Kadın Doğum Uzmanı Op. Dr. Nazlı Korkmaz, “Yoga, pilates, yürüyüş ve yüzme gebelikte en uygun egzersizlerdir. Ağırlık kaldırma, koşu gibi zorlayıcı sporlardan ise uzak durulması gerekiyor. Doğru nefes almayı öğrenmek de doğum anı için çok önemli” diye konuştu. 24 hafta ve üzeri gebelere yönelik düzenlenen StemCord Aile Buluşmaları’nın 27 Kasım ve 25 Aralık’ta süreceğini söyleyen Dr. Korkmaz, “Gebenin doğum fizyolojisini iyi tanıması, psikolojisinden beslenmesine birçok konuda doğru bilgiyle doğum ve sonrasına hazırlanması hem anne hem bebeğinin sağlığını olumlu etkiliyor” dedi.

Kadın Doğum Uzmanı Op. Dr. Nazlı Korkmaz koordinatörlüğünde düzenlediği hamilelik seminerleri 27 Kasım ve 25 Aralık tarihlerinde devam ediyor. Gebe ve eşlerinin yoğun katılımı ile Sait Halim Paşa Yalısı’nda 23 Ekim’de gerçekleşen ilk seminerde ailelere, doğum fizyolojisinden beslenmeye, gebe psikolojisinden yoga ve doğum egzersizlerine kadar birçok konuda kapsamlı eğitimler verildi. StemCord Aile Buluşmaları’nın 24 hafta ve üzeri tüm gebe ve eşlerinin katılımına açık olduğunu belirten Dr. Korkmaz, “Gebenin doğum sürecindeki fizyolojisini iyi tanıması ve baş etmesi gereken değişken duygu durumlarına karşı bilinçli yaklaşımı hem kendisinin hem de bebeğinin sağlığını olumlu anlamda etkiliyor. Anne adaylarının birçok konuda bilgi ve farkındalıklarını artırarak doğum ve sonrasına hazırlanmaları önem taşıyor” diyerek hamilelik sürecinde dikkat edilmesi gerekenleri paylaştı.   

‘Yanlış bilgiler ruh halini olumsuz etkiliyor’

Gebeliğin kadınlar için fiziksel ve psikolojik birçok değişimi bir arada yaşadıkları çok özel bir dönem olduğunu vurgulayan Dr. Nazlı Korkmaz, “Her anne adayının hamilelik sürecinde kaygı ve hassasiyet yaşaması normal bir durum. Yeni bir canlı dünyaya getirirken kadın için de bir yeniden doğuş söz konusu. Sağlıklı gebelik süreci geçirmek için anne adaylarının kendilerini doğuma hem fiziksel hem de psikolojik olarak hazırlaması gerekiyor. Doğumun nasıl olduğunu bilmek, bu konularda yanlış bilgilerden uzaklaşıp doğumun normal bir süreç olduğu fikrini benimsemek anne adaylarına rahat bir doğum yapmasında yardımcı oluyor. Özellikle çevreden duyulan zor doğum hikayeleri, gebelik sürecinde yaşanan sıkıntılar, doğum sürecinin zorlu algılanmasına yol açıyor ve doğum korkusu yaşanabiliyor. Bu korkuya mahal vermemek için, kadının doğuma mümkün olduğu kadar olumlu yaklaşması rahat bir doğum yapmak için oldukça önemli” diye konuştu.

Nefesinizi bilinçli kullanmayı öğrenin

Hem gebelik hem de doğum anında gebenin rahat olması gerektiğini söyleyen Dr. Korkmaz, “Düzenli egzersiz yapmak rahat ve kolay bir doğuma zemin hazırladığı kadar psikolojik açıdan da oldukça faydalıdır. Gebelik dönemi için en uygun egzersizler yoga, pilates, yürüyüş ve yüzme gibi egzersizler. Ağırlık kaldırma, koşu gibi zorlayıcı sporlardan ise uzak durulması gerekiyor. Gebelik ve doğum sırasında hem psikolojik hem de fiziksel nedenlerden ötürü kas gerginliği yaşanabilir. Pelvis taban kaslarını kullanmayı öğrenmek rahat bir doğum süreci geçirilmesine yardımcı oluyor. Doğru nefes almak da doğum anı için çok önemli. Solunum egzersizleriyle göğüs kafesini ve karın kaslarını ayrı çalıştırarak nefesi daha bilinçli kullanmayı öğrenmek mümkün. Örneğin büyük ve derin nefesler ıkınma sürecinde bebeğe oksijen ulaşmasını sağlamasının yanı sıra kasılma anında odaklanmaya da yardımcı olur” bilgilerini paylaştı.

Ara öğünlerde meyve ve kuruyemiş tüketin

Gebelik ve doğum sürecinde beslenme alışkanlıklarının da anne ve bebek sağlığı için oldukça önemli olduğunu da vurgulayan Dr. Nazlı Korkmaz, “Demir, folik asit ve protein açısından zengin olan gıdaların günlük olarak tüketilmesi oldukça önem teşkil ediyor. Sote edilmiş sebze türlerinin bu dönemde sıklıkla tüketilmesi gerekir. Ayrıca lifli gıdaların düzenli olarak tüketilmesiyle kabızlık sorununun önüne geçilebilir. Bu dönemde iyi pişmemiş yumurta, çiğ et, pastörize peynir gibi risk yaratabilecek gıdalardan kesinlikle uzak durulmalı. Gebelikte ana öğünler kadar ara öğünlere de önem verilmeli. Özellikle ara öğünleri çok daha sağlıklı bir şekilde düzenlemek için elma, armut, kuruyemiş gibi gıdalara yönelmek kilo kontrolü yapmanıza da olanak sağlar” ifadelerini kullandı.

