Memorial Bahçelievler Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Funda Timurkaynak, antibiyotik direnci ve dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

Her yeni geliştirilen antibiyotiğe hızlı bir direnç gelişiyor

Tüm mikroorganizmalar, (bakteri virüs ya da mantar), üremelerini durduran ilaçların bu etkilerinden kaçabilmek için savunma mekanizmaları geliştirir ve ilacı etkisiz hale getirirler. 1940’lı yıllarda penisilinin kullanıma girmesi ile başlayan antibiyotik tedavileri, modern tıbbın ilerlemesini sağlamış ve organ nakli, cerrahi girişimler gibi çok önemli tedavilerin yapılmasını olanaklı kılmıştır. Ancak günümüzde gelinen noktada her yeni geliştirilen antibiyotiğe gelişen hızlı direnç, özellikle immün sistemi baskılanmış hastaları tehdit eder boyuta ulaşmıştır. 

Soğuk algınlığı, grip gibi viral enfeksiyonlar antibiyotiklerle tedavi edilmez

Direncin bu boyutlara ulaşmasının başlıca nedenleri arasında antibiyotiklerin yoğun ve uygunsuz kullanımı gelmektedir. Ülkemizde en çok reçete edilen ilaç grubunu antibiyotikler oluşturmaktadır. Antibiyotiklerle tedavi edilmeyen soğuk algınlığı, grip gibi viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımı, hayvan yemlerinde antibiyotik kullanımı,   dolayısıyla çevre ve suların antibiyotiklerle kontamine olması direncin yayılmasında önemli rol oynamaktadır. Doktor tarafından önerilenden kısa ya da eksik doz şeklindeki uygunsuz kullanım da dirence katkı sağlamaktadır.

Uzmanlar ne öneriyor?

Bireysel olarak verilen antibiyotikleri önerildiği gibi kullanmak; iyi hissedince kesmemek ve doz atlamamak almamız gereken sorumlulukların başında gelmektedir.

Aynı zamanda antibiyotiklerin viral enfeksiyonlarda faydasız olduğunu hatırlayarak doktordan antibiyotik talebinde bulunmamak önemlidir.

Arta kalan antibiyotiklerin kullanılmaması ve diğer aile bireylerine önerilmemesi gerekir.

Hastanelerde dirençli bakteri enfeksiyonu olan hastaların izole edilmesi, hasta ziyaretlerinin sınırlandırılması, el hijyenine uyum ve gerekli bulaş önlemlerinin alınması da önemlidir.

Covid-19 pandemisi süresince günlük hayatımızda uyguladığımız basit hijyen prensiplerinin hastalıkların yayılmasını nasıl önleyebildiğine tanık olduk. Dolayısıyla antibiyotik direncinin yayılmasının önlenmesinde de hijyen kurallarına uyum bize çok yardımcı olacaktır.

Multi-disipliner yaklaşımla hayvan, insan ve çevre sağlığının bir arada ele alarak hayvan yemlerinde kullanımının ve çevre bulaşının önüne geçilmesi bir diğer önemli noktadır.

Artan antibiyotik kullanımına dikkat! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa İlaç Kurumu (EMA) Baş Tıbbi Yöneticisi Steffan Thirstrup, özellikle amoksisilin etken maddeli antibiyotikler gibi bazı ilaçların bulunmasında birçok ülkede sıkıntı yaşandığını söyledi.

AB’nin 27 ülkesinin 25’inde antibiyotik ilaç sıkıntısı bulunduğunu aktaran Thirstrup, son aylarda bu ilaçlara talebin arttığını, aynı zamanda üretimde sorunlar yaşandığını ifade etti.

Thirstrup, ilaç üreticilerinin personel eksikliğinden ötürü üretimde sorunlarla karşılaştığını dile getirdi.

EMA’nın yöneticilerinden Marco Cavaleri de antibiyotik ilaçların uygun şekilde kullanılması uyarısında bulundu.

Soğuk algınlığı veya viral enfeksiyonlar gibi durumlarda antibiyotik kullanımına ihtiyaç duyulmadığına dikkati çeken Cavaleri, antibiyotik kullanımında temkinli bir yaklaşım benimsenmesinin önemine işaret etti.

Birçok Avrupa ülkesinde son dönemde bazı ilaçların temininde sorun bulunduğu bildiriliyor. Buna gerekçe olarak üretimdeki gecikme, talepteki artış, etken madde sağlanamaması ve ulaşım sıkıntıları gibi tedarik sorunları gösteriliyor.

