Mühendis Bolarinwa Kemisola, teyzesinin meme kanserinden hayatını kaybetmesinin ardından kanserle mücadele için hastalığı erken teşhis edebilen sütyen geliştirdi. Başkent Abuja’da bulunan Nextwear şirketi kurucusu Kemisola, meme kanseri ile mücadele için hem farkındalık yaratıyor hem de kansere yönelik yararlı çalışmalar yürütüyor.

Dünya Sağlık Örgütü’nden korkutan rakamlar

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, dünyada 2020’de 600 binden fazla kadın meme kanserinden hayatını kaybetti ve bunlardan 74 bin 72’si Afrika’da bulunuyor. Nijerya hükümeti ile çeşitli sivil toplum kuruşlarının iş birliğinde yapılan kanser araştırmasında ise ülkede yılda 17 bin kadının kanserden yaşamını yitirdiği kaydedildi.

“Teyzemin hayatını kaybettiği gün kendimi kansere yönelik çözüm bulmaya adadım”

Robotik gömülü sistem mühendisi Kemisola, kanserle mücadeleye olan ilgisini ve hastalığı erken teşhis eden sütyeni nasıl geliştirdiğini anlattı. Temmuz 2017’de en sevdiği teyzelerinden birinin meme kanserinden hayatını kaybettiğini anlatan Kemisola, “Teyzem hastanede tedavi görürken sürekli ziyaretine giderdim. Tıpkı teyzem gibi meme kanseri nedeniyle hastanede yatan kadınları izlemek beni mutsuz ediyor, özellikle genç kızları, acı, çaresizlik ve teslimiyet içinde görmek bana çok ağır geliyordu.” dedi.

Kemisola, teyzesinin yaşamını yitirdiği gün kendisini meme kanserine çözüm bulmaya adadığını belirterek, kanserin daha fazla yayılmaması için araştırmalara başladığını söyledi. Meme kanseri hakkında 2018’de başladığı araştırmaların sonucunda hastalığın ne kadar ciddi olduğunun farkına vardığını dile getiren Kemisola, 2019’da cihazla ilgili çalışmaya başladığını kaydetti. Kemisola, Şubat 2021’de birkaç sağlık uzmanı ve bilim adamının tavsiyeleriyle kanseri erken teşhis eden sütyeni geliştirdiğini söyledi.

“Günlük hayatta giyilebilecek bir sütyen değil”

Kemisola, geliştirdiği sütyenin içinde kablolarla bir USB çıkışına bağlanan yedi sensör bulunduğunu anlattı. Sütyenin telefon uygulamasına bağlandığını, takıldığında uygulama üzerinde takip edileceğini söyleyen Kemisola, “Sütyeni insanlara zarar vermeyecek şekilde nanoteknoloji ile geliştirdik. Kullanımı gayet güvenli, tıpkı mamografi çekmek gibi oluyor.” ifadesini kullandı.

Kemisola, şu ana kadar sütyeni 15 kadında denediklerini kaydederek, kadınların üçünde anormallik görüldüğünü ve teşhis için hastaneye sevk edildiğini belirtti. Kemisola, “Bu, günlük hayatta giyilebilecek bir sütyen değil, sadece meme kanseri için yarım saat kadar giyiliyor. Meme durumuna baktıktan sonra çıkarılıyor.” diye konuştu.

“Erken teşhis çözüm”

Doktorlarla yaptığı görüşmelerde 10 kadından 9’unun meme kanserini erken teşhisle atlattığını öğrendiğini aktaran Kemisola, “Kendime, dedim ki bunu kadınlar ve kendim için yapacağım. Erken teşhis çözüm olduğu için memeyi düzenli olarak kontrol etmeliyiz, kanser taramasını erişilebilir hale getirmeliyiz.” ifadelerini kullandı.

Meme kanseriyle mücadelede en önemli şeyin farkındalık olduğuna dikkati çeken Kemisola, Afrika’da çoğu kadının meme kanserinin ne olduğu konusunda bilgisi olmadığını belirtti. Kemisola, Afrika’da birçok kanser hastası kadının hastaneye gitmek yerine kendilerine büyü yapıldığı düşüncesiyle büyücüler ve din adamlarına başvurduklarını söyledi.

Kaynak: AA

Nijeryalı genç kadın mühendisten heyecan uyandıran proje   yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

BBC’nin haberine göre, Oxford ve Bristol Üniversiteleri ile Hong Kong Üniversitesinden araştırmacılar, İngiltere BiyoBankası üzerinde yürüttükleri çalışma kapsamında yaklaşık 400 bin kişiye yaptıkları ankette, günlük beslenme alışkanlıklarını sordu.