Hamilelere altın öneriler yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Ebru Dikensoy, aşırı sıcaklardan daha çok etkilenen hamilelerin, dikkatli olmaları gerektiğini söyledi. Terlemeyle gerçekleşen sıvı kaybının, idrar yolları enfeksiyonuna neden olabileceğini belirten Prof. Dr. Dikensoy, “Bu da sancıların tetiklenmesiyle erken doğum riskini meydana getirebiliyor. Bunu önlemek adına hamileler günde en az 2.5 litre su tüketilmeli. Ayrıca gebeler günlük kıyafetlerinde daha açık renkli kıyafetleri tercih etmeli. Güneşli havalarda dışarı çıkan hamileler, cilt lekelenmelerini önlemek için en az 50 faktörlü güneş kremi sürmeli” dedi.

Su tüketmeyi unutmayın!

Vücuttaki terleme ve nefesle gerçekleşen sıvı kaybı, aynı zamanda idrar miktarında azalmaya dolayısıyla da idrar yolları enfeksiyonunda artışa neden olabildiğinin altını çizen Prof. Dr. Dikensoy, konuşmasına şöyle devam etti: “Sistit dediğimiz idrar yolu enfeksiyonlarındaki artışın en önemli kaynağı hem idrar miktarındaki azalma hem de idrar yolu enfeksiyonları ajanlarıyla karşılaşılmadaki sıkılık (deniz ve havuz gibi) olarak karşımıza çıkıyor. İdrar yolu enfeksiyonları nedeniyle mesanede hissedilen spazm şeklindeki kasılma ve ağrılar ise rahimde sancıları tetikleyerek erken doğum riskini arttırabiliyor. Bunu engellemenin en güzel yolu sıcak yaz günlerinde günde en az 2, 2.5 litre su tüketmekten geçiyor. Su aynı zamanda rahimdeki kasılmaları azaltan bir etkiye de sahip. İdrar çıkışını artıran tein ve kafein gibi maddeleri barındıran çay ve kahve benzeri içeceklerden uzak durmanın da faydası olacaktır. Taze mevsim meyveleriyle yapılacak sütlü meyveli içecekler (smootie), limonata ile nane gibi serinletici ve rahatlatıcı içecekleri fazla tüketmek daha avantajlı olacaktır.

Hamileler nasıl giyinmeli?

Gebelikte bebeği beslemek için artan metabolizma hızı, annelerin vücut sıcaklığını normale göre 1 derece artırıyor. Hamilelerin, sıcaklık hissini ve terlemeyi engellemek adına daha pamuklu ve açık renkli kıyafetleri tercih etmeleri gerekiyor. Sentetik, naylon ve vücudu saran kıyafetlerin giyilmemesinde fayda var. Unutulmamalı ki; dar ve sentetik iç çamaşırları ile taytlar, genital bölgede ısıyı ve nemi çok artırdığı için vajinal mantar enfeksiyonlarını tetikleyebiliyor. Bu enfeksiyonlar da erken doğum için bir tehdit oluşturuyor.

Lekelenmeleri önlemek için 50 faktörlü güneş kremi kullanılmalı

Gebelik süresince, progesteron hormonu cilde renk veren melatonin miktarını artırdığı için ciltte lekelenmeler daha fazla oluyor. Güneşli havalarda dışarı çıkan hamilelerin, yüzlerine ve güneş alacak cilt bölgelerine en az 50 faktörlü güneş kremi sürmeleri, cilt lekelenmeleri oluşmasını engellemek adına yardımcı olacaktır. Tüm gebelere bolca su tüketmelerini, açık renkli ferah kıyafetler tercih etmelerini, mevsim meyveleriyle yapılan güzel buzlu içecekler tüketmelerini öneriyor, keyifli bir yaz mevsimi geçirmelerini diliyorum.”

Anne adayları, sıcak havalarda nelere dikkat etmeli? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümünden, Dr. Öğr. Üyesi Şefik Gökçe, yaz aylarında sağlıklı bir hamilelik geçirmek isteyen anne adaylarına dikkat etmeleri gereken önerilerde bulundu. Dr. Şefik Gökçe, ‘Yaz mevsimi hamileleri daha çok etkiliyor. Özellikle kilo alımı, akciğer hacminin küçülmesi gibi durumlar anne adaylarının zorlanmasına neden olabiliyor’ diyerek önemli noktalara değindi.

Sıvı kaybına dikkat!

Yaz aylarında hissedilen bunaltıcı sıcaklıklar başta hamileler olmak üzere pek çok kişiyi yorar. Ciddi sıvı kaybının yaşandığı aşırı sıcak ve nemli havalarda hamileliği rahat geçirmek daha fazla önemli hâle gelir. Özellikle gebelik sürecinde görülen akciğer hacminin azalması, anne adaylarının daha güç nefes alıp vermesine neden olabilir. Gebelik süresince yeteri kadar sıvı tüketilmediğinde dehidratasyon sorunu ortaya çıkar. Anne adayının kan basıncının düşmesi, kandaki tuz ve şeker oranının bozulması, nabız hızlanması gibi problemlere yol açan bu durum, yeteri kadar sıvı tüketimi sayesinde dengelenir. Ayrıca sıvı eksikliği doğrudan bebeğin gelişimi üzerinde de etkili olur. Bebeği saran amniyon sıvısının azalması gelişimin yavaşlamasına hatta durmasına yol açabilir. Dolayısıyla özellikle yaz aylarında su tüketimi 3 ile 4 litre arasında olmalıdır.