Kaynak:AA

Avrupa’da antibiyotiğe ulaşımda sorun yaşanıyor!  yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Eskişehir İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Uğur Bilge, antibiyotik direncinin tedavilerini zorlaştıracağı gibi komplikasyon ve ölüm oranlarını da arttırabileceği uyarısında bulundu.

Eskişehir İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Uğur Bilge, yaptığı yazılı açıklamada, Dünya Sağlık Örgütü tarafından antibiyotik direnci konusunda farkındalık oluşturulması ve sağlık çalışanları politika yapıcılar ve halk arasında iyi uygulamaların teşvik edilmesi amacıyla 18 Kasım’ı içine alan haftanın “Dünya Antibiyotik Farkındalık Haftası” olarak belirlendiğini bildirdi.

Tıbbi uygulamaları tehdit ediyor!

Antibiyotik direncinin, günümüzde küresel sağlık, gıda güvenliği ve kalkınmaya yönelik en büyük tehditlerden biri olduğunu vurgulayan Bilgi, şunları kaydetti: “Antibiyotik direnci, herhangi bir ülkede, herhangi bir yaştaki herkesi etkileyebilir. Antibiyotiklerin insan ve hayvanlarda yanlış kullanımı antibiyotik direnci sürecini hızlandırıyor. Dünyada, zatürree, tüberküloz, gonore ve salmonelloz gibi artan sayıda enfeksiyonların tedavisi onları tedavi etmek için kullanılan antibiyotiklere direnç geliştikçe daha zor hale geliyor. Antibiyotik direnci daha uzun hastane yatışlarına, daha yüksek tıbbi maliyetlere ve artan ölümlere yol açar. Antibiyotik direnci, antibiyotiklerin yanlış ve aşırı kullanımı ve zayıf enfeksiyon önleme tedbirleri ve yetersiz kontrolüyle hızlanır. Direnişin etkisini azaltmak ve yayılmasını sınırlamak için toplumun her düzeyinde adımlar atılmalıdır. Antibiyotiklerin uygunsuz kullanımı ve buna bağlı oluşan antibiyotik direnci, tıbbi uygulamaları tehdit etmektedir. Özellikle, organ nakili olanlar, diyaliz tedavisi alan böbrek hastaları ve kanser hastaları, hem hastalıkları hem de tedavi süreçleri boyunca enfeksiyonlara açıktırlar ve antibiyotik direnci tedavilerini zorlaştıracağı gibi komplikasyon ve ölüm oranlarını da arttırabilmektedir.”

“Hekim reçete etmedikçe antibiyotik kullanılmamalıdır”

Prof. Dr. Bilge, antibiyotiğin ateş düşürmeyeceğinin, ağrı dindirmeyeceğinin ve virüslere bağlı enfeksiyonları tedavi edemeyeceğinin altını çizdi.

Yaygın ve yanlış kullanıldığında hızla direnç gelişen antibiyotiğin, esas etki beklenen bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde de etkisiz hale geldiğini aktaran Bilge, “Hekim reçete etmedikçe antibiyotik kullanılmamalıdır. Hastaların, daha önceki bir hastalığında kullandığı antibiyotiğin, tekrar benzer hastalığa yakalansa bile hekime danışmadan kullanmaması gerektiği konusunda bilinçli olması gerekmektedir. Özellikle grip ya da nezle gibi virüslere bağlı solunum yolu enfeksiyonlarında antibiyotiklerin tedavide yeri olmadığını unutulmamalıdır.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: AA

Uzmanlar uyarıyor! Gereksiz antibiyotik kullanımına dikkat! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Tüm dünya için ‘öldürücü bir tehdit’ olan gereksiz antibiyotik kullanımında Türkiye Avrupa birincisi! En basit hastalıklarda bile hemen antibiyotiğe bel bağlanabiliyor. Oysa bilimsel çalışmalar gereksiz antibiyotik kullanımı durumunda vücudun mikroplarla savaşma yeteneğinin azalmaya başladığını, bağışıklık sisteminin zayıfladığını, birçok ciddi hastalığa yol açabildiğini hatta vücutta bakterilerin antibiyotiğe karşı direnç kazanması sonucu ölümcül tabloya bile neden olabildiğini ortaya koyuyor.

