Müze Müdürlüğünün çalışmalarıyla açığa çıkarılan buluntulara, Kızıl Avlu çevresindeki bir dini alana ait olduğu tahmin edilen yapının tabanındaki mozaikler de eklendi. Bozulmamış, tahrip edilmemiş yapısıyla “nadir eserler” arasında yer alan mozaiklerin milattan önce 2. ya da 3. yüzyılda yapıldığı değerlendiriliyor. Geometrik desenlerle süslü mozaikler, Bergama Müze Müdürlüğü uzmanlarının ayrıntılı çalışmasının ardından koruma altına alındı.

“Geometrik desenli mozaikler korunmuş, günümüze kadar tam gelmiş”

Bergama Müze Müdürü Nilgün Ustura, SİT alanlarında sondaj çalışmalarını aralıksız sürdürdüklerini ayrıca yeni müze projesi için Topçu Kışlası olarak adlandırılan arkeolojik bölgede de sondaj yaptıklarını söyledi. Bu çalışmalar sırasında etrafı sütunlu galerilerle çevrili avlulu yapı kompleksi ortaya çıkardıklarını kaydeden Ustura, kalıntıların mozaik tabanlı çeşitli ana mekân ve etrafındaki yan mekânlarla büyük bir yapı komplekse ait olduğunu düşündüklerini ifade etti.

Ustura, buluntulara ilişkin şu bilgileri verdi: “Dinsel içerikli, dini karakteri olan bir yapı kompleksi olduğunu tahmin ediyoruz. Geometrik desenli mozaikler korunmuş, günümüze kadar tam gelmiş. Kızıl Avlu’nun etrafında, bir Roma tapınağının etrafında dinsel amaçlı çeşitli yapı komplekslerinin olduğunu görüyoruz. Çünkü daha önceki yıllarda yaptığımız sondajlarda da aynı bölgede yine geç antik dönemli yapı komplekslerini açığa çıkardık. Dini nitelikli olabilecek kompleksler. Dolayısıyla ayrı parsellerde yapmış olsak da bütün olarak değerlendirdiğimizde Pergamon Antik Kenti’nde Aşağı Şehir’de Kızıl Avlu’nun etrafında farklı bir mimari programın uygulandığını görüyoruz. Yeni müze projesi kapsamında da açığa çıkardığımız bu arkeolojik buluntu bizim için son derece önemli.” Ustura, bölgedeki arkeolojik çalışmaların daha da ilerleyeceğini, antik yapı kompleksi çerçevesinde farklı yapı kalıntılarına da rastlamayı umut ettiklerini belirtti.

Bilimsel yayın yapılacak

Uluslararası platformda geniş bir üne sahip Bergama Antik Kenti’ndeki son buluntulara ilişkin bilimsel yayın yapacaklarını ifade eden Ustura, son gelişmeleri dünyaya duyurmak için kazının tamamlanmasını beklediklerini söyledi. Kazı sonrası arkeolojik eserin niteliğinin, yapının büyüklüğünün ve sınırlarının daha net anlaşılabileceğine işaret eden Ustura, “Müze Müdürlüğü olarak sondaj çalışmalarımız çok yoğun. Bergama sınırları içinde her parsel bazında yaptığımız, açığa çıkardığımız arkeolojik verinin yorumlaması, Pergamon Antik Kenti başlığı altında oluyor. Birim bazında yaptığımız arkeolojik verilerle aslında Pergamon Antik Kenti’nin yukarı ve aşağı bölümünün hangi dönemde, ne kadar genişlediğini, her kültür döneminde nasıl geliştiğini görebiliyoruz. Bu da bizim için çok önemli kaynaktır.” diye konuştu.

Kaynak: AA

Bergama’da milattan sonra 2-3’üncü yüzyıllarda yapılan geometrik desenli mozaik bulundu yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Alman Arkeoloji Enstitüsünün Bergama Antik Kenti’nde yürüttüğü geniş çaplı kazı çalışmaları her yıl yeni buluntularla Antik Çağ dünyasına ilişkin yeni bilgiler sunuyor. Antik kentte sürdürülen kazılar sırasında 2 bin 200 yıl önce Bergamalılar tarafından kullanılmış kent surları içinde 5, dışında 3 dini alan bulundu. Bu alanlarda çok sayıda “bereket tanrıçası” ya da “ana tanrıça” olarak bilinen Kibele’nin heykelcikleri çıkarıldı.

