Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. Yücel Yüzbaşıoğlu, zehirlenmelerde hastanın kusmaya zorlanmasının yemek borusu ve akciğerde hasara neden olabileceği uyarısında bulundu. Yüzbaşıoğlu, vatandaşların zehirlenme şikayetiyle sıkça acil servislere başvurduğunu söyledi.

En çok görülen vakaların sindirim yoluyla zehirlenme olduğunu, bunu solunum ve cilde temas yoluyla zehirlenmelerin izlediğini belirten Yüzbaşıoğlu, günlük hayatta kullanılan birçok maddenin bu hastalığa yol açabildiğini vurguladı.

Yüzbaşıoğlu, zehirlenme durumunda bilinci kapalı hastalara koma pozisyonu aldırarak, kusma gibi bir durumda solunum yolunun tıkanmasını engellemek gerektiğini belirtti.

“Hastayı kusmaya teşvik etmememiz gerekiyor”

Hastaların kusturulmaya çalışılmasının komplikasyonlara yol açabileceğini vurgulayan Yüzbaşıoğlu, şöyle konuştu:

“Yapılması gereken önemli şeylerden biri kişiyi asla kusturmaya çalışmamak. Eğer kişinin ciddi mide bulantıları varsa zaten kendisi kusacaktır. Kişiyi ekstradan kusmaya zorladığımızda hastanın yemek borusunda yırtılmalara kadar uzanan değişik tablolarla karşılaşabiliriz. Kusma, her zaman tartışılan bir konu. Vatandaşlar tarafından çok fazla teşvik ediliyor. Biz kesinlikle kusmayı önermiyoruz, çünkü kusmanın yaratacağı komplikasyonlar, kişinin almış olduğu ilaçlar ve zehirli maddelere bağlı meydana gelecek durumdan daha kötü tablolara yol açabiliyor. Acil servise geldiğinde hızlı müdahalelerle rahatlıkla tedavi edilebilecek hastada kusmaya bağlı meydana gelmiş yemek borusu yaralanmaları, yırtılmaları veya kusmuğun akciğere kaçması sonucu ciddi problemler meydana gelebiliyor. Bunlara engel olmak için hastayı kusmaya teşvik etmememiz gerekiyor. Eğer kişinin kusması gerekiyorsa zaten kendi kusmuştur veya kusar.”

Zehirlenmenin yaşandığı ortamın iyi havalandırılması gerektiğini dile getiren Yüzbaşıoğlu, hastalara müdahale eden kişilerin de tedbirli olması gerektiğine dikkat çekti.

Zehirlenmeye neden olan maddenin ortamdan uzaklaştırılması gerektiğini belirten Yüzbaşıoğlu, “Eğer kişi kimyasal maddeye maruz kaldıysa kendi güvenliğimizi de alarak üzerindeki kıyafetleri çıkarıp, sabunlu suyla yıkadıktan sonra uzaklaştırabiliriz. Kişinin bilinci açıksa müdahaleye hastayı sakinleştirerek başlayabilir, acil sağlık ekipleriyle iletişime geçebiliriz.” diye konuştu.

“Meşrubat şişelerine çamaşır suyu gibi maddeler konulmamalı”

Yüzbaşıoğlu, kimyasal maddelerin kazayla içilmesi vakalarıyla sık karşılaştıklarını, meşrubat gibi içeceklerin şişelerine çamaşır suyu gibi maddelerin konulmamasının çok önemli olduğuna dikkat çekti.

Özellikle çocukların bu şişelerdeki sıvıları içecek sanarak tüketmek isteyebildiğini dile getiren Yüzbaşıoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu tür zehirlenmeler büyük risk barındırıyor, çünkü kişinin ağzından başlayarak midesine uzanan tabloda ciddi yaralanmalara, lezyonlara yol açabiliyor. Bir de bu kişilerin kusturulması için çabaya girildiğinde yemek borularında yırtıklar, hatta ölüm meydana gelebiliyor. Dolayısıyla ilk yardım müdahalesine ‘önce zarar verme’ ilkesine dikkat ederek başlamamız gerekiyor.”

