Gelişen teknoloji ile birlikte çocuklarımızı kuşatan ekran kullanımı, her geçen gün hızla artıyor. Teknoloji çağında çocuklarda dijital bağımlılığın artması ebeveynleri endişeye sürüklüyor. Çocukların ekran kullanımına yönelik, ebeveynlere tavsiyelerde bulunan Eğitim Danışmanı ve Öğrenci Koçu Murat Karcıoğlu, konu ile ilgili açıklamalarda bulundu.

“Ebeveynler olarak ekranları engelleyemeyiz; sınırlandırabiliriz”

Dijital bağımlılığın artmasıyla çocukların günün büyük bir kısmını ekranlara bağlı olarak geçirmesi ebeveynleri endişeye sürüklüyor. Tüketime sunulan medyanın yoğunluğundan ziyade çocukların iletişim kurma biçimlerinin değişmesi ve bu durumun bir bilinmezliğe doğru gidiyor olmasıyla ailelerin korkuya kapıldığını belirten Murat Karcıoğlu: “Elimizin altındaki ekran kullanımına dair zemin kaygan, gözümüzün önündeki manzara sisli. Hangi sitenin, oyunun, sayfanın çizginin hangi tarafında yer aldığını görmek güç. Ebeveynler, çocuklarını kara delik gibi canla başla içine çekmeye çalışan bir endüstri ile mücadele verdiğini unutmamalı. Bugünkü dünyamızda ebeveynler olarak ekranları engelleyemeyiz; sınırlandırabiliriz. “ dedi.

Ekran kullanımını fast-food tarzı yiyeceklere, sağlığa yararından çok zararı olan abur cuburlara benzetebiliriz. Bu yüzden çocuklar da fiziksel dünyayı, sanal dünya ile değiştirdiklerinde yaşamlarını daha anlamlı kıldıkları illüzyonuna kapılıyor. Ebeveynlere tavsiyem, çocuklarınıza insanların sosyal medyada yaptığı paylaşımların her zaman gerçek hayatlarını yansıtmadığı bir sanal gerçeklikten ibaret olduğunu itiraf ederek işe başlamalarıdır.

 Çocuk oyun sırasında veya sosyal medyada gerçek dünyadan uzaklaşıyor

 Nasıl ki paketlenmiş hazır gıdaların tüketiminin zararları konusunda çocuğa veya kendimize sağlıklı bir seçim olmadığını söylüyorsak aynı durum, ekran seçimi için de geçerli. Teknolojik aletleri mıknatıs gibi kendimize çekmek yerine uzaklaştırmamız gerekir. Çocuklar sosyal medyada veya çevrim içi oynanan oyunlarda olduğunda gerçek yaşamla bağlantıları koparken bu uygulamalarda olmadığında gerçek yaşamda daha aktif rol oynuyorlar. Kısacası, çocuk oyun sırasında veya sosyal medyada gerçek dünyadan uzaklaşıyor. Ancak ekrana bağlı kalmadıklarında gerçek yaşamda daha aktif oluyorlar. Çocuklarımız telefonlarında yüzde 1 şarjı gördüklerinde panikliyor ve telefonlarının kapanmasına izin vermiyorlarsa bunun kendi yaşamlarında da olmasına izin vermemelerini sağlamalıyız.

“İki yaşından küçük çocuklar ise ekrana maruz bırakılmamalıdır”

Çocuklar, hayatlarında sınırları çizilmiş, güvenli alana ihtiyaç duyarlar. Sınırların, çocuğa kendisinden çok daha fazlasını istemekle yapılandırılmış teknolojiye karşı bir panzehir görevi gördüğünü unutmamak gerekir. Ebeveynler, ekran kullanımı ile ilgili kuralları belirlerken kural koyucu ve sınırları çizen taraf olmalıdır. Ekran sınırlamasını neden getirdiğinizi, ekran kullanım süreleri içerisinde interneti güvenli kullanmaları için neler yapmaları gerektiğini, süreye uymadıklarında neler olacağını çocuklar ile paylaşılması gerekiyor. Çocuğunuza ekran kullanımı ile ilgili sınır koymadıysanız, çocuklarınız tarafından sınırlarınız henüz zorlanmamış demektir. Sınırsızlığın bile kendi içinde sınırlı olduğunu unutmamakta fayda var. Bu açıdan bakıldığında henüz sınırlarınız yoksa aslında henüz belirlenmiş, iletişiminize yansıyan kurallarınız yok, demektir.