Kibele heykelciklerine Bergama Antik Kenti ve çevresinde son dönemde daha sık rastlanması, yerel halkın inanç sistemine de ışık tutuyor. Arkeoloji kaynakları, elde edilen bu bulguların, Athena Tapınağı gibi Yunan tanrılarına adanmış gösterişli dini yapıların bulunduğu antik kentte halkın, doğal alanlarda dini ayinler düzenlediği ve Anadolu tanrıçası Kibele adına adaklar sunduğu görüşünde.

“Yeni bulunan heykelcikler dönemin dini inancı konusunda bize çok bilgi veriyor”

Alman Arkeoloji Enstitüsü Müdürü Prof. Felix Pirson Bergama kazısının, Türk ve Alman ortak projesi olduğunu, 100’den fazla bilim insanının proje kapsamında çalıştığını söyledi. Arkeologdan mimara birçok kişinin Türk-Alman dostluğuyla önemli tarihi çalışmalara imza attığına dikkati çeken Pirson, şu bilgileri verdi: “Birkaç yıldır bölgedeki kutsal alanlar üzerinde çalışıyoruz. Şehir alanı içinde kutsal alanlar tespit ettik. Bu da sürpriz oldu. Çünkü genelde Kibele figürinini şehir dışında ve çevrede buluyorduk. Figürinleri bulduktan sonra o bölgelerde kazı çalışmalarını derinleştirdik. Yeni bulunan heykelcikler dönemin dini inancı konusunda bize çok bilgi veriyor. O dönem Zeus, Athena gibi tanrılar resmi kült ancak doğal kutsal alanlarda ortaya çıkarılan heykelcikler halkın inancını bize söylüyorlar. Bergama’da günümüzden 2 bin 200 yıl önce çok geniş din yelpazesi var ve insanlar farklı tanrılara inanıyor. Mezarlar, doğal alanlar ve şehir merkezinde tespit edilen kutsal alanlardaki Kibele heykelcikleri halkın genellikle Anadolu bereket tanrıçasını tercih ettiğini ortaya çıkarıyor.”

“Çok sayıda kutsal alanda Kibele heykelcikleri tespit ettik”

Celal Bayar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Güler Ateş ise tanrıça Kibele’nin heykelciklerine daha önce Bergama’da rastladıklarını ancak son dönemde sayılarında artış olduğunu aktardı. Çok sayıda bulunan yeni figürinlerin halk için Kibele’nin önemini bir kez daha kanıtladığını anlatan Ateş, “Helen kenti olma iddiasındaki bir kentin içinde ve çevresinde, dağlarında, tepelerinde, su kaynaklarında, mağaralarda, çok sayıda kutsal alanda Kibele heykelcikleri tespit ettik. Sıradan halk için en önemli inanç oydu.” dedi.

Atölyelerde yapılan halkın satın alabileceği küçük adak eşyaları dönemin yaşantısına ışık tutuyor

Görkemli sunaklar varken insanların mağaralara gidip tapındığını aktaran Ateş, şöyle konuştu: “Kibele figürinleri, kutsal yerlerde, el değmemiş doğal alanlarda, kayalıklarda, su kaynaklarında, mağaralarda karşımıza çıktı. Bunlar, atölyelerde yapılan halkın satın alabileceği küçük adak eşyaları. Pahalısı da ucuzu da var. Bu adak eşyalarını satın alanlar, kap kacağıyla birlikte dini bayramlarda doğal alanlara gidiyordu. Kurbanlar kesiliyor, ibadetler yapılıyordu. Birkaç gün dualarını yapıp adakta bulunduktan sonra kap kacağını kırıyor, Kibele figürinlerini bırakıyor ve yaşadığı yere dönüyordu.”

Ateş, özellikle Bergamalı kadınların çocuk sahibi olabilmek için Kibele’ye adaklar sunduğunu söyledi. Bölgedeki Kibele buluntularına ilişkin hazırladıkları makalelerin uluslararası arkeoloji dünyasında da ilgiyle karşılandığının altını çizen Ateş, “Resmi inançlar değişse de insanların kalbinde ana tanrıça, bereket, toprak ana kültü yaşamaya devam etmiş. Kadının varlığı ve doğayı simgelemesi Anadolu’da çok güçlüydü.” diye konuştu.

Kaynak:AA

Bergama’da bin 200 yıl öncesine ait 8 yeni dini alan ile çok sayıda heykelcik bulundu yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.