Böcek, örümcek, köpek, balon, palyaço fobilerini duyduğunuzu biliyoruz fakat bu fobileri bildiğinizi hiç sanmıyoruz. İşte az bilinen fobiler…

Limnofobi nedir?

Düşünün, sessiz sakin bir yerde; göl kenarında oturmuş rahatlıyorsunuz… Ne kadar huzur verici değil mi? Yalnız göl fobiniz yoksa! Evet, bazı insanların göl fobileri var.

Chirofobi nedir?

Tüm fobilerle başa çıkılması çok güçtür ve bu fobiler hayatı oldukça zorlaştırır. Ancak chirofobi olan kişilerin hayatı sandığınızdan daha da zordur. Çünkü bu fobiye sahip olan insanlar, kendi vücutlarından korkarlar.

Rhytifobi nedir?

Bu dünyada en az bilinen fobilerden biridir ve genellikle bu fobi kadınlarda vardır. Bu fobiye sahip olanların korktuğu şey ise kırışıklıklardır…

Barofobi nedir?

Barofobi gerçekten çok nadir ve enteresan olan fobiler arasındadır. Bu fobinin temelinde ise yer çekim vardır. Enteresan değil mi? Yer çekimi olan bir ortamda yaşayıp yer çekiminden korkuyoruz…

Logizomechanofobi nedir?

Dünya değişiyor, buna bağlı olarak insanoğlu yeni fobiler ediniyor… Bu fobiye sahip kişiler bilgisyarlardan korkuyor. Her şeyin neredeyse teknolojiyle yürüdüğü dünyada bilgisayarlardan korkmak çok zor değil mi? Bu fobiye sahip insanlar bilgisayarlı ortamlarda geriliyor ve korkularına hakim olamıyorlar.

Theofobi nedir?

Bu fobiye sahip insanların korkusu Allah…

Peladofobi nedir?

“Erkeklerin, en çok korktukları şeylerden biri nedir?” diye sorsak ne dersiniz? Peladofobi erkeklerin en yaygın korkularından biri olan kellik fobisidir.

Chaetofobi nedir?

Peladofobinin aksine bu korkuya sahip olanlar saç ve kıllardan korkuyorlar.

Kleptofobi nedir?

Bu fobinin geldiği kökü tahmin edebiliyorsunuzdur. Edemiyor musunuz? Kleptomani desek… Bu fobiye sahip insanların ortak korkuları, hırsızlardır. Bir hırsızın kurbanı olmaktan fazlasıyla korkarlar.

Kaynak: HT Hayat

Duyunca şaşıracağınız fobi çeşitleri yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Bir kedi gördüğünüzde kalp atışlarınız hızlanıyor, titremeye mi başlıyorsunuz? Bir köpekle karşılaştığınızda bayılacak kadar kötüleşip donakaldığınız oluyor mu? Bu durumun nedeni kedi veya köpek fobisi olabilir. Bu fobinin çocukluk döneminde yaşanan bir travmanın etkisiyle ya da ebeveynlerden birinin bu canlılara karşı aşırı korku ve kaygı yaşaması nedeniyle ortaya çıkabildiğini anlatan DoktorTakvimi.com uzmanlarından Psk. Elif Cor, bu fobilerin terapiyle tedavi edilebileceğinin altını çiziyor.

Ülkemizde en sık görülen fobilerin başında kedi-köpek fobisi geliyor

 Fobi bir nesneye, canlıya karşı duyulan korkunun, bireyin günlük yaşamını olumsuz yönde etkilemesi durumu olarak tanımlanıyor. Ülkemizde en sık görülen fobilerin başında kedi-köpek fobisi geliyor. Bu fobi kendini kedi ya da köpekle karşılaşıldığında kişinin yaşadığı korku, panik ve huzursuzluk hali olarak belli ediyor. Bu korkunun sadece korkulan canlıyla karşılaşıldığında değil, kişinin onu düşündüğü zaman da tetiklenebileceğine dikkat çeken Psk. Elif Cor, bu fobinin oluşum nedenlerini şöyle açıklıyor: “Hayvan fobilerine neden olan etkenlerden biri çocukluk döneminde bu canlılardan biriyle olumsuz bir olay yaşaması durumudur. Bazen birden fazla hayvana karşı korku olabilir, örneğin kedi ve köpeğe karşı ya da tek bir canlıya karşı bu korku oluşabilir. Bu korkuların nedeni çocukluk dönemi travmaları olabilir.  Genetik yatkınlık da kedi ve köpek fobisinin nedenlerinden biridir. Ebeveynlerden birinin bu canlılara karşı aşırı korku ve kaygı yaşaması öğrenilmiş bir korku durumu olabilir. Daha önce o hayvanı hiç görmemiş veya onunla olumsuz bir durum yaşamamış bireylerde de bu korku oluşabilir.”