Zehirlenme şüphesi olan kişilere yoğurt gibi ürünlerin yedirilmesini önermediklerini söyleyen Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. Yüzbaşıoğlu, bu tür müdahaleler için sağlık ekiplerinin beklenmesi gerektiği uyarısında bulundu.

Yüzbaşıoğlu, tedavinin belirlenmesi için zehirlenmeye neden olan maddenin de acil servislere getirilmesinin önem taşıdığını da kaydetti.

Kaynak: AA

Zehirlenme vakalarında artış yaşanıyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Dağlı, yaptığı yazılı açıklamada, sonbahar mevsimiyle Türkiye’nin birçok bölgesinde olduğu gibi Karadeniz Bölgesi’nde de mantardan zehirlenme vakalarında artış kaydedildiğine işaret etti.

Doğadan toplanan mantarlar içinde tüketim kalitesi yüksek olanların yanında zehirlilerinin de bulunduğu gerçeğinin unutulmaması gerektiğini vurgulayan Dağlı, “100’ün üzerindeki zehirli mantar türünden özellikle 10’unun ciddi anlamda ölümcül olduğunu hatırlatmak isterim. Mantarları iyi tanımayan kişiler, yenilebilen türlerle zehirli mantarları kolaylıkla karıştırabilmektedir. Mantar zehirlenmelerine karşı çok dikkatli olunmalı, doğa mantarları sadece uzmanlar tarafından toplanmalıdır.” ifadesini kullandı.

Karadeniz Bölgesi’nde çok büyük mantar zenginliği bulunduğuna dikkati çeken Dağlı, şunları kaydetti:

“Eğer mantarları iyi tanımıyorsanız kesinlikle toplamayın ve risk almayın. Mantar yenildikten sonra 2 saate kadar ortaya çıkan zehirlenme belirtileri sersemlik, uykuya meyil, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme, yüz ve boyunda kızarma, nabızda artış, ağızda metal tadı, bulantı, kusma, terlemedir. 6 saat sonra gelişen zehirlenme belirtileri de bulantı, kusma, ishal, ateş, nabız artışı, karın ağrısı, karaciğer ve böbrek bozuklukları ile bu organlara bağlı belirtiler olmaktadır. Bu belirtiler görüldüğü an en yakın sağlık kuruluşuna müracaat edilmesi gerekmektedir.”

Tarım ve Orman İl Müdürü İbrahim Sağlam da mantarlarla ilgili çok sayıda doğru bilinen yanlış bulunduğunu, bunların da zehirlenme vakalarının yaşanmasına neden olduğunu belirtti.

Doğa mantarları konusunda yeterince bilgi sahibi olunmaması durumunda mutlaka kültür mantarlarının tercih edilmesini tavsiye eden Sağlam, “Halihazırda güvenle tüketilebilecek kanlıca, kuzugöbeği, turuncu, sütlü türler, fındık tirmiti gibi mantarlarımız var ancak bunların içine de benzer zehirli türler karışabiliyor. Dolayısıyla vatandaşlarımız eğer mantarları iyi tanımıyorsa kesinlikle doğadan toplamamalı, bunun yerine kültür mantarı tercih ederek risk almamalıdır.” açıklamasında bulundu.

Sağlam, Karadeniz Bölgesi’nde sıkça zehirlenmelere neden olan mantar türleri hakkında ise şu bilgileri verdi: “Amanita phalloides (evcik kıran, köy göçüren) Türkiye’de ölümcül zehirlenmelerin yüzde 95’inin sebebidir. Bölgemizde yaygın halde toplanan kuzu göbeğine çok benzer yalancı kuzu göbeği, kuzu göbeği ebesi, ekşi memet karıştırılabilir ve zehirlenmelere neden olabilir. Bölgemizde yaygın halde toplanan kanlıca mantarının zehirli türü olan yalancı kanlıca mantarı (omphalotus olearius) ile gerçek kanlıca mantarının (cantharellus cibarius) rengi ve lamelleri karıştırılabiliyor.”