Dengeli beslenme, egzersiz ile yaşam tarzı hastalıklara karşı daha etkili

Ankette katılımcılara her gün ne miktarda çiğ ve pişmiş sebze yedikleri de soruldu. Katılımcılar, ortalama 2 tepeleme yemek kaşığı çiğ, 3 yemek kaşığı pişmiş sebze yediklerini bildirdi. Katılımcıların sonraki 12 yılda, hastanede tedavi gerektiren ya da ölüme neden olan kalp problemlerine yol açıp açmadığını izledi. En fazla sebze yiyenlerin en az sebze yiyenlere göre kalp hastalığından ölme riskinin yüzde 15 daha düşük olduğunu, bunun özellikle çiğ sebze yiyenlerde fark ettiğini belirten araştırmacılar, diğer yandan bu farkın sigara ve alkol tüketimi, iş, gelir ve genel beslenme biçimi dahil yaşam tarzıyla açıklanabileceğini aktardı.

Dünya Sağlık Örgütü, her gün en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketimini öneriyor

Araştırmacılar, çalışmanın sebze tüketiminin kalp damar hastalıklarının hangi sıklıkla ortaya çıktığına dair koruyucu bir etkisini belirlemediğini kaydederek, dengeli beslenme, egzersiz ile yaşam tarzının bu hastalıklar üzerinde daha fazla etkisi olduğunu ifade etti.

Oxford Üniversitesinden Dr. Ben Lacey, çalışmanın kalp damar hastalıklarının beslenmeden kaynaklı nedenlerini anlamaya yardımcı olacak sonuçlar ortaya koyduğunu vurguladı. Diğer yandan Glasgow Üniversitesinden Profesör Naveed Sattar, diğer yandan lif yönünden zengin sebze gibi gıdaları tüketmenin daha az kilo alma ve kalp hastalıklarına yol açan risk faktörlerini azaltmayla ilişkili olduğuna dair güçlü kanıtlar bulunduğunun altını çizdi.

Çalışmanın sonuçlarının tartışmaya açık olduğunu savunan Sattar, bu bulguların günlük en az 5 porsiyon meyve ve sebze tüketimi tavsiyesini değiştirmemesi gerektiğini dile getirdi. Dünya Sağlık Örgütü, her gün en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketimini öneriyor. Çalışma, “Frontiers in Nutrition” dergisinde yayımlandı.

Kaynak: AA

Sadece sebze yemek yeterli değil! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

İnsanlığın temel ihtiyaçlarından tuvalete, dünya üzerindeki herkesin sağlıklı bir şekilde ulaşamadığını gören Singapurlu iş insanı Jack Sim, başarılı iş yaşamını geride bırakarak, 2001 yılında Dünya Tuvalet Örgütünü kurdu. Sim’in amacı, kurduğu örgütle dünya genelinde herkesin eşit şekilde sağlıklı bir tuvalete erişimini sağlamaktı. Sim’in girişimleriyle temiz ve güvenli tuvalete ulaşılmasını sağlamaya dair eğitimler veren ve farkındalık yaratacak etkinlikler düzenleyen örgüt, 19 Kasım’ı “Dünya Tuvalet Günü” olarak belirledi.

Üye ülke sayısı kısa sürede artan ve hükümetlere vatandaşları için sağlıklı tuvalete erişim hakkını sağlamaları konusunda yol göstericilik yapacak kadar etkinliğe ulaşan örgütün başlattığı Dünya Tuvalet Günü, 2013 yılından itibaren Birleşmiş Milletler tarafından da resmi olarak kabul edildi.

Sağlıksız tuvaletler eşittir salgın hastalıklar olarak karşımıza çıkıyor

UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütünün 2021 verilerine göre, dünyada 3,6 milyar insan hijyenik, güvenli, başkalarıyla paylaşılmayan, bir kanalizasyon sistemine bağlı veya atıkları sağlıklı şekilde bertaraf edilmiş, Birleşmiş Milletlerin de tanımlamasıyla “İnsanlık onuruna yakışan” bir tuvalete ulaşamıyor. Küresel ölçekte en az 2 milyar insanın içtiği sulara kanalizasyon karışıyor. Her gün 700’den fazla çocuk, henüz 5 yaşına bile ulaşamadan sağlıksız sular ve hijyenik olmayan tuvaletler nedeniyle yakalandıkları ishal kaynaklı hayatını kaybediyor.

Nüfusun belli bir kesiminin güvenli tuvalet erişimi olmadığında, toplumun genelinin sağlığı da tehlikeye giriyor. Sağlıksız şartlardaki tuvaletler nedeniyle içme sularına, derelere, plajlara veya tarım alanlarına kadar ulaşan kanalizasyon atıkları, daha geniş kitleler arasında ölümcül hastalıkların yayılmasına neden oluyor. Bu nedenle Birleşmiş Milletler, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında 2030 yılına kadar dünya genelinde herkes için su ve hijyenin sürdürülebilir yönetimini sağlamayı hedefliyor.

Avrupa Bölgesi’nde durum iç açıcı değil

Merak edilen soruları yanıtlayan Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi Avrupa Çevre ve Sağlık Merkezi Su ve İklim Programı Program Yöneticisi Oliver Schmoll, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 2010 ve 2015 yılı kararlarıyla içme suyu ve sanitasyona erişimi bir insan hakkı olarak tanımladığını söyledi. Hijyenik, güvenli, mahremiyeti ve insan onurunu koruyan, uygun fiyatlı bir tuvalete erişmenin her birey için yasal bir hak olduğuna değinen Schmoll, 2030 yılına kadar başta kadın ve kız çocukları olmak üzere, kırılgan nüfusun tuvalet ihtiyacı için açık alanları kullanmak zorunda kalmasının sonlandırılmasının hedeflendiğinin altını çizdi.