Güneşin dik açılarla geldiği saatlerde dışarı çıkılmamalı!

Hamilelik sürecinde kandaki östrojen hormonun artması, güneş ışınlarına karşı hassasiyetin yükselmesine neden olabilir. Güneş ışınlarının yoğun olduğu saatlerde dışarıda bulunmak hem anne adayı hem de bebek için zararlı etkenlere yol açar. Özellikle açık havada yapılan egzersizler sırasında dışarıya çıkma saatlerini düzenlemek son derece önemli. Güneş çarpması, kalp basıncının artması, nefes darlığı gibi sağlığı etkileyen durumlar için 11.00 ile 17.00 arasında güneşe çıkmamak gerekiyor. Bunun yerine günün ilk ışıklarıyla veya akşam üzeri hafif tempolu yürüyüşler yapılabilir. Yeryüzüne dik açıyla ulaşan güneş ışınları; ciltte lekelenmeye yol açabilir. Bunun için güneşe çıkmadan 30 dakika önce mutlaka güneş kremi kullanılmalı. Ayrıca şapka, güneş gözlüğü, açık renkli keten kıyafetler de açık hava egzersizlerinde hamilelerin rahat etmesine yardımcı olmaktadır.

beslenme konusunda nelere dikkat edilmeli?

Yaz aylarında hamilelik geçirenler taze meyve ve sebzelere daha kolay ulaşma imkânına sahip olur. Yaz aylarında meyve ve sebze çeşitliliği sayesinde hamiler için bol bol vitaminli gıdalar tüketmek hem bebeğin hem de anne adayının sağlığı açısından son derece önemli. Taze meyve suları, sebze yemekleri; vitamin ve mineral alımında oldukça etkili rol oynar. Bunların yanı sıra soda içmek de vücudun aşırı sıcaktan kaybettiği tuz ve minerallerin geri alınmasına yardımcı olur. Tüm bunlara ek olarak folik asit alımına devam edilmeli. Doğal kaynaklardan ve takviye ürünlerden yeteri düzeyde alınan folik asit, hem hamilelik boyunca hem de doğumdan sonra da tüketilmelidir. Doğal yollardan gıdalarla alınan folik asit düzeyinin zaman içerisinde azaldığı gözlemlendiği için yapılan son çalışmalar gösteriyor ki günlük 600 mikrogram folik asit takviyesi anne karnındaki bebeğin erken dönemde gelişimi için son derece önemlidir.

Bunların yanı sıra alınması gereken bileşenlerle ilgili konuşan Dr. Şefik Gökçe, ‘’İyot, çinko, selenyum, magnezyum, D vitamini, B vitaminleri, demir, kalsiyum gibi bileşenler anne karnındaki bebeğin gelişimine destek olur. Dolayısıyla bu tip faydalı bileşenleri doğal yollardan ve takviye ürünlerle almak da yaz aylarında sağlıklı bir hamilelik geçirilmesine yardımcı olur’’ diyerek görüşlerini belirtti.

Anne adaylarına yaz ayları için öneriler yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Elif Ganime Aygün, anne olmaya yönelik hedefleri ertelerken ‘zamanın acımasızlığını’ göz ardı etmemek gerektiğini belirterek “Yıllar sonra hayatının bir döneminde çocuk sahibi olmak isteyen çok sayıda anne adayı ile karşılaşıyoruz. Ancak yaş ilerledikçe yumurta rezervi ve kalitesi azalır. Bu nedenle 35 yaş üzerinde anne olmayı planlıyorsanız hekiminizin önerilerini sıkı sıkıya uygulayarak sağlıklı bir gebeliğe yelken açabilirsiniz” diyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Elif Ganime Aygün, 35 yaş üzeri anne adaylarının dikkat etmesi gereken 8 kuralı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Adet düzeninizi takip edin

Kadınların 35 yaş altında gebe kalma oranı yüzde 65 iken, 35 yaş üzerinde bu oran yüzde 10-15 civarındadır ve yıllar içerisinde de giderek azalır. Üretkenliğinizin azaldığını anlamakta en önemli işaret adet düzeninizde olan değişimlerdir. Adet süresinde, miktarında ve sıklığında olan değişimler hormonal düzensizlikler ya da yumurta kapasitesindeki azalmalara ile ilgili olabilir. Bu nedenle altı ayda bir yumurta kapasitesi hormonal ve sonografik değerlendirilme ile gözden geçirilmelidir. Azalma olduğu anda acilen tedavi planı yapılmalıdır. Yumurta kapasitesindeki azalma genetik hastalıklı bebeklere de zemin hazırlar.

Diyetisyen ile planlama yapın

Gebeliğin en önemli ve yaygın görülen sorunlarından biri kilo kontrolüdür. Anne adaylarının gebe kalmadan önce gebelikte en az 12-14 kilo alacaklarını öngörerek kilo kontrolü yapmaları faydalıdır. Bazen gebelikte diyabet, hipertansiyon gibi hastalıkların ortaya çıkması bu kilo artışının daha çok olmasına neden olabilir ya da gebelik kusması şiddetli olan annelerde ciddi kilo kayıpları olabilir. Diyetisyen kontrolünde yüksek proteinli, düşük karbonhidratlı beslenmeyle anne adayları gebeliğe hazırlanmalı, taze mevsim sebze ve meyveleri vazgeçilmez olmalıdır.    