Kaynak: AA

Uzmanlar, mantar zehirlenmelerine karşı uyarıyor! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Acıbadem Fulya Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ozan Kocakaya, besin zehirlenmesi oluştuğunda dikkat etmeniz gereken en önemli kuralın vücudunuzu susuz bırakmamak olduğuna işaret ederek, “Organlarımıza kan akışının kesintiye uğramaması sıvı dengesinin korunmasıyla mümkün. Sağlıklı düşünmekten normal idrar çıkışına her şey sıvı dengemize ve susuz kalmamamıza bağlı. Bu nedenle gün içinde susamayı beklemeden bolca sıvı tüketmeyi alışkanlık edinin. Ayrıca hasta ve ödemli mide kapasitesini zorlamamak için küçük ve az porsiyonlar tüketin, mide boşalmasını geciktirecek yağlı şeyler yemeyin. Dikkat etmeniz gereken üçüncü kural ise dinlenmek olmalı.” diyor.

Mikroplar besinlere nasıl bulaşıyor?

Besin zehirlenmesine yol açan mikroplar; virüs (norovirüs veya rotavirüs), bakteri (salmonella, E.coli) veya parazit (küçük kurtlar gibi) olabiliyor. Dr. Ozan Kocakaya, mikropların besinlere nasıl bulaştığını şöyle anlatıyor: 

Hasta olan kişiler besinleri hazırlarken ve servis ederken elleri aracılığıyla mikropları yiyeceklere bulaştırabiliyorlar.

Hazırlanmış yiyecekler uygun olmayan koşullarda saklanırsa mikroplar yine bulaşabiliyor.

Mikroplar besinler üzerinde yaşayabiliyor. Besinler iyi yıkanmadıysa veya üzerlerindeki bakteriler ölene kadar pişirilmediyse hastalık oluşturabiliyor.

Mikroplar bir besinden diğerine geçebiliyor. Dolayısıyla yiyeceklerin hazırlanmasında kullanılan kesme tahtası veya bıçaklar düzgün temizlenmediyse yiyeceklerdeki mikrop diğerlerine de bulaşabiliyor.

Hastalarda farklı belirtiler görülebilir  

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ozan Kocakaya, besin zehirlenmesinin belirtilerinin kişiyi hasta eden mikroba göre değiştiğine dikkat çekerek, “Belirtiler besinlerin tüketiminden sonra birkaç saatte görülebileceği gibi, hastalığın gelişmesi günlerce de sürebiliyor.” diyor. Dr. Ozan Kocakaya, en sık görülen belirtileri şöyle sıralıyor: 

Bulantı

Kusma

Karın ağrısı

İshal (su gibi veya kanlı)

Ateş

Nadiren görme bozukluğu, sersemlik, eller ve kollarda uyuşma ile karıncalanma gibi nörolojik bulgular da olabiliyor.

Bu belirtilere dikkat!

Besin zehirlenmesi için risk altındaki gruptaysanız hemen, değilseniz:

Ateşiniz 38.5 dereceyi geçiyorsa

24 saatte 6 kezden fazla tuvalete gitmeniz gerektiyse

Tuvalette kan gördüyseniz

Karın ağrınız şiddetliyse

Çok fazla sıvı kaybettiğiniz halde yiyip içemiyorsanız, yorgunluk, ağız kuruluğu, kas krampları, koyu renkli idrar gibi susuzluk belirtileri geliştiyse, hemen bir sağlık kuruluğuna başvurmanız yaşamsal öneme sahip.

