiliyor” diyor.

İlaç ve besin etkileşimleri

Dr. Özgür Şamilgil, ilaçlardan fayda beklerken hatalı beslenme sonucu ciddi yan etkilerle karşı karşıya kalındığına dikkat çekti.

Kaynak: HT Hayat

Hangi ilaç hangi besin ile tüketilmemeli! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Geriatri Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet İlkin Naharcı, Prof. Dr. İlker Taşçı ve uzman Dr. Bilal Katipoğlu tarafından, antikolinerjik ilaç kullanımı ve beslenme problemleri ilişkisi incelendi. Çalışmanın sonuçları, “Nutrition in clinical practice” isimli uluslararası dergide bilimsel makale olarak yayımlanarak, literatüre girdi.

Hastaneye yatırılan yaşlılarda gözlemlendi

Prof. Dr. Naharcı, yaptığı açıklamada, hastaneye yatırılan yaşlıların yaklaşık yüzde 70’ten fazlasında beslenme problemleri veya yetersiz beslenme durumu ile karşılaşıldığını söyledi. İleri yaşlarda beslenme problemlerinin, enfeksiyon, kas erimesi, kırılganlık, düşme, kırık ve ölüm riskini artırdığının altını çizen Naharcı, bu durumun bu kişilerde hem mevcut sağlık sorunlarını artırdığını hem de tedavi ve hasta bakımına ilişkin maliyeti yükselttiğini vurguladı.

“Yaşlılarda beslenme, sağlığın korunması için önemli”

Prof. Dr. Naharcı, yaşlılarda beslenmenin, sağlığın korunması için çok önemli olduğuna dikkati çekerek, beslenme problemlerinde istem dışı çalışan bazı sinir sinyallerini engelleyici veya azaltıcı etkisi bulunan antikolinerjik diye isimlendirilen ilaçların sık kullanılmasının etkili olduğunu söyledi.

Birçok reçeteli veya reçetesiz ilacın bu özelliği taşıyabildiğine işaret eden Naharcı, “Antikolinerjik özelliklere sahip ilaç örnekleri arasında alerji veya kaşıntı için kullanılan ilaçlar, depresyon ilaçları, tansiyon ve kalp ilaçları ve uyku ilaçları bulunmaktadır.” bilgisini verdi.

Antikolinerjik ilaçların bilinen önemli yan etkilerine dikkat!

İlaçların mutlaka hekim kontrolünde alınması ve ilaca devam edilip edilmeyeceğinin hekim tarafından ayarlanması gerektiğini belirten Naharcı, sözlerine şöyle devam etti: “Antikolinerjik ilaçların bilinen önemli yan etkileri hafıza problemleri, baş dönmesi, uyku hali, kafa karışıklığı, ağız ve göz kuruluğu, idrar yapamama ve kalp çarpıntısıdır. Ayrıca düşme, günlük işleri yapabilme kabiliyetinde bozulma, daha yüksek hastaneye yatış ve ölüm oranları gibi olumsuz sonuçlarla da ilişkilidir. Bunlara ek olarak yemek alımını etkileyebilecek bulantı, kabızlık, iştah azalması, tat ve koku değişikliği de yapabildikleri gösterilmiştir.”

“Yaşlılarda, ilaç kullanımı mümkün olduğu kadar en aza indirilmeli”

Bilimsel çalışmaya ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Naharcı, normal yaşlanma ile ilişkili meydana gelen değişikliklerin yaşlı bireylerde beslenme bozukluğu riskini artırdığını söyledi.

Yetersiz beslenmenin yaşlılarda sık karşılaşılan bir durum olduğunu belirten Naharcı, bu durumun altında yatan sosyal, psikolojik ve organ yetmezliği, kanser, ilaçlar, yutma güçlüğü de dahil birçok tıbbi faktör bulunduğunu ifade etti.

Poliklinik takibinde olan hastalarla “Antikolinerjik İlaç Kullanımı ve Beslenme Problemleri İlişkisi” başlıklı yeni bir çalışma yaptıklarını da aktarar Naharcı, şunları söyledi: “Çalışmamızda polikliniğimize başvuran hastaların yaklaşık dörtte birinde beslenme yetersizliği saptandı. En önemli bulgu olarak tıbbi literatürde ilk kez, yaşlılarda en az bir antikolinerjik ilaç kullanımının beslenme bozukluğu riskini iki kattan fazla arttırdığı tespit edildi. Sonuçları, uluslararası bilimsel dergide yayımlanan araştırma ile yaşlı bireylerde en az bir tane bu tür ilaç kullanımının beslenme bozukluğu riskini iki kattan fazla arttırdığı ortaya konmuş oldu. Hastaların üçte birinden daha fazlasında ise antikolinerjik ilaç kullanımı belirlendi.”