Vücut rezervlerinizi kontrol ettirin

Anne adayının sadece hormonal olarak değil, bedeninin biyokimyasal olarak da gebeliğe hazır olması gerekmektedir. Yani bir kadın bedeninde kendinden hariç bir canlı büyütecek ise kan vitamin, mineral depolarının dolu olması gerekir. Özellikle folik asit gebeliğin ilk ayları için en önemli parametrelerden biridir. İlerleyen gebelik haftalarında da demir, vitamin D ve vitamin B düzeyleri de anne ve bebek için son derece kıymetlidir.

Kötü alışkanlıklardan uzak durun

Sigara, alkol ya da bağımlılık yapan ilaçlar gibi kötü alışkanlıklardan uzak durmak son derece önemlidir. Günlük düzenli yeşil çay tüketilmeli ve bol su içilmelidir. Sigara; gebelikte su kesesinde erken yırtılma, gelişme geriliği, zeka geriliği, düşük doğum ağırlığı ile doğmak, gebelik zehirlenmesi denilen prekeklampsi (gebelik tansiyonu), gebelik diyabeti, bebekte astım gibi ciddi sorunlara neden olur. Keza alkol de fetal alkol sendromu denilen bir dizi patolojik tabloya neden olmaktadır. Diğer uyuşturucu maddeler ise ciddi ağır anomaliler ve düşüklere neden olabilir.

Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun

Kronik bir hastalığı olup da düzenli ilaç kullanan anne adaylarının gebelik öncesinde hastalığını takip eden hekiminden izin alması, devamlı aldığı ilaçları düzenlemesi gereğinde kesmesi hatta bazen hekimi ile kadın doğum uzmanının iletişim kurması gerekebilir. Dahili, cerrahi veya psikiyatrik kronik hastalıkları olan anne adayları genellikle riskli gebelik uzmanları tarafından da sıkı takip altında tutulmalıdır. Çünkü bazı hastalıklarda ilaçları kesmek mümkün olmaz ve fetüs bu nedenle yakından takip gerektirir.

Düzenli egzersiz yapın

Sağlam bir bebek sağlam bir bedende büyür ilkesinden yola çıkarak her anne adayı mutlaka düzenli spor yapmalıdır. Düzenli spor, kan basıncını dengede tutar, kas ve eklem yapısını güçlendirir. Tüm bunlar gebelik sürecinde anne adayının değişen bedenine daha kolay adapte olmasını sağlar. Bebek de kendisine daha kolay bir doğum yatağı oluşturur. Böylece normal yoldan doğum yapmak da çok daha kolay olur. Yürüyüş, pilates, yoga ve yüzme anne adayları için erişilmesi de uygulaması da kolay sporlardır.

Smear testinizi yaptırın

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Elif Ganime Aygün “Her anne adayı gebelik öncesi yoğun hormonal uyarı altında kalacak olan bedende kanser öncesi olası lezyonları kontrol altında tutmak adına rahim ağzı kanser taraması olan smear testini yaptırmalıdır. Bu test gebeliğin ilk vizitinde dahi yapılabilir. Bebek açısından yapılmasında sakınca yoktur. Erken yakalanan her lezyon hayat kurtarır” diyor. Dr. Elif Ganime Aygün, toplumda sıklıkla ihmal edilen ve bazen hiç belirti vermeyen hepatit B ve C enfeksiyonları ayrıca AIDS olarak bilinen HIV enfeksiyonu başta olmak üzere çeşitli enfeksiyonların taramasının da gebelik öncesinde yapılması gerektiğini vurguluyor.

İdrar yolu enfeksiyonlarına karşı dikkatli olun

Çoğu kadın şikayet oluşturmayan idrar yolu enfeksiyonuna sahiptir. Ancak bu enfeksiyon, erken doğuma neden olarak bebeği yenidoğan yoğun bakıma mecbur bırakır. Bu nedenle anne adayları için tam idrar tetkiki ve idrar kültürü önemli testlerdendir. Ayrıca gebelik döneminde ortaya çıkabilecek vajinal enfeksiyonlar bebekte enfeksiyona yol açabileceği gibi su kesesinin de erken yırtılmasına neden olabilir. Vajinal enfeksiyonlar ağızdan tedavi edilemeyeceği için mutlaka gebelik planlaması öncesi vajinal kültür taramaları yapılmalıdır. Gereğinde partner ile beraber tedavi edilmelidir.

35 Yaş üzeri anne adaylarına özel 8 öneri! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Aysel Nalçakan “Pandemi sürecinde Covid-19 enfeksiyonu riskinin devam etmesi nedeniyle maske ve sosyal mesafeye dikkat etmek, bahar aylarında artan mevsimsel ve alerjik hastalıklara karşı da gerekli önlemleri almak gerekiyor” diyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Aysel Nalçakan, anne adaylarına bahar aylarında sağlıklı ve rahat bir hamilelik geçirebilmek için dikkat edilmesi gereken kuralları anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Polenden korunun

Havadaki polen miktarı bahar aylarında artmaya başlar. Özellikle alerjik bünyeye sahip   hamilelerin ağaç, çiçek ve ot polenlerinden uzak durmaya çalışması önemlidir. Bu alerjenler hapşırma, gözlerde sulanma ve kaşıntı, öksürük, burun akıntısı ve burun tıkanıklığı yapabilir. Bu nedenle baharda güzel havaların tadını çıkarırken, rüzgarlı ve kuru havalarda mümkün olduğunca dışarı çıkmayın. Dışarıdan geldikten sonra bu alerjenlerden arınmak için duş alın. Ancak şikayetleriniz uzun sürüyor veya ilerliyorsa doktorunuza başvurun.