Fobiler kişinin sosyal hayatını olumsuz etkileyebiliyor

Kedi ve köpek fobisinin belirtileri arasında bu canlılardan biriyle karşılaşıldığında donakalma, kalp atışlarının hızlanması, terleme, titreme, bayılma hissi görülebiliyor, kişi kaçınma davranışları sergileyebiliyor. Bu fobilerin kişilerin sosyal yaşamlarını etkileyebilecek düzeye geldiğini belirten Psk. Elif Cor,   “Örneğin kişi dışarıda kedi veya köpek görme ihtimalinden dolayı yemek yemekten kaçınma, dışarıya çıkmakta zorluk, kedi ve köpek besleyen arkadaşlarının evine gitmeme, televizyonda korkulan hayvanla ilgili görüntülere bakmama gibi sosyal yaşantının akışını bozabilecek durumlarla da karşılaşabiliyor” diyor.

Kedi ve köpek fobisinden kurtulmak mümkün mü?

Kedi ve köpek fobisi, diğer pek çok fobi gibi tedavi edilebiliyor. Fobi tedavilerinde bilişsel davranışçı terapi yönteminin etkili olduğunun altını çizen Psk. Elif Cor,  tedavide aşamalı olarak kişinin kaçındığı durumlar üzerine yoğunlaşıldığını anlatıyor: “Danışan korku duyduğu hayvanlarla ilgili düşüncelerini terapiste anlatır. Terapide danışana duyarsızlaştırma seansları düzenlenir. Danışana korkulan hayvanın resimleri veya görüntülerine maruz bırakmayı içerebilir. Terapist kontrolünde doğru zaman diliminde yapılır. Burada danışanın korktuğu hayvan ya da hayvanlara karşıda temel nedende ortaya çıkabilmektedir. Kimi danışan o hayvanla ilgili olumsuz deneyimi olduğunu bilir ve bundan kaynaklı fobisi olduğu bilincinde gelirken kimi danışan bu fobisinin nereden ve neden kaynaklı olduğunu bilemez. Seanslarda bir bakıma bunun nedenini de ortaya çıkartmaya yönelik sürdürülür.  Burada korkunun temel nedenine bakılırsa bilinçaltı da önemli rol oynar.  Seans içi ve dışı ödevler verilir. Seans süresi danışandan danışana farklılık gösterir.”

Kedi veya köpek fobisi genetik olabilir mi? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Davranış Bilimleri Enstitüsü Kurucusu ve Başkanı Klinik Psikolog Emre Konuk, yaptığı açıklamada, bir grup antropoloğun yürüttüğü çalışmayla Amazon Ormanları’ndan New York’a dünyadaki bütün kültürlerde yaklaşık 300 ortak obje, ihtiyaç ve korku tespit edildiğini anlattı.

500 bin sene önceki genetik miras olduğu belirlendi

Ölüyle ilgili ritüel oluşturmadan saygı görme, önemsenme, beğenilme, değer verilme, aidiyet, ölüm korkusu, zarar görme korkusu gibi duyguları bunlara örnek veren Konuk, “Bunlar aşağı yukarı 500 bin sene önceki genetik mirasla bize gelen duygular ve korkular.” dedi.

Toplumda nadir de olsa bazı bireylerin palyaçolardan korktuğunu anlatan Emre Konuk, palyaço fobisinin kaynağının da genetik mirasa dayandığının altını çizdi. Palyaço korkusunun altında güven içinde yaşama ihtiyacı ve yabancı korkusunun yattığını belirten Konuk, şöyle devam etti: “Yabancı korkusu genetik bir korkudur. O grup içinde bir yabancıyı gördüğün zaman bir kere ‘Nedir bu?’ diye bakman lazım. Hayatını sürdürebilmek için bu korku hala sosyal olarak yaşanır. Anadolu’nun bir köyüne gidin, dolaşmaya başlayın, yabancısınızdır, birileri ‘Nesin sen ne yapıyorsun?’ diye sorar, olmadı ihbar eder karakola. Yabancı korkusu genetik bir şeydir. Hayvanlar da bir araya gelirler başka bir hayvanı o grubun içine sokmazlar. Dost kaplan yoktur yani. Yabancı, bu grubun dışında… Dolayısıyla palyaço bir yabancıdır. Yüzü gülüyor ama hikâye ne anlatıyor? O gülen yüzün arkasında zarar verebilir bir yaratık, bir ruh var. Bundan sonrası hikâyecinin, romancının, filmcinin yaratıcılığına kalmış. Palyaço metaforunun korku üreten kısmının önemli bir yanı, genetik mirasa dayanır. ‘Zarar verebilir, hayatı mahvedebilir, bize zarar verir, grubu dağıtabilir veya kötüdür…’ gibi.”

