18-24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası dolayısıyla, Sağlık Bakanlığı verilerinden derlediği bilgiye göre, bakterileri öldüren veya üremesini durduran ilaçlar “antibiyotik” olarak tanımlanıyor.

Bakterilerin neden olduğu enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde kullanılan bu ilaçlar, sağlığın korunmasında hayati önem taşıyor. Antibiyotiklerle beraber, antiviraller, antifungaller ve antiparaziterler “antimikrobiyal ilaç” olarak tanımlanıyor. Bu ilaçların varlığına rağmen bakterilerin, virüslerin, mantarların ve parazitlerin üreyebilmesi ve hastalık yapması ise “Antimikrobiyal Direnç (AMD)” olarak ifade ediliyor. Dünyanın karşı karşıya olduğu küresel bir sağlık tehdidi olarak gösterilen antimikrobiyal direnç sonucu, tedavi süresi uzuyor, tedavi maliyetlerinde, hastalık ve ölüm oranlarında artış yaşanıyor.

2050’de her yıl 10 milyon kişinin hayatını kaybedeceği düşünülüyor!

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 700 bin kişinin antimikrobiyal dirence bağlı olarak hayatını kaybettiği belirtilirken, direnç oranının mevcut hızla artması halinde, 2050’de yıllık ölüm sayısının 10 milyona çıkacağı tahmin ediliyor. Bu ölümlerin, 2050’de beklenen kansere bağlı ölümlerden daha fazla olacağına dikkat çekiliyor.

Ailelere 5 yaş altı için dikkat etmeli!

Her yaş için tehdit oluşturan antimikrobiyal direncin, özellikle küçük çocuklarda yüksek risk taşıdığı vurgulanıyor.

Yaşanan her 5 ölümden birinin, 5 yaş altındaki çocuklarda görüldüğüne dikkat çekilirken, hekim tarafından reçete edilmedikçe ailelere, çocukları için antibiyotik kullanımından kaçınması uyarısı yapılıyor.

Antibiyotiklerin, yalnızca hekimin reçete ettiği durumlarda, eczacının danışmanlığında uygun dozda ve sürede kullanılması gerekiyor. Özellikle grip ya da nezle gibi virüslere bağlı solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde yeri olmayan antibiyotiklerin hekim tarafından reçete edilmedikçe kesinlikle kullanılmaması öneriliyor.

“Viral enfeksiyonlarda ebeveynlerin panik yapmasına gerek yok”

Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı ile İlaç Bilincini Geliştirme ve Akılcı İlaç Derneği Başkanı olan Prof. Dr. İsmail Balık, antimikrobiyal direncin özellikle küçük yaş grubundaki etkisine ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Çocuklarda sık görülen solunum yolu enfeksiyonlarının yüzde 90’dan fazlasının grip, nezle, influenza gibi viral kaynaklı olduğunu belirten Balık, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu tür virüs kaynaklı hastalıklarda çocuklarda kesinlikle antibiyotiklerin kullanılmaması gerekiyor. Hastalık belirtilerinin 5 günden fazla sürmesi ya da 48 saatten sonra bulguların çok daha fazla artması halinde çocukların tekrar hekime götürülmesi önerilir. Hastanede yapılan incelemede, bir bakteriyel durumun tespit edilmesi halinde hekim reçetesi ile antibiyotik kullanılması gerekiyor. Bunun dışındaki durumlarda viral enfeksiyonlar, birkaç gün içinde geçeceğinden, ebeveynlerin panik yapmasına gerek yoktur.”

Özellikle birinci basamakta görev yapan hekime de büyük sorumluluk düştüğü değerlendirmesinde bulunan Balık, “Ebeveynlerin baskısı ile asla antibiyotik yazılmamalı. Çünkü, bakteri kaynaklı enfeksiyondan emin olunmadıkça antibiyotik tedavisi söz konusu olamaz. Zaten, reçetesiz antibiyotik temin edilemiyor. Bu nedenle, hekime, eczacıya baskı yapılmamalı.” dedi.

Yaklaşık 30 yıldan bu yana yeni antibiyotik keşfedilmedi

Prof. Dr. Balık, akılcı antibiyotik kullanımına ilişkin sağlık politikaları sayesinde gereksiz kullanım nedeniyle tedavi şansını ortadan kaldıran antibiyotik direnci oranında düşüş kaydedildiğinin altını çizdi.