Düzenli egzersiz yapın

Hamilelikte egzersiz, hem siz hem hem bebeğiniz için oldukça önemlidir. Düzenli egzersiz kilo almayı engellemenin yanı sıra bel ve sırt ağrılarını azaltmak, fiziksel ve psikolojik olarak daha iyi hissetmenizi sağlamak, normal doğumu kolaylaştırmak, şişlik ve ödemi azaltmak, hamilelikte oluşması muhtemel vücut şekil bozukluklarının önüne geçmek ve doğum sonrasında kısa sürede eski vücut görünümüne tekrar dönebilmek açısından oldukça önemlidir. Hekiminiz yasaklamadığı sürece egzersiz yapmanızda bir sakınca yoktur. Bahar aylarında dışarda en rahat ve kolayca yapabileceğiniz egzersiz yürüyüştür. Yine yüzme, yoga, pilates, ağırlık olmayan fitness programları da iyi birer seçenek olabilir.

 Ayakkabı ve terlikte görünüşe aldanmayın

Hamilelikte vücudun yapısal değişimine bağlı olarak; ağırlık merkezinin ve ayaklara binen yük dağılımının değişmesi, ayaklarda ödem oluşması nedeniyle ayakkabı seçimi sanıldığından daha fazla önem kazanıyor. Ayakkabıların ve terliklerin rahat, geniş ve yumuşak özel tabanlı seçilmesi, eğer topuklu ayakkabı seçilecekse 5 cm’i geçmeyecek yükseklikte olması önemlidir. Ayakkabı ve terlik seçiminde görüntüye kanmayıp, tercihi sağlıklı ve rahat olmasından yana yapmak büyük fayda sağlayacaktır.

Çok kalın ya da çok ince giyinmeyin

Bahar aylarında cildinizin terlemesine ve kuruluğun artmasına yol açabilecek sentetik, naylon kıyafetler yerine vücuda nefes aldıran pamuklu giyisilerin tercih edilmesi önerilir. Çok dar giysiler yerine içinde daha rahat hissedeceğiniz kıyafetler giymenizde fayda var. İç çamaşırı tercihlerinizde de pamuklu kumaşlardan üretilmiş olanların seçilmesi önemlidir. Hava güneşli olsa da yanınızda mutlaka ince bir mont bulundurun.

 Sağlıklı ve dengeli beslenin

Bahar aylarında meyve ve sebze çeşitlerinin artması daha sağlıklı ve çeşitli beslenme fırsatı sunar. Böylece hamilelerin ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri besinlerden karşılama şansı da artar. Ancak meyve ve sebzelerin iyi yıkanmadan tüketilmemesi gerektiği unutulmamalıdır. Kış aylarının aksine hareketsiz yaşamı terk ettiğimiz bahar aylarında enerji tüketimimiz de arttığından daha besleyici ve dengeli beslenmeye dikkat etmek gerekir. Proteinden zengin tavuk, yoğurt, yumurta ve mercimek, kalsiyumdan zengin olan badem, peynir ve balık, demir açısından zengin et, balık, üzüm tüketmeyi ihmal etmeyin. Hamilelikte aşırı yağlı, şekerli yiyeceklerden ve  konserve ürünlerden kaçınılması çok önemlidir.

Susamasanız da su için

Hamilelikte sıvı alımı çok önemli bir yere sahiptir. Bahar aylarında hava sıcaklıklarının da artmasıyla beraber günde 2-3 litre sıvı alınmalıdır. Alınması gereken sıvı ihtiyacı su dışında  ayran, meyve suyu ve soda gibi içeceklerin tüketilmesiyle de karşılanabilir. Su içmek için susamayı beklemeyin.

Ödemi azaltacak önlemler alın

Hamilelikte fizyolojik değişimler sonucunda artan kan ihtiyacını karşılamak için vücutta su tutulumu olur, vücutta daha fazla kan dolaşır. Dolaşımdaki kanın bir kısmı damar dışındaki dokulara sızar ve buradaki hücrelerin arasında birikir; buna ‘ödem’ denir. Özellikle hamileliğin ilerleyen haftalarında, hava sıcaklığının arttığı bahar ve yaz aylarında ödem daha sık görülür.  Ödemi atmanın en güzel yolu bol su tüketmektir. Bunun yanında egzersiz yapmak, proteinden zengin beslenmek, uzun süre ayakta kalmamaya çalışmak, yatarken sol yan pozisyonda olmak da ödem oluşumunu azaltmaya yardımcı olacaktır.

Kabızlıktan korunmak için bu kurallara dikkat edin

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Aysel Nalçakan “Hamilelikte kabızlık çok sık rastlanan bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Büyüyen rahmin bağırsaklara basısı, hormonal değişimlere bağlı bağırsak hareketlerinin yavaşlamış olması kabızlık sorununu artırıyor. Ancak hamilelerin kabızlık sorununun büyük bir sorun olmadığını bilmesi önemlidir. Aksi halde artan stres ile birlikte bu durum daha çözümsüz bir hal alabilir. Kabızlığın önlenmesinde bol su tüketimi, lifli gıdalardan zengin beslenilmesi, bol bol sebze meyve ve posalı gıdaların tüketilmesi önemlidir. Bahar döneminde meyve sebzelerdeki çeşitlilik arttığı için bu gıdaların tüketimini artırmak bağırsak hareketlerinin artmasına yardımcı olacaktır. Kabızlığı azaltmak için kayısı ve erik kompostosu içilebilir, sabahları bir bardak ılık su içerek bağırsak hareketleri hızlandırılabilir” diyor.