Acıbadem Bakırköy Hastanesi Fitoterapi, Beslenme ve Diyet Uzmanı Şeyda Sıla Bilgili “Bağışıklık sistemi insan vücudunu hastalıklara karşı koruyan, zararlı mikropları fark edip yok etmeye çalışan bir sistemdir. Antibiyotik kullanmadan bağışıklık sisteminizi doğal formüllerle güçlendirmeniz mümkün” derken, sonbahar ve kış aylarında tüketilmesi gereken 10 doğal antibiyotiği anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Sarımsak, soğan

Binlerce yıldır birçok tıbbi amaçla kullanılagelen mucizevi besin sarımsağın bakteri, mantar ve virüsleri yok etme kapasitesi 19. Yüzyılda Louis Pasteur’ün araştırmalarıyla da doğrulanmış. Özellikle çiğ tüketildiğinde içeriğindeki sülfürlü bileşikler sayesinde bağışıklık sistemini güçlendiren, kansere karşı koruyan sarımsak hücre onarımını kolaylaştırıyor ayrıca helikobakter pilori gibi bazı bakterilerin çoğalmasını önlüyor. Ancak aşırı tüketimi vücutta kanamalara yol açabiliyor. Kokusundan dolayı pek çok kişinin tüketiminden kaçındığı sarımsağa her gün iki diş sofrada yer vermek çok faydalı. Aynı aileden olan soğan da hücre hasarına karşı koruyan ve bağışıklığı kuvvetlendiren çok güçlü bir antioksidan.

Kefir

Kefir, hele de mikropların kol gezdiği bugünlerde vücut direncini artırmada birebir. Son yıllarda yapılan tüm çalışmalar, düzenli tüketildiğinde kefirin üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı koruyucu olduğunu ortaya koyuyor. Kefir, gribal enfeksiyonlara karşı korurken, bağırsakta kanser oluşturan etkenleri engelliyor, probiyotik özelliği sayesinde sindirim sistemine yararlı oluyor. Ayrıca sinirsel rahatsızlıklara, iştahsızlık ve uykusuzluğa karşı da fayda sağlıyor. Ülser yüksek tansiyon , bronşit ve astım hastalarının tedavisinde de kullanılan kefir hem çocukların hem yetişkinlerin mutlaka tüketmesi gereken bir besin.

Ispanak

Bağışıklık sisteminin süper besinlerinden biri olan ıspanakta A,B,C ve E vitaminleri ile kalsiyum, magnezyum, quarcetin hepsi bir arada bulunuyor. Enfeksiyonları önleyip, bağışıklığı güçlendiren ıspanağın içinde bol miktarda bulunan C vitamini ve folik asit sadece vücudu korumakla kalmıyor, aynı zamanda enfeksiyonlarla savaşıyor. Kalp dostu olan ıspanak beyin yaşlanmasını geciktirici etkiye de sahip. Sağlık vadeden ve tam da mevsimi olan doğanın bu mucizevi besinini bol bol tüketin.

Turp

“Turp gibi olmak” deyiminin boşuna söylenmediği aşikar. Zira içerisindeki zengin C vitamini, folik asit, fosfor ve yüksek diyet lifi sayesinde tam bir sağlık kaynağı. Çok güçlü bir antioksidan olan turp, soğuk algınlığı gibi hastalıkların tedavisinde birebir. Yüksek lifi sayesinde sindirim ve boşaltım sistemini destekliyor, öksürüğe iyi geliyor. Örneğin kış aylarında tezgahlarda rahatça bulacağınız kara turpu güzelce yıkayıp üst kısmından kesip içerisini oyun. (İçinden çıkan parçaları atmayıp salatada kullanın. Oyduğunuz kısmına bal koyun) Bir su bardağının üzerine oturtun. Turpa alttan çok minik bir çizik atın ki, içerisine koyduğunuz bal turp suyu ile özdeşleşip bardağa akabilsin. Bir gece bekletip sabah- akşam içerek 2 yaş üzeri çocuklarda ve yetişkinlerde fayda sağlayabilirsiniz. Turpun en az kendisi kadar faydalı olan yapraklarını da salatalarınızda değerlendirebilirsiniz.

Brokoli

Fitoterapi, Beslenme ve Diyet Uzmanı Şeyda Sıla Bilgili “Brokoli, içerdiği sulforan maddesi sayesinde antioksidan aktivite göstererek bağışıklığı destekler. C vitamini ve E vitaminini bir arada içerdiği için bağışıklık sistemini uyarır” diyor. ABD’de yapılan araştırmada, çoğunlukla sigaranın sebep olduğu ve her yıl tüm dünyada 100 binlerce insanın ölümüne yol açan Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı’nın (KOAH) hasarının engellenmesinde, brokolide bulunan bu “sülforapan” maddesinin etkili olduğu ortaya çıktı.