Tedavi kişiye özel yapılıyor

Besin zehirlenmesinin tanısı, hastanın belirtileri ve bir hafta kadar öncesinde tükettiği besinlerin sorgulanmasıyla konuyor. Hastalık çoğunlukla kısa sürüyor ve hasta günler içinde düzeliyor. Bu nedenle tam olarak hangi bakterinin hastalığa sebep olduğunu bulmak mümkün olmuyor ve şart görülmüyor. Tansiyonunuz, nabzınız, ateşiniz, kilonuz ölçülüyor, bazı durumlarda kan ve dışkı testleri yapılıyor. Vücutta sıvı eksikliği varsa takviye ediliyor ve belirtilere yönelik tedavi planlanıyor. Besin zehirlenmesinde nadiren antibiyotik gerekebiliyor.

Besin zehirlenmesine karşı 10 kural!

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ozan Kocakaya, besin zehirlenmesine karşı almanız gereken önlemleri şöyle sıralıyor: 

Kirli ellerle temas mikropların besinlere kolayca bulaşmasına yol açabiliyor. Bu nedenle ellerinizi tuvaleti kullandıktan, bebek bezini değiştirdikten veya hayvanlarla temas ettikten sonra, en az 20 saniye boyunca, sabunla sık sık yıkamayı alışkanlık edinin.

Çiğ süt tüketmeyin, çiğ süt içeren dondurma ve yumuşak peynir yemeyin.

Hamileyseniz süt ürünlerine özellikle dikkat edin, yeterince bekletilmiş süt ürünlerini veya ‘pastörize sütten üretilmiştir’ ibareli taze süt ürünlerini tüketin.

Meyve ve sebzeleri suya batırarak değil, akan temiz su altında yıkayın.

Buzdolabının sıcaklık ayarının 4 derece santigrad veya altında, dondurucunun en az -18 dereceye ayarlı olduğundan emin olun.

Mikropların ortadan kalkması için etlerin iyice pişmiş olmasına dikkat edin.

Pişmiş yiyecekleri mümkün olan en kısa sürede tüketin. Oda sıcaklığında 2 saatten uzun bekletmeyin, hemen buzdolabına yerleştirin.

Pişmemiş etleri hazırlarken veya saklarken diğer yiyeceklerden uzak tutun.

Pişmemiş etlerle temas eden kesme tahtası, bıçak ve maşaları temastan hemen sonra temizleyin. Bunlardan akan suların ortamı kirletmesine izin vermeyin.

Beklemiş salataları tüketmeyin.

Sıcaklardaki gizli tehlike, besin zehirlenmesine karşı önleminizi alın! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Pandeminin gölgesinde geçirdiğimiz yaz mevsiminde beslenmeden tatil planlarına dek birçok konuya her zamankinden fazla özen göstermek gerekiyor. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Rıfkı Evrenkaya “Yaz mevsimi tatil planlarının yapıldığı, sosyal mesafenin kısaldığı ve dikkatin daha çok dağıldığı bir dönem. Toplumsal aşılanma oranının artışıyla birlikte Covid-19 tedbirleri konusunda biraz daha rahatız, daha serbest hareket ediyoruz. Ancak, Covid-19 salgını hala bir risk ve aslında bu rahatlığa, sosyal mesafelerin kısalmasına da izin vermiyor! Bir yandan Covid-19’un bulaşma riski devam ederken bir yandan da, yaza özgü enfeksiyon hastalıkları hayatımızı zorlaştırıyor, kısıtlıyor. Yaz enfeksiyonlarından korunmak için bazı kurallara mutlaka dikkat edilmesi gerekiyor” diyor. Prof. Dr. Tevfik Rıfkı Evrenkaya; yazın en sık görülen bakteriyel, viral, paraziter ve mantar enfeksiyonlarından korunmanın yollarını anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.  

Yazın en sık görülen 12 hastalık nelerdir? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.