Cildinizi nemlendirin

Havaların ısınmasıyla terleme yoluyla nem kaybı artar. Hamilelikte zaten hormonal değişimlere bağlı oluşan cilt kuruluğunda daha fazla artış yaşanabilir. Cildi nemlendirmenin en iyi yolu bol su tüketimidir ama dışarıdan da cildinize düzenli olarak bakım vermeniz cildin nem dengesini korumakta önemlidir. Hindistan cevizi yağı, kakao yağı, badem yağı gibi doğal yağlar kullanarak veya kollagen   üretimini uyaran peptidler içeren ürünler ya da topikal hyalüronik asit içeren nemlendiricileri tercih edebilirsiniz. Nemlendiriciler cildi kurutan etkenlere karşı bariyer görevi yaparken aynı zamanda çatlakların oluşmasının azaltılmasına da yardımcı olur.

Güneşin zararlı ışınlarından korunun

Bahar aylarında güneşten faydalanırken, hamilelikte daha da hassas hale gelen cildinizi UV ışınlarına karşı korumaya da özen göstermek gerekir. Bu nedenle güneşe çıkmadan en az 20-30 dakika önce güneş kremi sürmeli ve güneşte kalınan süre uzayacak ise 2-3 saatte bir yenilenmelidir. Hamilelik döneminde çinko oksit ve titanyum dioksit gibi cildin yüzeyinde bir tabaka oluşturarak güneş ışınlarını yansıtıp deriyi güneşin zararlı etkilerinden koruyan mineral bazlı fiziksel koruyucular tercih edilebilir. Mineral bazlı fiziksel koruyucular ciltten tam olarak emilmez bu nedenle hamilelik döneminde bu tip güneş koruyucu kremlerin tercihi önerilir. Güneş ışınları D vitamini sentezinde önemli olduğundan, sabah 07:00-11:00, öğleden sonra 16:00 itibariyle bahar güneşinden faydalanabilirsiniz.

Baharda anne adaylarına 10 öneri! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Bebeğin günlük süt ihtiyacını karşılayan sağlıklı bir anne günde 700-800 ml kadar süt salgılayabiliyor. Süt salgısının devamlılığının bebeğin büyüme-gelişmesi açısından önemli olduğunu ve bunun için vücudun günde fazladan 750 kaloriye ihtiyaç duyduğunu hatırlatan Anadolu Sağlık Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Başak İnsel Aydın, “Emzirme döneminde fazladan harcanan 750 kalorinin 500 kalorisi yediğimiz yemeklerden sağlanırken, 250 kalorisi annenin gebelik döneminde depoladığı yağlardan karşılanıyor. Bu dönem depolardan enerji oluşturulduğu için annenin gebelikten kalan fazla kilolarını vermesine de büyük ölçüde katkı sağlayan bir dönemdir” açıklamasında bulundu.

Anne sütü için mucizevi besinler yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Medipol Mega Üniversite Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Nalan Karabayır, koruyucu ve güçlendirici eşsiz özelliklere sahip anne sütünün nasıl arttırılacağı endişesini annelerin çok sık yaşadığını belirterek, “En iyi süt arttırıcı yöntem bebeğin istedikçe emzirilmesi, saat tutulmadan emzirilmesi ve en az 10 ile 15 dakika memede tutulmasıdır.” ifadelerini kullandı.

Çemen otu çayı günde 1 ila 2 bardak kadar içilebilir

Prof. Dr. Karabayır, anne sütünün artırılması ve bebeğin beslenme yöntemine ilişkin yaptığı açıklamada, bazı besinlerin sütünü arttırdığını fark eden annelere o besinleri aşırıya kaçmadan tüketmeleri konusunda uyarıda bulundu. Toplumda, arpa, dereotu, ısırgan, anason, badem, zencefil, havuç, yulaf, keten tohumu ve incirin sütü arttırıcı etkisi olduğuna inanıldığını belirten Karabayır, bilimsel olarak kanıtlanmış süt artırıcılardan çemen otu çayının da günde 1 ila 2 bardak kadar içilebileceğini bildirdi.

“İlk aylarda anne ile bebeğin sürekli birlikte olma hali istenen bir durumdur”

Karabayır, doğum sonrasında bebeklerin ilk saat içinde mutlaka anneleriyle buluşmasına ve emzirilmesine özen gösterilmesi gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti: “Hastaneden çıkana kadar anne ile bebek aynı odada kalmalı. Sadece bebeğin gerekli bakımlarından dolayı farklı bir odaya götürülmeli. Eve çıktıktan sonra özellikle ilk 6 ayında, hatta bir yıl bebek anne ile aynı odada uyumalıdır. İlk aylarda anne ile bebeğin sürekli birlikte olma hali istenen bir durumdur. Anneler her türlü olumsuz yaklaşım ve kişilerden uzak durarak kaygı düzeylerini düşürebilirlerse emzirme sürecini keyifle geçirebilir. Anneler bu dönemde bir takım zorluklar yaşasa bile kendilerine olan güvenlerini kaybetmemeli. Unutulmamalıdır ki her annenin ikiz bebeği büyütebilecek süt yapma kapasitesi mevcuttur. Annenin emzirme sürecinde pozitif bir ortamda bulunması emzirme başarısı için çok önemlidir. Koruyucu ve güçlendirici eşsiz özelliklere sahip anne sütünün nasıl arttırılacağı endişesini anneler çok sık yaşıyor. En iyi süt arttırıcı yöntem bebeğin istedikçe emzirilmesi, saat tutulmadan emzirilmesi ve en az 10 ile 15 dakika memede tutulmasıdır.”