Ancak bunun hala yeterli olmadığına dikkati çeken Balık, Türkiye’nin şu anda antibiyotik direnci en yüksek ülkeler arasında bulunduğunu belirtti.

Balık şöyle devam etti: “Bu mücadelenin kazanılabilmesi için toplumsal bilinçle aile, hekim birlikte hareket etmeliyiz. Çünkü, bilim dünyası yaklaşık 30 yıldan bu yana hastalıkların tedavisinde etkili yeni bir antibiyotik grubu keşfedemedi. Dolayısıyla elimizdeki tek silah mevcut antibiyotikler, ve bunları da akılcı kullanarak, gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınarak, dirence bağlı ölümleri engellemeliyiz. Hem tarım ve hayvancılıkta hem de insanlarda yaygın ve gereksiz kullanımdan kaçınılması bugün ve gelecek için hayati önem taşıyor.”

Kaynak: AA

Gereksiz antibiyotik kullanımı küçük yaşlarda hayati risk oluşturuyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Eskişehir İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Uğur Bilge, antibiyotik direncinin tedavilerini zorlaştıracağı gibi komplikasyon ve ölüm oranlarını da arttırabileceği uyarısında bulundu.

Eskişehir İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Uğur Bilge, yaptığı yazılı açıklamada, Dünya Sağlık Örgütü tarafından antibiyotik direnci konusunda farkındalık oluşturulması ve sağlık çalışanları politika yapıcılar ve halk arasında iyi uygulamaların teşvik edilmesi amacıyla 18 Kasım’ı içine alan haftanın “Dünya Antibiyotik Farkındalık Haftası” olarak belirlendiğini bildirdi.

Tıbbi uygulamaları tehdit ediyor!

Antibiyotik direncinin, günümüzde küresel sağlık, gıda güvenliği ve kalkınmaya yönelik en büyük tehditlerden biri olduğunu vurgulayan Bilgi, şunları kaydetti: “Antibiyotik direnci, herhangi bir ülkede, herhangi bir yaştaki herkesi etkileyebilir. Antibiyotiklerin insan ve hayvanlarda yanlış kullanımı antibiyotik direnci sürecini hızlandırıyor. Dünyada, zatürree, tüberküloz, gonore ve salmonelloz gibi artan sayıda enfeksiyonların tedavisi onları tedavi etmek için kullanılan antibiyotiklere direnç geliştikçe daha zor hale geliyor. Antibiyotik direnci daha uzun hastane yatışlarına, daha yüksek tıbbi maliyetlere ve artan ölümlere yol açar. Antibiyotik direnci, antibiyotiklerin yanlış ve aşırı kullanımı ve zayıf enfeksiyon önleme tedbirleri ve yetersiz kontrolüyle hızlanır. Direnişin etkisini azaltmak ve yayılmasını sınırlamak için toplumun her düzeyinde adımlar atılmalıdır. Antibiyotiklerin uygunsuz kullanımı ve buna bağlı oluşan antibiyotik direnci, tıbbi uygulamaları tehdit etmektedir. Özellikle, organ nakili olanlar, diyaliz tedavisi alan böbrek hastaları ve kanser hastaları, hem hastalıkları hem de tedavi süreçleri boyunca enfeksiyonlara açıktırlar ve antibiyotik direnci tedavilerini zorlaştıracağı gibi komplikasyon ve ölüm oranlarını da arttırabilmektedir.”

“Hekim reçete etmedikçe antibiyotik kullanılmamalıdır”

Prof. Dr. Bilge, antibiyotiğin ateş düşürmeyeceğinin, ağrı dindirmeyeceğinin ve virüslere bağlı enfeksiyonları tedavi edemeyeceğinin altını çizdi.

Yaygın ve yanlış kullanıldığında hızla direnç gelişen antibiyotiğin, esas etki beklenen bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde de etkisiz hale geldiğini aktaran Bilge, “Hekim reçete etmedikçe antibiyotik kullanılmamalıdır. Hastaların, daha önceki bir hastalığında kullandığı antibiyotiğin, tekrar benzer hastalığa yakalansa bile hekime danışmadan kullanmaması gerektiği konusunda bilinçli olması gerekmektedir. Özellikle grip ya da nezle gibi virüslere bağlı solunum yolu enfeksiyonlarında antibiyotiklerin tedavide yeri olmadığını unutulmamalıdır.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: AA

Uzmanlar uyarıyor! Gereksiz antibiyotik kullanımına dikkat! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.