Emre Konuk, zihnin travmatik yaşantıları bir seferde genellemek gibi bir becerisi bulunduğunu, bunun da hayatta kalabilmek için gerekli olduğunu dile getirdi. Korkunun başlaması için bir uyarıcı gerektiğini, bir seferlik korkuların da kalıcı olduğunu anlatan Konuk, “Bir palyaço gördün zarar vermiyor, ama bir kere tetiklendi mi o korku devam edebiliyor. Eğer aşılmazsa ki bazen zihin kendisi bunu aşıyor, aşamadığı zaman da profesyonel yardım istemek durumunda kalabiliyoruz.” ifadelerini kullandı. Bütün korkuların aşılabildiğini vurgulayan Konuk, “Adı, türü, çeşidi ne olursa olsun, yeter ki korku olsun, yeter ki irrasyonel olsun, kayıtsız kalmayı öğrenebiliriz.” dedi.

Çocuklarda daha fazla tepkiye sebep olabiliyor

Psikolog Tuba Karacan da çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle palyaço figürlerinin son dönemde partilerden çıkarılmaya başlandığını söyledi. Palyaço korkusu yaşayan çocuklardan birisinin de kendi çocuğu olduğunu anlatan Karacan, şöyle konuştu: “3-4 yaşlarında katıldığımız bir doğum günü partisinde ilk kez bir palyaçoyla karşılaştı. Biz onun eğleneceğini, güleceğini düşünürken ağlamaya başladı. Sonra fark ettik ki bilinmezliğe yönelik bir kaygısı var. Anlamlandıramadığı için zihninde onun için tehlikeli bir şey gibi duygusal bir tepki veriyor. Sonraki süreçte bununla ilgili korkuyu devam ettiren bir belirti yaşamadık ama pek çok kişi daha sonra çocuklarında gece uyuyamama, korkulu rüyalar görme ya da daha regresif (gerileten) tepkiler görebiliyor. Alt ıslatma, yeme veya uyku bozuklukları gibi başka bir yerden açığa çıkıp, korkunun devamındaki davranışları gözlemleyebiliyor. Bunları da ebeveynlerle yaptığımız görüşmelerde duyabiliyoruz.” Bu tarz bir fobi oluştuğunda ebeveyn tutumunun önemine işaret eden Karacan, ebeveynlere “sakinliklerini koruma” ve “empati yapma” önerisinde bulundu.

“Çocuğun ihtiyaç duyduğu şeyin ne olduğuna odaklanmamız gerekir ebeveyn olarak”

Ebeveynlerin, fobi karşısında, “Korkacak bir şey yok ne var ki bunda?” gibi yaklaşımlarının yanlış olacağını vurgulayan Karacan, “Çocuğun korkusuna eşlik eden, kaygısını anlayan, onun korkmasına empati yapabilen, ‘Evet bu senin için ürkütücü bir şey, zor bir şey bunu deneyimlemek. Seni anlıyorum.’ duygusuyla yanında var olabilen ebeveyn tutumu iyileştirici oluyor.” ifadelerini kullandı.

Fobinin ortaya çıktığı durumlarda anne ve babaların çocuğun ihtiyaçlarına odaklanmasının önemine işaret eden Karacan, “Çocuğun ihtiyaç duyduğu şeyin ne olduğuna odaklanmamız gerekir ebeveyn olarak. Bulunduğu ortamdan çıkarmak, orada kalması için ısrarcı olmamak, onu daha sevimli hale getirecek şekilde davranmamak, yaşadığı duyguyu daha sakin bir yerde dengelemesini, daha dingin bir ortamda daha güvenli bir ortamda yaşadığı duyguyu açığa çıkarmasını sağlamak buna eşlik etmek vazifemiz olmalı.” dedi.

Kaynak: AA

Palyaçolardan neden korkarız? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Kedi ve köpek fobisi, bireyin yaşam kalitesini etkilediği gibi günlük yaşamında dışarıya çıkamama, kedisi ya da köpeği olan arkadaşıyla görüşememe gibi sosyal sorunlara da yol açabiliyor. Ellerde ayaklarda uyuşma, terleme, titreme sık nefes alışverişi, kalp ritminde artış gibi anksiyete belirtilerinin ortaya çıkabileceğini belirten uzmanlar, bu fobinin tedavi edilebileceğini belirtiyor. Bilişsel davranışçı terapi yöntemlerinden biri olan sanal gerçeklik gözlüğü uygulamasıyla duyarsızlaşma sağlanabiliyor.

