Varis hastalığı özellikle kadınlarda sık görülen bir toplardamar hastalığıdır. Bu hastalık hakkında da diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi kulaktan dolma bilgiler çok fazla. Varis sadece estetik bir sorun mudur ya da hayati risk oluşturan ciddi bir hastalık mıdır, varis tedavisinde tek çözüm ameliyat mıdır gibi akılları karıştıran soruların yanıtını Liv Hospital Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Cem Arıtürk verdi.

1 – Varis, sadece estetik bir sorundur.

Yanlış. Varis, vücutta kanı dokulardan kalbe taşıyan toplardamarların bir hastalığıdır. Bu toplardamarlarda gelişen venöz yetersizlik denilen yetmezlik sonucunda oluşan damar deformasyonları varis olarak tanımlanabilir. Özellikle yerçekiminden en çok etkilenen bacak ve alt karın toplardamarlarında, çeşitli etkenlere bağlı olarak meydana gelen akım ve bunun sonucunda gelişen kalıcı yapı – şekil bozuklukları (genişleme, kıvrımlanma, kırılgan hale gelme gibi) ile karakterize olan varis, venöz yetmezlik dikkat edilmediği ve tedavi edilmediği takdirde çok ciddi sonuçlara neden olabilir.

2 – Varislerde oluşan pıhtılar öldürücü olabilmektedir.

Varislerde dolaşım, sağlıklı toplardamarlara göre bozuk karakterdedir ve bu durum, varisli damarlarda pıhtı gelişim riskini arttırır. Ancak varisli oluşan pıhtının akciğere atma ve hayatı tehdit etme ihtimali oldukça düşüktür. Akciğere atan ve öldürücü olabilecek pıhtıların kaynağı sıklıkla bacaklardaki yetmezlik olan ana toplardamarlardır. Çıplak gözle görülmeyen ve kaslar arasında yerleşmiş olan bu damarlarda pıhtı geliştiği zaman akciğere atma riski oldukça yüksektir.

3 – Varis tedavisinde tek kalıcı çözüm ameliyattır.

Son 20 senede teknolojinin tıp dünyasına kattığı yöntemlerden varis tedavisi de faydalanmıştır. Kronolojik sıralama ile sayacak olursak lazer, radyofrekans ve yapıştırıcı yöntemler ile ameliyatsız bir şekilde varislerin tedavi edilmesi mümkündür. Ancak hangi tedavi yönteminin uygulanması gerektiği hem hastalığın boyutuna hem de hastanın özelliklerine bağlıdır. Hastanın ve hastalığın durumuna, boyutuna göre ameliyat gerekebilir.

4 – Sülük, varis kremi gibi yöntemler varis tedavisinde faydalıdır.

Varis tedavisinde alternatif ve tamamlayıcı yöntemler, medikal tedavilere ek olarak kullanılabilirler. At kestanesi içerikli kremler, varis nedeni ile oluşan ağrı, şişlik gibi şikâyetleri azaltabilir fakat hastalığın tedavisine katkıda bulunmaz. Sülük tedavisinde ise yapılan sadece damarın içindeki kanın emilmesidir. Bu tedavi hastalığa hiçbir olumlu katkıda bulunmadığı gibi enfeksiyon riski de oluşturur.

5 – Varis tedavisinde müdahale edilen damarlar, bypass için kullanılacak damarlardır. Varis tedavisinde, ileri dönemdeki bypass ameliyatlarında kullanılacak damarlar yok olur.

Varis tedavisinde müdahale edilen damarlar yetmezlik gelişmiş, genişlemiş, yapısı bozulmuş damarlardır. Bu damarların bypass sırasında kullanılması zaten doğru değildir ve kullanılmamalıdır. Bununla birlikte işlem geçiren damarların diz altında kalan kısmı, göğüs içi ve kol atardamarları bypass sırasında kullanılabilecek diğer damarlardır. Sorunlu, varisli damarlarınızda yetmezlik varsa, tedaviden kaçınmak doğru değildir ve bypass için kullanılabilecek başka damarlar bulunmaktadır.

6 – Köpük tedavisi varis tedavisi için yeterlidir.

Halk arasında köpük tedavisi olarak bilinen skleroterapi, varislerde estetik amaçla kullanılan tedavi yöntemlerindendir. Cilt yüzeyinde görünen, estetik olarak kaygı yaratan damarlara uygulanan köpük tedavisinin medikal tedavi açısından bir fonksiyonu bulunmamaktadır. Yetmezlik gelişmiş toplardamarlarda ilaç ve varis çorabı, lazer-radyofrekans-yapıştırıcı yöntemlerle tedavi ve ameliyat gibi medikal amaçlı tedavi yöntemlerinden biri kullanılmaktadır.

Varis hastalığı hakkında doğru bilinen yanlışlar nelerdir? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Medipol Esenler Üniversite Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi İlknur Topal, “Kramp, böbrek, kalp, damar, diyabet, tiroid gibi önemli hastalıkların yanı sıra vitamin eksikliklerine karşı vücudun ilk uyarı sistemlerinden biridir.” dedi.