İlaç sınıflarına göre, en sık hipertansiyon, depresyon ve idrar kaçırma tedavisinde kullanılan antikolinerjik özellikli ilaçların kullanıldığının belirlendiğini aktaran Naharcı, “Çalışma ile beslenme sorunu riski taşıyan yaşlı bireylerde antikolinerjik ilaçların kullanımının mümkün olduğu kadar en aza indirmeye çalışılması gerektiği sonucuna ulaşıldı.” dedi.

Kaynak: AA

Bu ilaçlar yaşlılarda beslenme bozukluğuna yol açıyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de yaşlı nüfusta çoklu ilaç kullanımı ve sağlığa etkisinin araştırıldığı çalışmada, 65 yaş üstündekilerin yüzde 30’unun en az 4 ilaç kullandığı belirlendi.

Çoklu ve uygunsuz ilaç kullanımına dikkat!

Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, HÜ Geriatrik Bilimler Araştırma Merkezi-GEBAM Müdürü Prof. Dr. Yeşim Gökçe Kutsal yaşlılarda karşılaşılan en önemli sorunlardan birinin çoklu ve uygunsuz ilaç kullanımı olduğunu söyledi.

İleri yaş grubunda farklı hastalıkların bir arada seyretmesi ve geriatrik sendromlar nedeniyle çok sayıda ilaç kullanılması gerekebildiğini ifade eden Kutsal, “Ancak ilaç sayısının artışı yan etki riskini ve uygunsuz ilaç kullanım olasılığını ya da riskini artırmaktadır. İlaç etkileşimlerinin ve istenmeyen yan etkilerin görülme sıklığı, yaşlılardaki çoklu ilaç kullanımındaki yükselişle katlanarak artmaktadır.” uyarısında bulundu. Kutsal, hastanın ihtiyacı olduğundan fazla miktarda ilaç kullanmasının “çoklu ilaç kullanımı” olarak isimlendirildiğini ifade etti.

“Kadınlarda ilaç kullanım oranları yüksek”

Prof. Dr. Kutsal, kendisinin başkanlığında yürütülen bir araştırma ile Türkiye’de 8 merkezden 65 yaş üstü 675 kişiyi inceleyerek, çoklu ilaç kullanım sıklığını ele aldıklarını söyledi. Araştırmanın, en fazla 4 ilaç kullanan ve 5 ya da 5’ten az ilaç kullanan kişileri kapsadığını aktaran Kutsal, “Araştırma ile popülasyonda çoklu ilaç kullanımı varlığı yüzde 30 olarak saptandı. Bu çalışmanın detaylı analizleri sonucunda çoklu ilaç kullanımının 65 yaş ve üzeri yaşlılarda, fiziksel fonksiyonda azalma, beslenmede yetersizlik ve depresyon ile anlamlı bir ilişki içinde olduğu belirlendi.” diye konuştu.

Çoklu ilaç kullanımı üzerine 12 farklı şehirde 65 yaş ve üzerindeki 1430 yaşlı ile görüşülerek çoklu ilaç kullanımının araştırıldığı ayrı bir araştırmada da önemli sonuçlar elde ettiklerini dile getiren Kutsal, sözlerine şöyle devam etti: “Araştırmaya katılan yaşlıların yüzde 84,7’sinin sürekli kullandığı bir ilacı olduğu belirlendi. Çalışmaya katılanların yüzde 38,2’sinin 4 veya daha fazla ilaç kullandığı tespit edildi. Bu araştırma, kadınlarda ilaç kullanım oranlarının yüksek olduğunu, eğitim düzeyinin ilaç kullanımını etkilemediğini, kronik hastalık varlığının ise istatistiksel açıdan anlamlı olarak etkilediğini ortaya koydu.

İleri yaştaki çoklu sağlık sorunları ile boğuşan hastaların ilaç kullanımının en aza indirgenmesinin ilk ve temel tedavi ilkesi olması gerektiği bir kez daha ortaya çıktı. Özellikle çok sayıda eşlik eden hastalıkları olan ileri yaş grubunda genel olarak benimsenen ‘İlacı düşük dozla başla ve yavaş yavaş artır’ ilkesi, ‘Çoğu ilacı kes, kullanılacakların dozunu azalt’ olarak değiştirildi.”

İlaç eksiltme konusuna da değinen Kutsal, “İlaç eksiltme, günlük pratik uygulamalarda ‘klinisyen hekim tarafından denetlenerek uygun olmayan bir ilacın geri çekilme süreci’ olarak tanımlanmaktadır. Asla gerekli olan ilaçların reçeteden çıkarılması ya da kesilmesi değildir.” bilgisini verdi.

Kaynak: AA

65 yaş üstündekilerin yüzde 30’u çoklu ilaç kullanıyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.