Elde edilen ilerlemelere rağmen dünyanın birçok yerinde hala tuvalet konusunda sıkıntılar yaşandığını, buna Avrupa’nın da dahil olduğunu kaydeden Schmoll, “DSÖ Avrupa Bölgesi’nde, nüfusun yaklaşık üçte biri (279 milyon) hala güvenli tuvalet ve sanitasyon hizmetlerinden yoksun.” dedi. DSÖ’nün 2012’de yaptığı bir çalışmayı örnek gösteren Schmoll, bu araştırmaya göre sanitasyon alanına yapılan her 1 dolarlık çalışmanın, daha düşük sağlık maliyetleri, daha fazla üretkenlik ve daha az ölüme sebebiyet vermesiyle 5,5 dolar getirisi olduğunun hesaplandığını kaydetti. Schmoll, tuvaletlerde hijyenin sağlanamayışının başta ishal ve Kovid-19 olmak üzere dizanteri, tifo, helmint enfeksiyonları gibi pek çok salgın hastalığa neden olduğunu sözlerine ekledi.

Sivil toplum kuruluşları çözüm için uğraşıyor

Tuvalet ve suya erişimi olmayan kişilere yardım elini uzatmak üzere pek çok sivil toplum kuruluşu da uzun yıllardır çalışmalar yürütüyor. Bu kuruluşlardan birisi de İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH). Vakfın Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Hasan Aynacı, yaptığı açıklamada, su ve hijyen konusunda önemli çalışmalar yürüttüklerini aktardı. Hayırseverlerin destekleriyle özellikle su kuyusu noktasında büyük yol katettiklerini dile getiren Hasan Aynacı, “Günümüz dünyasında yaşanan kuraklık problemi, savaşlar, çatışmalar ve koronavirüs salgını nedeniyle dünya genelinde her geçen gün suya ulaşmak zorlaşıyor. Suya ulaşmanın zorlaşmasıyla birlikte hijyen problemleri de yaşanmaya başlıyor. Buna bağlı olarak birçok hastalık ve salgın ortaya çıkıyor. Zorlu coğrafyalarda yaşayan insanlar da bu zorluklarla mücadele etmeye başlıyor ve hayat standartları her geçen gün zorlaşıyor.” diye konuştu.

Vakıf olarak hayırseverlerin de destekleriyle çalışmalar yaptıklarını anlatan Aynacı, şu bilgileri verdi: “Hijyen problemlerini çözmek için tuvalet ve banyo yapımlarımız devam ediyor. Özellikle çatışma bölgelerinde göç etmek zorunda kalan insanlar için bunlar hayati öneme sahip durumda. Bu noktada 41 ülkede 10 bin 268 su kuyusu açtık. Su kuyusunun yanında özellikle pandemi nedeniyle hijyen paketi dağıtımlarımızı artırdık ve 82 bin 3 adet bu dağıtımları gerçekleştirdik. Bunların dışında 434 banyo, 695 tuvalet, 1 gasilhane, 1 su arıtma tesisi, 1 su arıtma ve paketleme ünitesi, 100 su deposu ve 1 su kanalı inşa ederek mağdur insanların istifadesine sunduk.” Aynacı, Suriye’den göç edenlerin yerleştiği kamp bölgelerinde de tuvalet ve banyo ihtiyaçlarının giderilmesi için çalıştıklarını sözlerine ekledi.

Kaynak: AA

Uluslararası kuruluşlardan çarpıcı rapor: “Dünya nüfusunun neredeyse yarısının sağlıklı tuvalete erişimi yok” yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Anadolu Sağlık Merkezi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Esra Sönmez, “Öksürük, balgam çıkarma, nefes darlığı gibi şikayetleri yıllar içinde sinsice ilerleyen KOAH’lı hastalar hekime başvurmakta gecikiyor ve bu da tedavi sürecinin daha zorlu geçmesine neden oluyor. Erken tanı ve uygun tedavilerle ilerlemesini yavaşlatmak mümkün” açıklamasında bulundu. KOAH, akciğerlerdeki hava yollarının daralmasına bağlı olarak, nefes alıp verme sırasında hava akımının kısıtlanması ile karakterize bir hastalık. KOAH’ın toplumda çok yaygın olsa da yeterince tanınmadığını söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Esra Sönmez, “Oysa önemli bir sorun; kalıcı işgücü kayıplarına neden oluyor, hastayı başkalarına bağımlı hale getirebiliyor” dedi. Dr. Esra Sönmez, en sık sigara kullanımının yol açtığı ve dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda görülen KOAH’ı 7 soruyla özetledi.

DSÖ uyarıyor! KOAH ile ilgili bilinmesi gereken 7 gerçek! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.