“Babaların bu süreçte anneye ruhsal ve fiziksel olarak yardımcı olması gerekir”

Yakın çevrenin özellikle babanın desteği başarılı emzirmenin sağlanmasında ana faktör olduğunu belirten Prof. Dr. Karabayır, “Babaların bu süreçte anneye ruhsal ve fiziksel olarak yardımcı olması gerekir. Annenin sadece bebeğine, diğer aile bireylerinin de anneye bakması en uygun olan modeldir. Çözülemeyen sorunlar varsa anneler ve bebek için anne sütü danışmanlarına ve çocuk hekimlerine başvurmak en doğru yaklaşım olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Anne sütünü arttıracak altın öneriler! yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında aşı uygulamaları son hızla devam ederken hamileler aşı olup olmamaları konusunda endişe ediyor. Aşılama çalışmaları bu yoğunlukta devam ederken, anne adayları aşıların olası yan etkilerinin neler olabileceğini merak ediyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç Dr. Emre Pabuçcu, yeni verilerin ışığı altında hamilelerin aşılanmasıyla ilgili merak edilen sorulara yanıt verdi.

“Gebeliğin ilk 3 ayından sonra koronavirüs aşısı olunabilir”

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç Dr. Emre Pabuçcu, özellikle riskli durumu olan yani tansiyon veya şeker hastalığı bulunan, toplu taşımayı aktif kullanan hamilelerin aşı olmasının önemini vurguluyor. Pabuçcu, “Gebeliğin ilk 3 ayından sonra koronavirüs aşısı olunabilir şeklinde bir yaklaşımımız var. Bu aslında tüm gebelik aşıları için de geçerli. Yapılan koronavirüs aşısıyla anne adayında oluşacak antikorların, hem anneyi hem de göbek kordonu yoluyla geçiş olacağı için bebeği koruyabildiğine dair kanıtlar mevcut. Bu nedenle koronavirüs aşısının gebeler tarafından olunması konusunda bilimsel veriler destekleyici nitelikte.” dedi.

Aşı hamilerde düşük ihtimalini artırır mı?

Covid aşıları hakkında özellikle gebeler üzerine yapılmış çalışmalar oldukça kısıtlı. Elimizdeki en geniş veri, mRNA aşıları ile ilgili. Buna göre, aşı olmanın özellikle düşükleri tetiklediğini söylemek mümkün değil. Gebeliğin ilk 3 ayı, fetusun organ sistemlerinin geliştiği kritik bir dönem. Bu yüzden ilk 3 ayda temkinli olmak gerekli. Ayrıca, ilk üç ayda düşük riski daha fazla ve aşağı yukarı her 10 gebelikten biri düşükle sonuçlanıyor. Bu yüzden başka sebeplerle ortaya çıkabilecek düşükler için aşının suçlanmaması adına, bu dönemden sonra aşılanma mantıklı olabilir. 

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC)’nin yeni araştırmasına göre hamilelerin COVID-19 aşısı olmasının en azından kısa vadede güvenilir olduğunu açıklandı. Araştırmada, 35.000 anne adayının aşı olduktan sonraki verileri incelenmiş ve gebelikte aşı olan kişilerin düşük veya erken doğum oranlarının salgın öncesi dönem ile aynı düzeyde olduğu bulunmuştur. 

Aşının yan etkileri nelerdir?

Küçük alerjik reaksiyonlar, aşı yerinde ağrı ve hafif ateş şeklinde oluşabilecek genel yan etkiler olabilir. Ancak aşı yapılmasına bağlı görülen yan etkilerin sağlık merkezleri tarafından Sağlık Bakanlığı’na bildirimi zorunludur. Şu ana kadar aşı sonrası bildirilen ciddi bir yan etki, uzun süren yan etki veya ölüm olayı ülkemizde bildirilmemiştir. Ancak bu durumların çok yakından izlenmesi şarttır. 

Risk açısından; aşı olunması ve olunmaması halinde karşılaşılabilecek riskler karşılaştırılarak değerlendirilmelidir. Aşı ile ilgili gebeliği olumsuz etkilediği yönünde yeterli bilgi bulunmazken, hamilelikte koronavirüsün çoğunlukla daha ağır seyredebileceği biliniyor. Covid tanısı alan ve aşısız olan gebelerde, annede hayati tehlike yaratacak şiddetli infeksiyon olasılığı, ölüm riski, bebekte gelişme geriliği ve ölüm sıklığı yaklaşık 2-3 kat fazla. Bu yüzden aşı konusunu dikkatlice değerlendirmek gerekli. Şunu da unutmamak lazım, yan etkiler şimdilik çok kısa bir zaman diliminde değerlendirildi. Yani aşının hem anne hem de bebekler üzerine uzun vade yan etkilerini kestirmek şu aşamada mümkün değil. 

Bu nedenle gebelik takibinizi yapan hekimin görüşlerine başvurmak ve önerilerine uymak gerektiğini söyleyen Doç Dr. Emre Pabuçcu, “Hiçbir aşı %100 etkili değildir, bu nedenle mevcut ulusal yönergeleri takip etmeye devam etmek önemlidir. Kendinizi ve ailenizi, arkadaşlarınızı ve iş arkadaşlarınızı korumak için yine de sosyal mesafeyi uygulamaya, yüz maskesi takmaya, ellerinizi dikkatli ve sık sık yıkamaya, temiz havanın içeri girmesi için pencereleri açmaya devam etmelisiniz.” önerilerinde bulundu.

Hamilelik döneminde Covid-19 aşısı yapılmalı mı? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.