Kramplara ne yol açar?

Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Topal, aniden oluşan krampların nedenleri ve nasıl önlenebileceğine dair güncel bilgiler paylaştı. Genellikle bacaklarda görülen ve dayanılmaz ağrıya neden olan krampların hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Topal, aşırı ishal, kusma, diyaliz, B1, B5, B6, ve D vitamini eksiklikleri, sigara ve alkol kullanımı, şeker hastalığı, tiroid hastalıkları, hiperparatiroidi, gebelik, fazla kilo, varislere bağlı dolaşım bozukluklarının kramplara yol açabildiğini ifade etti.

Topal, dolayısıyla krampın vücudun önemli bir değişikliğe karşı ilk verdiği sinyallerden biri olduğunu, nedenlerinin araştırılması ve uygun tedaviye başlanması gerektiğini bildirdi. Sıklıkla gece ya da istirahat halindeyken, bacak ve ayakta oluşan şiddetli krampların mutlaka araştırılması gerektiğinin altını çizen Topal, krampın, böbrek, kalp, damar, diyabet, tiroid gibi önemli hastalıkların yanı sıra vitamin eksikliklerine karşı vücudun ilk uyarı sistemlerinden bir olduğunu vurguladı.

Su, tuz ve mineral kaybının erken uyarı merkezi

Krampların nedenleri hakkında da bilgi veren Topal, “İlk olarak beslenme ile yeterli elementlerin ve minerallerin alınamamasını sayabiliriz. Magnezyum, potasyum, kalsiyum, sodyum gibi minerallerin eksikliği önemli rol oynar. Bu minerallerde ki eksiklikler kramplara neden olabilir. Özellikle spor aktiviteleri esnasında oluşan krampların diğer bir sebebi de egzersiz esnasında yoğun bir miktarda terleme ve solunum yoluyla vücuttan su ve tuz kaybı yaşanmasıdır. Vücudun ihtiyaç duyduğu miktarda tuz sağlanamazsa hücrelerde sinyal iletimi sağlanamaz. Bu da beraberinde krampları getirir.” açıklamasında bulundu. Kaslarda istem dışı oluşan ağrı ya da kasılma olarak gördüğümüz krampların sporcularda daha sık rastlandığını belirten Topal, her insanda krampların oluşabileceğini ifade etti.

“Kramplar sadece hareket halinde değil istirahatte de görülebilir”

Topal, krampların nasıl oluştuğu hakkında bilgi vererek şunları kaydetti: “Belirli bir hareketi gerçekleştirmek için kasılan iskelet kası gevşemede yeniden kasılırsa, ya da beyinden kasa gevşeme sinyali yeterince gönderilemiyorsa kramp oluşur. Daha sıklıkla arka bacak ve alt bacakta görülür. Kasıktaki kramp belli hissedilebilecek sertliktedir. Şiddetli ağrısı vardır ve kişiyi hareketsiz bırakır. Genellikle birkaç saniye ile 15 dakika arasında kendiliğinden geçer. Kramplar sadece hareket halinde değil istirahatte de görülebilir. Özellikle geceleri görülen ve daha sık ayak ve baldır kaslarını etkileyen cevaplar oldukça şiddetli olup uykudan uyandıracak ağrı yapabilir.”

Hangi takviye gıdalar alınmalı?

Krampları önlemede faydalı olan besinleri sıralayan Topal, “Özellikle maden suyu tüketimi bu konuda fayda sağlayabilir. Muz iyi bir potasyum kaynağıdır. Magnezyum ve kalsiyum içerir. Avakado yine önemli bir potasyum kaynağıdır. Tatlı patates, mercimek ve fasulye de magnezyum açısından zengindir. Kavun, potasyum magnezyum ve kalsiyum açısından zengin bir kaynaktır. Bu gibi besinlerin tüketimi de krampların önlenmesinde fayda sağlayacaktır.” tavsiyesinde bulundu.

Kramp anında ne yapılmalı?

İlknur Topal, düşünülenin aksine kramp geliştiğinde gevşeme değil aksine kasta germe sağlanması gerektiğinin altını çizerek, “Kasta oluşturduğumuz yoğun germe tendonların yapışma yerindeki gerim reseptörlerini aşırı derecede uyararak beynin gevşeme sinyalini vermesini sağlar. Kaslara sıcak kompres uygulama ve masajlarda fayda sağlayabilir. Ayrıca krampları önlemek adına kişilerin sıvı elektrolit dengesi gözetilerek mineral takviyesi sağlanmalı.” değerlendirmesinde bulundu.

Egzersiz öncesi sporcuların muhakkak ısınması gerektiğini vurgulayan Topal, “Isınma sonrası spor yapanlar kaslarını germe hareketleri yapmalıdırlar. Bunun yanı sıra yoğun antrenmanlar öncesinde elektrolit kurulumunu yeterince sağlanması önemlidir.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: AA

Geceleri bacağa giren kramplar neyin habercisi? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.