Fobiyi “kişinin belirli nesneler durumlar ya da olaylar karşısında kapıldığı, dehşet veren olağan dışı korku ve kaygı” olarak tanımlayan Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Kedi ve köpek fobisi ise kişinin köpek ya da kedi ile karşılaştığında hissettiği son derece baskılı, mantıksal açıklamalar ile ikna edilemeyen dehşet veren korku seviyesidir.” dedi. Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Cemre Ece Gökpınar Çağlı, kedi ve köpek fobisine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Günlük hayatı olumsuz etkiliyor

Cemre Ece Gökpınar Çağlı, kedi ve köpek fobisinin, kedi veya köpek görme ihtimaline karşı evden çıkıp günlük aktivitelerini yapmasını bile engelleyebilecek düzeye ulaşabileceğini söyledi.

Televizyonda görmek bile korkuya sebep olabiliyor

Şehir hayatında dahil günlük yaşamda her an karşılaşılabilecek kedi ve köpeklere dair fobiye sahip olan kişilerin bu durumda yoğun sıkıntı ve işlevsellikte azalma yaşadıklarını kaydeden Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Hayvan fobilerinde kişinin hayvana maruz kalması, son derece katlanılamaz bir panik ve korku hali içermektedir. Bu durum kişinin o hayvanı televizyonda görmesi ile bile tetiklenebilir.” uyarısında bulundu.

Anksiyete belirtilerinin bu durumlarda ortaya çıktığını kaydeden Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Ellerde ayaklarda uyuşma, terleme, titreme sık nefes alışverişi, kalp ritminde artış gibi belirtiler ortaya çıkabilir.” dedi.

Kaçınmalar fobiyi besliyor

Bu belirtilerin kişide bir zaman sonra kaçınmaya yol açacağını kaydeden Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Kaçınmalar kişinin fobi geliştirdiği nesneyle, olayla ya da durumla karşılamamak üzere yapmaktan kaçındığı durumlar olarak adlandırılabilir. Örneğin kedi besleyen arkadaşının evine gitmemek, markete giderken evden tek başına çıkamamak gibi. Kaçınmalar fobiyi besler.” uyarısında bulundu.

Fobilerin tedavisinde bilişsel davranışçı terapiler kullanılabiliyor

Fobinin tedavi edilebildiğini kaydeden Cemre Ece Gökpınar Çağlı, tedavi yöntemlerine ilişkin şu bilgileri verdi: “Fobi tedavilerinde en işlevsel yöntemler arasında bilişsel davranışçı terapiler yer almaktadır. Zaman zaman fobilerin zemininde kişinin geçmişte yaşadığı travmalar ve olumsuz düşünce kalıpları da yer almaktadır. Bu durumlarda ise EMDR tekniği oldukça olumlu yanıtlar almamıza yardımcı olmaktadır. Bilişsel davranışçı terapilerde kişinin bilişleri – kognisyonları ve davranışları ele alınmaktadır. Kaygı belirtileri ve fobiye dair detaylı psikoeğitim verildikten sonra kademeli olarak kişinin kaçınılan ve fobi duyulan nesne ile duyarsızlaştırılması aşaması başlamaktadır. Bu seans odasında terapist ile başlanabileceği gibi seans dışında danışana verilecek ödevler ile desteklenmektedir.”

Sanal gerçeklik gözlüğü çözüm olabilir

Seans odasında yapılan kademeli duyarsızlaştırmalarda son dönem en büyük yardımcılarının  VR (Sanal Gerçeklik Gözlüğü) uygulaması olduğunu kaydeden Cemre Ece Gökpınar Çağlı, “Profesyonel bir program ile hayvan ve çeşitli fobilere karşı duyarsızlaşma sağlamak adına çeşitli modüller ve sahneler geliştirilmiştir. Danışan terapist ile seans odasında duyarsızlaştırma çalışmalarına başlamaktadır. Gerekli görülen durumlarda psikiyatri hekimi değerlendirmesi ve farmakoterapi desteğine de ihtiyaç duyulabilmektedir.” dedi.

Gelişen teknolojide fobiler “sanal gerçeklik” ile ortadan kaldırılıyor yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Hepimizin olduğu kadar dünya starlarının da ilginç korkusu var. İşte ünlüler ve fobileri…

Ünlülerin birbirinden ilginç fobisi! Duyunca çok şaşıracaksınız! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.