Gebeliğin ilk dört ayında yaygın şekilde görülen bu şikâyetler yaşam kalitesini de büyük oranda düşürüyor. Gebeliğin doğal bir süreci olan bulantı ve kusma dönemini sorunsuz bir şekilde tamamlamak için, vitamin ve sıvı takviyesi ile beslenme planlamasının yanında anne adayına güven artırıcı ve moral verici konuşmalarla da destek verilmesi gerekiyor. Memorial Hizmet Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Nihal Çetin, gebelik sürecinde bulantı- kusma şikâyetlerine karşı alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi. 

İlk gebelikte şikâyetler daha fazla yaşanır

“Kokularına ve tadına bayıldığım yiyecek ve içecekler, parfüm, oda kokuları ya da herhangi bir başka koku bulantı ve kusmama neden oluyor” diyorsanız anne adayı olabilirsiniz. Bulantı ve kusmalar sıklıkla gebeliğin ilk dört ayında görülmektedir. Nadiren doğuma kadar devam eden inatçı vakalara da rastlanmaktadır. Sabahları uykudan uyanır uyanmaz başlayan bulantılar ağırlaşarak kusmalara neden olmaktadır. Bu durum gün içinde azalarak devam etmektedir. Genç anne adayları ve ilk gebeliklerde bulantı ve kusmalara daha çok sık rastlanmaktadır. Önceki gebeliklerinde bulantı ve kusma yaşayan anne adayları, sonraki gebeliklerinde de aynı durumla karşı karşıya kalabilmektedir.  

Yaşadığınız süreç sosyal hayatınızı etkilemesin

Bebeğinizin ilk haberini veren sabah bulantıları gebeliğin doğal bir sürecidir. Ancak bulantı ve kusma, bazı anne adaylarında gebeliğin başlarında gebeliğe uyumu zorlaştırmaktadır. Bulantı ve kusmalar anne adaylarının sosyal çevresiyle olan ilişkilerini, iş hayatını ve ailesiyle ev yaşantısını da olumsuz etkilemektedir. Psikolojik olarak etkilenerek çaresizliğe sürüklenen bazı anne adayları, bulantı ve kusmalardan ötürü gebeliğini devam ettirip ettirmeyeceği konusunda tereddütler bile yaşayabilmektedir. 

Moralinizi bozacak konuşmalardan uzaklaşın, geçici bir süreç olduğunu hatırlayın!

Anne adayları gebeliklerinin ilk döneminde hastanelere en sık bulantı ve kusma şikâyeti ile başvurmaktadır. Hafif bulantı ve kusma şikâyeti olan anne adaylarına vitamin desteği, sıvı takviyeleri, gıda önerileri ve uygun ilaç desteği verilmektedir. Anne adaylarının gebelik dönemindeki hayat kalitesi artırmak için yaşadığı bu durumun gebeliğin doğal bir süreci oluğunu anlatmak, güven telkin edici ve moral verici konuşmalarla rahatlatılması da gerekmektedir. Ağır bulantı ve kusma şikâyeti olan anne adaylarının ise hastaneye yatırılarak tedavi edilmesi gerekebilir. Ayrıca zayıf gebeler hastane yatış oranları bakımından obezite hastası gebelere göre daha risklidir. Kusmalar bebeği etkilemez ancak tedavi edilmeyen elektrolit dengesizlikleri, annenin besin ve vitamin yetersizliklerinin bebeği etkileyebileceği unutulmamalıdır.

Bulantı ve kusmalar nasıl kontrol altına alınır?

Anne adaylarındaki bulantı, kusma ve kokulara karşı duyulan hassasiyet, diyet ve yeme alışkanlıklarını da kendiliğinden değiştirmektedir. Gebeliğin ilk dört ayında yaşanan bulantı ve kusmaları kontrol altına almak için anne adaylarının bu önerilere dikkat etmesi gerekir: 

Rahatsız olduğunuz koku ve ortamlardan uzak durun 

Protein ağırlıklı gıdalarla beslenin 

Sık aralıklarla ve küçük porsiyonlarla beslenin

Baharatlı ve yağlı gıdalardan uzak durun

Aşamalı diyet tedavileri planı yapın. (Başlangıçta hafif tavuk suyu, biraz rahatlayınca şehriyeli çorba ve beraberinde tuzlu krakerler alınabilir. Her öğünde 30-60 ml çorba alınarak günde 1-1,5 litreye (1500 kalori) tamamlamaya çalışılır. Bir sonraki aşamada kokusuz olan patates, pirinç, tavukgöğsü, yoğurt, muz, elma, tost gibi mideyi fazla rahatsız etmeyecek besinler günde 6 öğün olacak şekilde tüketilir) 

Kraker, tost, leblebi gibi mideyi rahatsız etmeyen besinlerle öğünleri geçirin 

Zencefil ve zencefilden yapılmış şeker, tablet ve çaylar tercih edin. (Zencefil çayları 4 gün süre ile günde 4 fincan tüketildiğinde gebelik bulantı kusmaların önlenmesinde bazı hastalarda rahatlama sağlayabilir)

Bol sıvı tüketin (günlük 2500-3000 litre) 

Yemeğin rahatsız edici etkilerini önlemek için yemek sonrası mutlaka dişlerinizi fırçalayın

Günlük ihtiyacı karşılayacak vitamin desteği alın

Sebze ve lifli gıdalar sindirimi uzun sürdüğü için mideyi bu dönemde rahatsız edebilir, bu nedenle tüketmemeye çalışın

Portakal ve limonlu meyve suları ile asitli içecekler mide asidini artırdığı için bu dönemde tercih etmeyin

Demir preparatları mideyi tahriş ettiği için bu dönemde kullanmayın

Hamilelikte yaşanan bulantı ve kusmalar için ne yapılmalı? yazısı ilk önce Merjam üzerinde ortaya çıktı.