Zencefil

Doğanın mucizevi besinlerinden zencefil aşırıya kaçmamak koşuluyla üst solunum yolu enfeksiyonları ve gripten kansere dek birçok fayda sağlıyor. Sindirimi ve hazmı kolaylaştırmasının yanında mide bulantısına iyi gelen, kolesterolü düşüren ve kanın pıhtılaşmasını engelleyen zencefilin ağrı kesici özelliği de bulunuyor. ABD’de Michigan Üniversitesi’nde yapılan bir dizi araştırma, zencefilin yakın gelecekte kanser tedavisinde de kullanılabileceğini ortaya koydu. Mikropların kol gezdiği bu kış aylarında taze zencefili rendeleyip içine limon ve bal koyarak elde ettiğiniz karışımdan sabahları bir tatlı kaşığı yiyerek bağışıklığınızı güçlendirebilirsiniz.

Kırmızıbiber

Kırmızıbiber C vitamini ve potasyumdan zengin bir besin. İçerisinde bolca bulunan C vitamini bağışıklık sistemini güçlendirirken potasyum kalp krizi riskini azaltıyor. Ağrı kesici ve iltihap çözücü etkisinin yanında kolesterolü düşürüyor, mide asidini düzenliyor ve mikrop öldürücü özelliğiyle kış aylarında şifa kaynağı olarak öne çıkıyor. Gerek taze gerekse kurutulmuş kırmızıbibere sofralarınızda yer vererek hem lezzet hem sağlık açısından faydalanabilirsiniz.

Kivi

Antioksidan özelliği sayesinde bağışıklığı güçlendiren kivi tam bir C vitamini deposu. Öyle ki portakaldan daha fazla C vitamini içeren bir adet kivide günlük alınması gereken C vitamini ihtiyacından daha fazlası var. İçindeki pektin sayesinde vücudu toksinlerden arındırırken DNA’yı koruyor. Kan şekeri kontrolü için yararlı olan kivi, içeriğindeki lif sayesinde sindirimi kolaylaştırıyor, kolesterolü dengeliyor. İngiltere’de yapılan araştırmalar küçük çocuklarda öksürme, hapşırma, nefes darlığı gibi bazı hastalıklarda kivinin olumlu etki yaptığını ortaya koyuyor.

Pırasa

Sağlığa faydaları çok yüksek olan pırasa tam bir kalp dostu besin. İçerdiği flavonoid ve kamferol sayesinde kan damarlarında meydana gelen hasarları gidermeye yardımcı oluyor. Sülfürlü bileşikler sayesinde de özellikle kolon kanseri başta olmak üzere birçok kanser türüne karşı koruyucu etkisi bulunuyor. Ancak çok yüksek miktarda tüketildiğinde kalsiyumun vücutta kullanılmasını olumsuz etkileyebilir. Gaz yapan bir sebze olduğu için sindirim sistemi sorunları yaşayanların çok iyi pişirerek ve az miktarda tüketmesinde fayda var. Pırasayı sevmeyenler patates ile birlikte pişirerek püre haline getirilip çorbalarda tüketebilecekleri gibi, salatalara da soğan yerine doğrayabilir. Omlet ve menemene ilave ederek de kahvaltılarınızı daha sağlıklı hale getirebilirsiniz.

Nar

Özellikle kış aylarında artan gribal enfeksiyonlara karşı koruyan nar kalp ve damar dostu bir meyve. Fitoterapi, Beslenme ve Diyet Uzmanı Şeyda Sıla Bilgili “1 nar günlük almamız gereken C vitamini ihtiyacımızın yarısını karşılamaktadır. İçerdiği polifenoller ve antosiyaninler sayesinde damar tıkanıklığını azaltıcı ve tansiyon düşürücü özellik göstermektedir. Kansere karşı koruyucu etkisi olan nar, fiziksel aktivite sonrası vücudun yorulmasını da geciktiriyor” diyor. Ancak bir avuç nar bir porsiyon meyveye denk geldiği için nar suyu tüketmek tansiyonu fazlaca düşürebilir ve gereksiz şeker alımına neden olabilir. O nedenle günde bir porsiyonu geçmeyecek ölçüde tüketilmesi gerekiyor.

Kaynak:HT Hayat 

Soframızda yer alan doğal antibiyotikler nelerdir? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Hamilelik döneminde geçirilen hastalıklar, beslenme düzeni gibi etkenler bebek sağlığı üzerinde önemli rol oynarken, ağrı kesici kullanımı ise kafa karışıklığa neden oluyor. Yapılan araştırmalar ise bazı ilaç gruplarının doktor kontrolünde alınabileceğini gösteriyor. Bu kapsamda gebelik sürecinde sıklıkla kas -eklem ağrılarının ve baş ağrılarının yaşandığını belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Yücel Karaman, mevsim geçişlerinde enfeksiyon riskinin arttığını ve gebelik sürecinde ağrı kesici kullanımının doktor kontrolü eşlinde yapılması gerektiğini vurguladı.