 Çocuklarda öz denetim sağlamanın yolu, çocuğa her isteğini istediği zaman ve istediği gibi gerçekleştiremeyeceğini öğretmekten geçer. Ancak bu şekilde çocuğa isteklerini ertelemeyi veya istekte kalmayı öğretebiliriz. Bu kapsamda belirlenen kurallar da her zaman başlangıçtaki kadar güçlük yaratmaz. Belli bir süre sonra bu kurallar aile fertleri tarafından içselleştirilir. Çocuğunuz ekran kullanımına dair öz kontrolünü kendi sağlayana kadar bu kuralların denetleyicisi olmaya devam edin.

Çocukların ekran kullanımında sınır önemli! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Kişinin teknoloji kullanımı üzerinde kontrolünün kaybolmasının, teknolojiyi ölçüsüz ve sınırsız kullanmasının çok ciddi zararlara sebep olabileceğini söyleyen Çakmak Erdem Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Muhammed Albayati, anne babaları çocuklarda oluşabilecek dijital bağımlılık konusunda uyardı.

Teknolojik ürüne ulaşamadığında yoksunluk yaşanabilir!

Dijitalleşmenin giderek arttığı bir zamanda yaşıyoruz. İnternet günlük hayatımızın her alanına girmiş bulunuyor. Haliyle de her yaş grubundan milyonlarca insan, internet kullanıyor. Yetişkinler teknoloji kullanımında bir ölçüde kendilerini sınırlayabilirken çocukların ve gençlerin internette gereğinden fazla vakit geçirmesi dijital bağımlılığa yol açabiliyor. Bu durumun beraberinde çocukların gelişimini olumsuz yönde etkileyen pek çok sorunu getirdiğini belirten Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Muhammed Albayati, anne babaları uyararak sözlerine şöyle devam etti: “İnternet ve teknoloji bağımlılığı, diğer bağımlılıklarda olduğu gibi kişinin bağımlısı olduğu teknolojik ürüne ulaşamadığında yoksunluk yaşadığı bir durum olarak tanımlanmaktadır. Çocuğunuz; yalnızca birkaç dakika diyerek saatler harcıyorsa, çevresindekilere ekran karşısında geçirdiği zaman hakkında yalan söylüyorsa, uzun süre bilgisayar kullanmaktan dolayı fiziksel sorunlardan şikâyet etmeye başladıysa, anonim bir kişiliğe bürünmeyi, insanlarla internet üzerinden konuşmayı, yüz yüze konuşmaya tercih ediyorsa, internete girmek için yemek öğünlerinden, derslerden ya da randevulardan ödün veriyorsa, bilgisayarının başında çok fazla zaman geçirdiği için suçluluk duyuyorken bir yandan da büyük bir zevk alıyorsa, bilgisayarından uzak kaldığı zaman gergin ve boşluktaymış gibi hissediyorsa, gece geç saatlere kadar bilgisayar başında kalıyorsa dijital bağımlılıktan muzdarip olabilir.”

Psikiyatri Uzmanı Dr. Muhammed Albayati dijital bağımlılıkla birlikte görülebilecek şikâyetleri şöyle sıralıyor:

Sosyal alanda görülen şikâyetler:

Akademik başarıda düşüş

Kişisel, aile ve okul sorunları

Zamanı idare etmede başarısızlık

Uyku bozuklukları

Yemek yememe

Aktivitelerde azalma

İnternet arkadaşları dışında izolasyon

Fiziksel şikâyetler:

Gözlerde yanma

Boyun kaslarında ağrı ve sertleşme

Beden duruşunda bozukluk

Elde uyuşukluk

Halsizlik

Ailelerin en büyük hatası!

2 yaşından küçük çocukların internet, tv ya da bilgisayarla karşılaşmasının uygun olmadığını söyleyen Dr. Albayati, velilere şu önerilerde bulundu: “Günlük internet kullanım saatlerini değiştirin. Haftalık internet kullanımı çizelgeleri hazırlayıp, uyulmasını sağlayın. Destek grupları ya da aile terapisi gibi yöntemleri hayata geçirin. Yapmayı isteyip de fırsat bulamadığı faaliyetleri bir deftere yazmasını sağlayın, internet kullanmak için yoğun istek duyduğunda yazdıklarından birini yapmasını isteyin. Ne yapmamak gerekli derseniz de; ilk olarak akıllı telefon, tablet gibi aletleri çocukları teselli etmek, susturmak için asla kullanmayın. Çocukların kontrolsüz ve uzun süre internet kullanmasına izin vermeyin. Yemek ve çay saatlerinde bilgisayar başındaki çocuğa servis yapmayın, size katılmasını sağlayın. TV veya internet benzeri, teknolojik alet merkezli ev düzeni kurmayın.”

Çocuklarda dijital bağımlılık nasıl anlaşılır? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.