Gebelikte kullanılan her ilaç güvenli değildir!  

Gebelik sürecinde kullanılan bazı ilaçlar, bebek sağlığı için belirleyici bir rol oynuyor. Dolayısıyla anne adaylarının, hamilelik süresinde daha dikkatli olmaları gerekiyor. Anne adaylarında sıklıkla karşılaşılan mide yanması, baş ağrısı, idrar yolu enfeksiyonları ya da şeker hastalığı gibi durumlarda doktor kontrolü eşliğinde ilaç tedavisine başlanıyor. Bu kapsamda mevsimsel enfeksiyonlar ve hamileliğe özgü ağrılara bağlı olarak ilaç kullanımına dikkat edilmesi gerektiğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Yücel Karaman, “Gebelikte kullanılan her ilaç güvenli değildir. Çünkü annenin ağızdan aldığı her besin, bebeğe de geçmektedir. Dolayısıyla hamilelikte ilaç kullanımını sınırlandırmak zorunda kalıyoruz. Gebelik boyunca kullanılan ilaçlar kimi zaman çocuklarda dikkat eksikliği, otizm gibi belirtilere sebep oluyor. Bu yüzden gebelikte ilaç kullanımı çeşitli riskleri de beraberine getiriyor” diye belirtti.

“Ağrı kesiciler sandığımız kadar masum değil”

Hamilelik döneminde birçok anne adayının şiddetli ağrılarla baş etmek zorunda kaldığının altını çizen ve gebelikte zararsız sayılabilecek ağrı kesici türlerinin parasetamo veya asetominofen türevi ilaçlar olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yücel Karaman, “Birçok ağrı kesici, bebeğin hayati değerleri üzerinde tahmin edildiğinden daha fazla rol oynuyor. Bazı ağrı kesici grupları kanı sulandırarak aşırı kanamalara neden olabilir. Hatta özellikle gebeliğin 34. haftasından itibaren bebeğin suyunda azalmaya duktusarteriozus olarak adlandırılan damarın kapanması sebebi ile bebeğin beklenmedik bir şekilde yaşamını yitirmesine kadar yol açabilir. Dolayısıyla alınacak her ilaç, doktorun bilgisi ve önerisi dahilinde alınmalı, riskler hep göz önünde tutulmalıdır” diye belirtti.

Antibiyotikler ne kadar güvenli?

Ağrı kesiciler başta olmak üzere enfeksiyonlara bağlı olarak kullanılan antibiyotiklerin gebelik sürecinde kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Yücel Karaman; “İdrar yolu enfeksiyonları, solunum yolu enfeksiyonları, diş tedavileri, sinüzit, apse gibi enfekte durumlar söz konusu olduğunda ilaç kullanımı zorunlu olabilir. Hamilelik doğrudan antibiyotik kullanımına engel olmasa da hassas dengeleri sağlamak amacıyla alınan antibiyotikler de tıpkı ağrı kesiciler gibi doktor kontrolünde olmalıdır. Hatta tedaviye karar veren doktor, doğum doktoru ile dirsek temasında bulunarak bu kararı vermelidir en önemlisi de en az zarar verme ihtimali olan antibiyotikler seçilmelidir” dedi.

Bilinçsiz ağrı kesici kullanmaktan uzak durun! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

İskoç ve İngiliz araştırmacılar, 1999 ila 2011 yıllarında teşhis konulan 5 bin 281’i kolon, 2 bin 622’si kalın bağırsak olmak üzere 7 bin 903 kolorektal kanser hastasının verilerini inceledi. Vaka kontrol araştırmasında, kanser hastalarının verileri, 30 bin 418 kişinin oluşturduğu kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Araştırmacılar, katılımcılardan 50 yaş altı ve üstünü farklı olarak ele aldı.

Araştırma sonucunda, antibiyotik kullanımının tüm yaş gruplarında kolon kanseri riskini artırdığı ancak 50 yaş altı hastalarda riskin neredeyse yüzde 50 daha arttığı sonucuna ulaşıldı. Söz konusu riskin, 50 yaşın üstündeki hastalarda ise yüzde 9 arttığı belirlendi.

Özellikle, çeşitli enfeksiyonların tedavisinde kullanılan kinolon grubu antibiyotik ve sulfonamid ile trimetoprim kombinasyonlu antibiyotiklerin, kolon kanseriyle bağlantılı olduğu belirlendi.

Araştırmanın sonuçları, “Annals of Oncology” dergisinde yayımlandı.

Kaynak:AA

Çarpıcı araştırma: Antibiyotikler kolon kanserine neden olabilir yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.